8. kadencja, 47. posiedzenie, 3. dzień (14-09-2017)

28. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach socjalnych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1779).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Krzysztof Michałkiewicz:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałem podziękować za debatę, za zainteresowanie spółdzielczością socjalną i zmianami, które proponujemy, a także za to, że państwa pytania dotykały tak bardzo istotnych kwestii. Oczywiście spróbuję chociaż na większość odpowiedzieć, mam nadzieję, że mi się uda.

    Jeśli chodzi o pana posła Dudę, to oczywiście nowelizacja jest stąd, że faktycznie powstaje dużo spółdzielni, liczymy, że ok. jedna trzecia, 30% z tych 1600 nie funkcjonuje. Natomiast mimo że są trudne w zakładaniu, są trudne w prowadzeniu i w bardzo wielu przypadkach kończy się to porażką dla tych osób, które raczej do porażek są przyzwyczajone i szkoda, że jeszcze raz muszą to przeżyć, to jednak osoby te decydują się na ich zakładanie. To, że te spółdzielnie powstają, to jest najlepszy przykład na to, że zapotrzebowanie, żeby nie korzystać z pomocy socjalnej, tylko żeby faktycznie wziąć sprawy w swoje ręce, w cudzysłowie powiem, w każdym razie żeby faktycznie wrócić do aktywności, wrócić do społeczeństwa, podjąć wysiłek zintegrowania się czy usamodzielnienia, jest warte podkreślenia.

    Czy ułatwienia, które będą zawarte w ustawie, będą wystarczające? Oczywiście od początku, i tutaj to państwo mówili, wiele osób uważało, że zbyt duże ułatwienia i zbyt duże wsparcie dla spółdzielni socjalnych psują rynek, stąd te zapisy na początku były bardzo trudne. Pomalutku w miarę obserwowania, monitorowania, jak te spółdzielnie funkcjonują, staramy się to ułatwiać, to jest następny krok. Mamy nadzieję, że one ułatwią funkcjonowanie spółdzielni, natomiast czy będą wystarczające, zobaczymy.

    Tutaj też w podpowiedzi na jedno z pytań chciałem powiedzieć, że w tę ustawę z 2006 r. było wpisane monitorowanie tego, co się dzieje ze spółdzielniami. Co 2 lata przygotowujemy sprawozdanie z funkcjonowania spółdzielni, ono jest dosyć obszerne, ostatnie było, jeżeli dobrze pamiętam, za lata 2014-2015, oczywiście pan poseł może je bez problemu znaleźć, ale były także przeprowadzane badania ankietowe przez Uniwersytet Warszawski w 2014 r., które przyniosły sporo informacji. Spróbujemy przygotować pakiet informacji dla pana posła.

    Ułatwienia w zakładaniu, w funkcjonowaniu - to państwo mniej więcej widzą i słyszeli. Oczywiście przede wszystkim schodzimy z liczby założycieli. Ktoś ładnie tutaj mówił, pani poseł Ścigaj, że często liczba pięć dla osób, które lata całe nie pracowały, które nie mają doświadczenia we współpracy, w pracy zespołowej, często była trudna, więc schodzimy do trzech. Dajemy szansę, żeby pozostałe osoby przekonały się, że jest to okazja do zafunkcjonowania i wzięcia odpowiedzialności za te sprawy. I będą musiały uzupełnić ten skład, ale chcemy zejść z pięciu do trzech osób.

    Także ułatwieniem jest na pewno to, że jeśli chodzi o osoby wykluczone, to schodzimy przy spółdzielniach usługowych do 30% i w spółdzielniach dla osób z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym i znacznym też do 30%. Chodzi o udział w spółdzielni tych osób wykluczonych.

    Jeśli chodzi o inne ułatwienia, to państwo wiedzą, że w ramach różnych ułatwień finansujemy także koszty wynagrodzenia z Funduszu Pracy, jest dotacja na utworzenie miejsca pracy z Funduszu Pracy.

