8. kadencja, 47. posiedzenie, 2. dzień (13-09-2017)

20. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o:
- poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz zmianie ustawy o pomocy społecznej,
- rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej
(druki nr 908, 1783 i 1816).

Poseł Marcin Święcicki:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mam zaszczyt w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej przedstawić nasze stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej.

    Art. 19 naszej konstytucji mówi, że Rzeczpospolita otacza specjalną opieką weteranów walk o niepodległość. Tymczasem jeśli chodzi o domy pomocy społecznej, to dotychczas jedynym takim przywilejem naszych kombatantów było to, że mogli ubiegać się o miejsce w tych domach poza kolejnością. Dlatego też Platforma Obywatelska z inicjatywy m.st. Warszawy przedstawiła rok temu projekt, żeby powstańcy warszawscy z domów pomocy społecznej mogli korzystać bezpłatnie, a koszty ich pobytu po połowie pokrywało miasto Warszawa, które było do tego gotowe, i rząd.

    Rząd przedstawił ostatnio projekt szerszy, który obejmuje wszystkich weteranów walk o niepodległość, i ten projekt został rekomendowany przez komisję Wysokiej Izbie do drugiego czytania. Niemniej jednak w trakcie obrad komisji i analizy tego projektu, który rząd przedstawił, nasunęły się bardzo istotne, powiedziałbym, wątpliwości, które wymagają jednak pewnej poprawki. Największą rzeczą, która tutaj budzi pewien sprzeciw, jest to, że powierza się tę sprawę gminom według własnego uznania, czy gminę na to stać, czy nie stać, na pomoc w opłacie pobytu w domach pomocy społecznej dla weteranów, czyli jedni weterani mogą dostać taką pomoc w opłacie, inni jej nie dostaną, w jednej wielkości lub w innej wielkości, nie wiadomo, w jakiej wielkości, a więc nie ma żadnej gwarancji, że będą tutaj jednakowo traktowani.

    Tymczasem jak ktoś, poseł tu obecny zresztą, powiedział bardzo pięknie i słusznie w trakcie posiedzenia komisji: weterani walki o niepodległość walczyli o Polskę, o wolną Polskę, a nie o wolną gminę. I nie ma żadnego powodu, żeby państwo i rząd, i budżet centralny zdejmowały z siebie odpowiedzialność za weteranów. Tym bardziej że w tej sprawie w wielu punktach rząd prowadzi politykę pomocy weteranom w postaci rozmaitych dodatków, uprawnień zdrowotnych czy jakichś innych. A więc tak samo w tym punkcie powinni być weterani walk o niepodległość potraktowani jednakowo i rząd powinien im zapewnić tę opiekę. Rozumiem, że pani minister nie miała upoważnień w tej sprawie w komisji i broniła tego pierwotnego stanowiska rządu, ale mam nadzieję, że po to jest drugie czytanie, po to jest dalsza dyskusja, żeby można było to zmienić. Sprawa dotyczy 910 weteranów. Tak to obliczył rząd.

    W propozycji, którą chcemy złożyć państwu jako poprawkę, proponujemy w dodatku sprawę, powiedziałbym, dość kompromisową, jeśli chodzi o finanse. Mianowicie proponujemy, żeby weterani walk o niepodległość opłacali w domach pomocy społecznej pewną część, ale nie więcej niż 50% swojego dochodu, swojej renty czy emerytury. W powszechnym systemie jest zasada, że opłaca się nie więcej niż 70% swojej renty czy emerytury. W powszechnym systemie pozostałe koszty musi pokryć rodzina, chyba że się udowodni, że rodzina jest bezrobotna, nie ma pieniędzy, jest na zasiłkach - to wtedy gmina powinna pokryć tę resztę. My proponujemy, żeby w odniesieniu do weteranów tę resztę z urzędu pokrywał rząd, czyli weteran płaci nie więcej niż 50% swojego dochodu, swojej renty czy emerytury, a pozostałą część z urzędu bierze na siebie rząd.

    Druga sprawa, która też była poruszana w komisji. Mianowie oprócz weteranów walk o niepodległość nasza ustawa o kombatantach i osobach represjonowanych wymienia szereg innych kategorii, ludzi, którzy siedzieli w łagrach, w obozach hitlerowskich, którzy się narażali, prowadząc opiekę, ratując i kryjąc Żydów, osoby, ludność pochodzenia żydowskiego, więźniów politycznych do roku 1956 i prześladowanych ze względów politycznych, religijnych czy rasowych. Proponujemy, żeby w tej sprawie, już nie weteranów walk o niepodległość, ale tych innych rozmaitych kategorii, zastosować rozwiązanie rządowe, czyli żeby upoważnić gminy do przyjścia im z pomocą w finansowaniu pobytu w domach pomocy społecznej według uznania gmin.

    Byłoby rzeczą naprawdę dziwną, gdyby rząd uchylał się całkowicie od odpowiedzialności, pomocy naszym weteranom walk o niepodległość w finansowaniu ich pobytu w domach pomocy społecznej i spychał tę sprawę całkowicie na gminy.

    Tyle jest uroczystości, tyle razy stawiamy naszych weteranów za wzór dla młodzieży, honorujemy ich. Dlatego jeśli chodzi o te sprawy podstawowe, materialne, nie powinno być naprawdę takiej przepychanki, jakiejś dowolności, nierówności i takiego po prostu unikania problemu. (Dzwonek) Tak że apeluję do rządu, żeby te poprawki przyjąć. To nie są duże koszty, 910 osób to nie jest dużo. Składam je w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej panu marszałkowi. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia