8. kadencja, 48. posiedzenie, 2. dzień (28-09-2017)

24. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (druk nr 1837).

Poseł Elżbieta Stępień:

    Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Rzeczywiście zgadzam się z przedmówcami, że niewątpliwie ustawa jest potrzebna, ponieważ porządkuje, ponieważ przede wszystkim zamyka w jednym projekcie obowiązujące w tym zakresie przepisy. Z przykrością muszę stwierdzić, że zgłoszenie ustawy do porządku obrad w ostatniej chwili nie dało możliwości dokładnego przeanalizowania jej zapisów i przewidywanych skutków proponowanych rozwiązań.

    Skandaliczna jest już niestety codzienna praktyka pisania prawa na kolanie. Przedstawianie projektów ważnych ustaw tuż przed posiedzeniem Sejmu to jest nie tylko lekceważenie posłów, ale brak szacunku dla prawa i w tym przypadku - znaczenia edukacji, a zatem lekceważenie tysięcy samorządowców, rodziców, nauczycieli i uczniów.

    Nowe przepisy dotyczące rozliczenia i wykorzystania dotacji podręcznikowej dadzą więcej swobody dyrektorom placówek oświatowych w procesie zapewnienia uczniom podręczników, materiałów edukacyjnych lub ćwiczeniowych. Dodatkowo pozwolą im łatwiej rozliczać środki z dotacji.

    Zaproponowane rozwiązania dotyczące powiązania awansu zawodowego z oceną pracy nauczyciela oraz uzależnienie jego szybkości od jakości pracy nauczyciela umożliwi premiowanie wyróżniających się pedagogów. Wprowadzenie obowiązującego terminu dokonywania oceny pracy nauczyciela powiązano ze ścieżką awansu zawodowego. Praca nauczyciela będzie oceniana obowiązkowo po zakończeniu stażu związanego z kolejnym stopniem awansu. Ponadto z 2 do 3 lat wydłuży się okres pracy wymagany do rozpoczęcia stażu na stopień nauczyciela mianowanego oraz z roku do 4 lat - okres pracy konieczny do rozpoczęcia stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego. Zmiany te spowodują wydłużenie z 10 do 15 lat ścieżki awansu zawodowego nauczycieli. W ustawie przewidziano również możliwość jej skrócenia, co będzie zależało od uzyskanej oceny pracy na określonym poziomie.

    To dobrze, że zostały wprowadzone narzędzia motywujące nauczycieli, którzy mają pewne doświadczenie. Jednak nie dostrzegam w tym projekcie wsparcia dla dobrze zapowiadających się nauczycieli, którzy niestety nie mają takiego doświadczenia, a nie jest to zachęta dla nich w przypadku takiego podejścia. Atrakcyjność dodatku 3% kwoty bazowej jest dyskusyjna, bo jest on liczony od podstawy wynagrodzenia, a nie od całości. Ponadto kwota ta versus inflacja już nie jest tak atrakcyjna. Mając na uwadze planowane podwyżki, przy jednoczesnym braku wsparcia finansowego samorządu, te 3% dodatku tak naprawdę skanibalizuje wszystkie dodatki motywacyjne dla nauczycieli. Gdy odniesie się to do perspektywy najbliższych 5 lat, daje to kilkanaście procent i mamy wątpliwość co do tego, czy zostanie to wprowadzone, bo samorządy tą ustawą oświatową niestety zostały dobite, a w tym przypadku naprawdę myślę, że mogą tego nie unieść.

    W zakresie urlopów wypoczynkowych oraz dla poratowania zdrowia określono zarówno wymiar, jak i termin korzystania z tych urlopów przez nauczycieli pracujących na kierowniczych stanowiskach w szkole. Podobnie jak na uczelniach, o potrzebie udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia będzie orzekał lekarz medycyny pracy, a nie tak jak dotychczas - lekarz pierwszego kontaktu, co uważam za słuszne.

    W trakcie konsultacji zgłoszono wiele uwag, które nie zostały uwzględnione w przedstawianym projekcie. Dotyczy to np. zatrudniania nauczycieli w szkołach niepublicznych kształcących w systemie zaocznym, o bardzo zróżnicowanej liczbie godzin kształcenia w zakresie poszczególnych przedmiotów. To zagadnienie wymaga dalszej pracy ze względu na specyfikę tych placówek. Zwracam uwagę na to, że Biuro Analiz Sejmowych nie otrzymało wystarczająco dużo czasu, aby dogłębnie przeanalizować ustawę, w związku z czym nie mogliśmy zapoznać się ze skutkami proponowanych rozwiązań, i to nie tylko dla samorządów.

    Projekt ustawy proponuje dobry kierunek zmian w Karcie Nauczyciela, jednak są to zmiany zbyt małe. Karta Nauczyciela jest rozwiązaniem, które nie sprawdza się w dzisiejszych czasach i wymaga gruntownych zmian.

    Reasumując, ustawa o finansowaniu oświaty jest oczekiwana, jest potrzebna, ale wprowadzona w takim pośpiechu może zawierać wiele błędów. Dlatego Nowoczesna zapowiada wnoszenie poprawek w trakcie procesu legislacyjnego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Poseł Zbigniew Dolata: I o to chodzi.)

Przebieg posiedzenia