    Jeśli chodzi o to, co mówił pan poseł, to jest bardzo ważne - ta pomoc to z jednej strony lustracja, dziękuję pani poseł Kochan, która wspominała o tym, jak ważne to jest, żeby był feedback ze strony lustracji, który pokaże, co trzeba poprawić, co trzeba zmienić, co trzeba udoskonalić. Z drugiej strony także przypomnę, że są spore środki europejskie na wspieranie ekonomii społecznej, w tym spółdzielni socjalnych, w ramach ośrodków wsparcia ekonomii społecznej. Jest cały program, z jednej strony wymuszania na OWES-ach, żeby był odpowiedni poziom świadczenia usług doradczych, usług doradztwa biznesowego, bardzo konkretnych, z drugiej strony te ośrodki wsparcia ekonomii społecznej mają faktycznie ogromne możliwości, jeśli chodzi o pomaganie w tworzeniu spółdzielni, tworzeniu miejsc pracy, funkcjonowaniu spółdzielni socjalnych. Uważamy, że jest to okres, który trzeba maksymalnie wykorzystać dla rozwoju spółdzielczości socjalnej.

    Główne problemy spółdzielni socjalnych - jest ich dużo, w tym sprawozdaniu są one wymienione: z jakich powodów spółdzielnie upadają, z jakich zaprzestają działalności. Staramy się to monitorować, nie wszystkie spółdzielnie odpowiadają na nasze ankiety. Badanie Uniwersytetu Warszawskiego było bardziej pogłębione, więc tych informacji było tam więcej, w sprawozdaniach, które państwu przedstawiamy, często nie wszystkie spółdzielnie nam odpowiadają na ankiety, ale na pewno pokazuje to pewne kierunki, i to także, oprócz konsultacji ze środowiskiem spółdzielni socjalnych, ułatwiło nam podjęcie prac nad zmianą ustawy.

    Były dwie ciekawe rzeczy, o których oczywiście będziemy, mam nadzieję, mogli dyskutować także w ramach prac w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Myślę o tych opiekunach osób niepełnosprawnych. Jak państwo wiedzą, projekt ustawy był konsultowany nie tylko ze środowiskiem spółdzielni socjalnych, ale także był w konsultacjach wewnętrznych w naszym resorcie, był w konsultacjach międzyresortowych, przeszedł przez Komitet Stały czy przez rząd i zapisy, które tutaj widzimy, oczywiście są formą kompromisu.

    Mówiąc o tych opiekunach, pani poseł Ścigaj słusznie wskazała, że to są zapisy, które już są w obiegu prawnym, jeśli chodzi o ułatwienie i wspieranie tego typu osób, w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. One nie mogą odbiegać zbyt daleko od tych zapisów, które są. Natomiast mieliśmy podobny problem, jak pani poseł mówiła, dokładnie w czasie tych dyskusji, które prowadziliśmy z departamentem funduszu, który zajmuje się Funduszem Pracy, z panem ministrem Szwedem używaliśmy podobnych argumentów, co pani poseł. Więc temat jest ważny. Może uda się w czasie dalszego procedowania troszkę poprawić ten zapis. Jeżeli nie, to będziemy czekać na następną nowelizację.

    Jeśli chodzi o ułatwienia dla osób prawnych i wsparcie z urzędu pracy, także mam nadzieję, że podczas dyskusji w komisji będzie szansa o tym dyskutować.

    Tak z grubsza postarałem się odpowiedzieć na najważniejsze pytania. Jeszcze raz chciałbym to podkreślić, chciałbym podziękować za to, że wszystkie kluby poparły dalsze procedowanie nad tym projektem. Chciałbym podziękować nie tylko w swoim imieniu, ale także w imieniu spółdzielców socjalnych, bo dla nich te zapisy i ta nowelizacja naprawdę są ważne. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia