8. kadencja, 47. posiedzenie, 3. dzień (14-09-2017)

23. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Michał Wójcik:

    Dziękuję bardzo.

    Pierwsza część pytania dotyczyła tzw. spraw uprowadzeniowych. Ta część pytania dotyczy spraw opiekuńczych, czyli spraw, które toczą się za granicą w oparciu o prawa poszczególnych państw. I to jest pewien problem. Występuję tutaj i jest okazja, żeby uczulić polskich obywateli. Jeżeli jadą do innych państw, to muszą pamiętać, że podlegają reżimowi prawa, które funkcjonuje w innym państwie. Tak więc nasze, czasami jakieś związane z naszą kulturą, sprawy są zupełnie inaczej odbierane w innym państwie. Chodzi o relację między rodzicem a dzieckiem. Na tym tle rodzą się czasami nieporozumienia i wielkie dramaty.

    Chcę powiedzieć, że rozmawiamy z organami centralnymi innych państw. Pan poseł dotknął tematu Jugendamtu. Miałem okazję być w Niemczech po raz pierwszy od lat. W ogóle jakiś minister przyjechał tam rozmawiać o dzieciach. Muszę powiedzieć, że to było dobre spotkanie, bardzo dobre. Efektem tego jest m.in. propozycja zgłoszona już przez stronę niemiecką za pośrednictwem ambasady, pana ambasadora Niemiec w Polsce, żeby powstała grupa robocza, trochę lepiej pracująca niż w poprzednich latach, w której będą przedstawiciele ministerstw sprawiedliwości Niemiec i Polski, tak żebyśmy wypracowali mechanizmy, które mogą zafunkcjonować w tych sprawach i pomóc naszym obywatelom.

    O co chodzi? W relacjach z Wielką Brytanią stosujemy mechanizm polegający na tym - nieformalny mechanizm - że organ centralny w momencie, kiedy jest informacja o tym, że jest sprawa opiekuńcza dotycząca obywatela polskiego, dziecka, informuje nas jako organ centralny w sposób nieformalny - jeszcze raz mówię: nie ma porozumienia w tym zakresie - a my za pośrednictwem sądu oraz kuratora przeprowadzamy wywiad środowiskowy, informując, czy jest w Polsce rodzina zastępcza dla takiego dziecka.

    Chodzi o to, żeby utrzymać więź kulturową i tożsamościową, język polski, to jest najważniejsze. Kultura, pewne tradycje, to, co wynika z art. 8 Konwencji o prawach dziecka, to jest najważniejsze. I w 40-50% takich spraw my znajdujemy rodziny zastępcze polskie, tzn. znajdujemy je w ponad 90% spraw, ale sądy brytyjskie decydują się na umieszczenie dzieci w 40-50% takich przypadków, więc nie jest prawdą to, co czasami się pojawia w przestrzeni publicznej, że tysiące dzieci umieszczane są w obcych rodzinach. Tak nie jest. W przypadku Wielkiej Brytanii ostatecznie decyduje - tak jak w innych krajach - sąd, i o tym pamiętajmy. My nie możemy nikogo zmusić, sąd decyduje, otrzymując informacje od nas, czy może umieścić dziecko w tej rodzinie, czy nie. Chcemy też takie mechanizmy wypracować w relacjach z Niemcami, i myślę, że to jest możliwe.

    I dwie rzeczy, które wyeksponowałem. Panie marszałku, to jest ważna sprawa, przedłużę dosłownie o 20-30 sekund.

    Pierwsza sprawa dotyczy sytuacji, w których, jeżeli dochodzi do sporu, pojawia się Jugendamt, to są sprawy opiekuńcze (Dzwonek), i trzeba umieścić dziecko w rodzinie zastępczej. Chodzi o to, żeby dziecko było umieszczane w rodzinie polskiej, gdzie mówi się po polsku, zgodnie z Konwencją o prawach dziecka. Tę sprawę stawiałem właśnie wczoraj na spotkaniu i to jest dla nas absolutnie priorytetem, żeby dziecko, polski obywatel, zgodnie z art. 8 Konwencji o prawach dziecka, trafiało do rodziny polskiej, gdzie mówi się po polsku.

    Druga sprawa dotyczy tego, żeby na wszystkich etapach postępowania, także przed Jugendamtem, mogli uczestniczyć polscy dyplomaci, żeby Polacy czuli się spokojniej, lepiej, pewniej w takich relacjach, kiedy pojawia się instytucja samorządowa, jaką jest Jugendamt. To jest instytucja samorządowa, a nie państwowa, i tu jest pewnego rodzaju problem. Mam nadzieję, że uda nam się to zrealizować.

    Bardzo prosiłbym posłów - niebawem będziemy dyskutowali nad tym projektem ustawy - żeby rzeczywiście bardzo wnikliwie przyjrzeli się tym zapisom i ewentualnie przedstawili swoje propozycje. To jest sprawa bardzo ważna. Bardzo dziękuję. Dziękuję, panie marszałku. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia