8. kadencja, 47. posiedzenie, 2. dzień (13-09-2017)

11. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie ustawy o ustanowieniu Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej (druki nr 1537 i 1761).

Poseł Sprawozdawca Urszula Pasławska:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam wielką przyjemność przedstawić w imieniu Komisji Kultury i Środków Przekazu sprawozdanie w sprawie ustawy o ustanowieniu Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej.

    19 lipca na posiedzeniu komisji kultury odbyło się pierwsze czytanie ustawy. Ustawa została poprawiona pod względem legislacyjnym. Poprawki miały również charakter nie merytoryczny, ale gramatyczny. Udało się uzyskać porozumienie wszystkich klubów, wszystkich posłów w sprawie poparcia tej ustawy. Również stanowisko rządu Rzeczypospolitej Polskiej w tej sprawie jest pozytywne.

    Uzasadnienie ustawy, które przedstawili wnioskodawcy, ma charakter merytoryczny i historyczny, odnoszący się przede wszystkim do męczeństwa wsi polskiej z czasów II wojny światowej, ale pamiętajmy, że męczeństwo i upodmiotowienie polityczne chłopów miało miejsce od czasów insurekcji kościuszkowskiej, następnie powstania styczniowego. Natomiast nie ulega wątpliwości, że największą ofiarę mieszkańcy polskiej wsi ponieśli w czasach ostatniej wojny, II wojny światowej. Byli rozstrzeliwani, wyrzucani z domów, ograbiani z majątków, wywożeni do obozów koncentracyjnych i na przymusowe roboty, tylko dlatego że czuli się Polakami i mówili w języku polskim. Pomimo zagrożenia życia nie bali się pomagać partyzantom, a nawet sami wstępowali do Batalionów Chłopskich. Pomagali uciekinierom ukrywającym się przed prześladowaniami. Trudno również przecenić fakt, że w tak ciężkich czasach pracowali na roli, by wyżywić żołnierzy ruchu oporu czy mieszkańców wsi, często bez wynagrodzenia czy rekompensaty.

    Heroiczna postawa polskiej wsi po raz pierwszy w historii będzie tak wyróżniona, na co, mam nadzieję, wszystkie kluby poselskie i parlamentarne się zgodzą. Data 12 lipca wybrana przez wnioskodawców jest wybrana nieprzypadkowo. W tym dniu w 1943 r. we wsi Michniów w województwie świętokrzyskim miała miejsce wielka masakra. Hitlerowcy wymordowali wszystkich mieszkańców, nie oszczędzając nawet niemowląt, tylko dlatego że odważnie pomagali polskim partyzantom. Lipiec 1943 r. to również apogeum mordów na Wołyniu, gdzie bestialsko zamordowani zostali również głównie mieszkańcy wsi.

    Swój dzień męczeństwa mają żołnierze wyklęci, ma polskie duchowieństwo. Teraz, mam nadzieję, czas na naszą wspólną inicjatywę, naszą wspólną sprawę, by w tej historycznej pierwszej ustawie również została uhonorowana polska wieś. Mogę powiedzieć, że liczę, że tak samo jak w komisji kultury było porozumienie ponad podziałami, przy głosowaniu na sesji plenarnej to porozumienie również zostanie osiągnięte. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia