8. kadencja, 49. posiedzenie, 1. dzień (10-10-2017)
1. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2018 (druk nr 1876).
Poseł Paulina Hennig-Kloska:
Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Budżet roku 2018 to budżet tak naprawdę narastających problemów chowanych pod dywan i to na pewno nie jest budżet rozwoju. Rząd chwali się wzrostem gospodarczym. Na rok przyszły założono wzrost PKB na poziomie 3,8%, ale nikt nie wspomina, że dziś takie tempo rozwoju to żadne mistrzostwo świata. Polska coraz gorzej prezentuje się na tle regionu. W I półroczu tego roku szybciej od Polski rozwijało się aż pięć krajów regionu: Rumunia, Słowenia, Estonia, Łotwa i Czechy. W ujęciu kwartał do kwartału szybciej rozwijały się też dwa państwa starej Unii: Holandia i Szwecja. O ile szybszy wzrost Rumunii nie musi napawać nas niepokojem, bo jest to kraj mniej rozwinięty, który posiada jeszcze łatwe, proste mechanizmy napędzania wzrostu, o tyle fakt, że szybciej od Polski rosną kraje bogatsze, jest już zapewne bardzo niepokojący.
Rząd nie ma pomysłu, jak rozwiązać malujące się na horyzoncie problemy, a założony na rok przyszły wzrost inwestycji na poziomie 7,6% to pobożne życzenie. Wzrost gospodarczy wciąż oparty jest na konsumpcji, a inwestycje stoją w miejscu. Po załamaniu się inwestycji w roku ubiegłym ten rok miał przynieść istotne ożywienie, ale tak się nie stało. To już wiemy. Radość z delikatnego ożywienia w II kwartale szybko okazała się błędem. Po prezentacji bardziej szczegółowych wyników wiemy, że firmy wciąż inwestują niechętnie. W I półroczu zainwestowały o 1,7% mniej niż rok wcześniej, czyli kryzys pogłębia się w inwestycjach już drugi rok z rzędu.
Szczególnie niepokoi fakt, że największy spadek, ponad 17-procentowy, odnotowaliśmy w gronie małych firm, które zatrudniają do 50 osób. Rząd miał wspierać małe, rodzime przedsiębiorstwa. Te dane potwierdzają, że nie wyszło.
Inwestorzy obawiają się zmienności prawa, niestabilności państwa, ale także braku rąk do pracy. Obniżenie wieku emerytalnego ten problem jeszcze pogłębi. Pomimo spadku bezrobocia w dużych miastach do absolutnego minimum: Kraków - 3%, Warszawa - 2,5%, Poznań - niespełna 2%, rząd nie przedstawił żadnego pomysłu wspierającego migrację pracowników bądź innej propozycji dla przedsiębiorców.
Istotnym problemem dla gospodarki jest także fakt, że płace rosną szybciej niż wydajność pracy. Cieszymy się, bo zarabiamy więcej. To rzecz naturalna. Kto nie lubi zarabiać więcej? Ale w dłuższym okresie taka sytuacja może wywołać spore problemy w gospodarce. Pracodawcy bowiem mogą utracić rentowność swojej działalności albo konkurencyjność produkcji i w ten sposób w Europie nie będą już tak konkurencyjni jak dotychczas. Jedna i druga wersja pogrąży gospodarkę w problemach. Tak było w Grecji i we Włoszech. Wystarczy sięgnąć do historii.
PiS obiecywał obniżać podatki i koszty pracy, pobudzać inwestycje w nowe technologie. To wszystko widzieliśmy wielokrotnie na slajdach premiera Morawieckiego, ale niestety za dużo przejada pieniędzy i na inwestycje ani pobudzanie gospodarki nie starcza. Wydaje się, że jedynym pomysłem pobudzania inwestycji przez rząd jest metoda kija przy wykorzystywaniu Rady Polityki Pieniężnej. Tak przynajmniej to wygląda. Utrzymywanie stóp procentowych na poziomie 1,5% przy inflacji oscylującej w okolicach 2% sprawia, że stopy realne są ujemne, a to po prostu dla Polaków nie oznacza nic innego jak to, że ich oszczędności zgromadzone na rachunkach topnieją. To siłowe wypychanie środków z rachunków bankowych odbywa się więc kosztem obywateli, bo za rok za swoje ciężko wypracowane, zgromadzone na rachunkach bankowych pieniądze po prostu kupią mniej. Ceny produktów w sklepach rosną szybciej, niż zarabiają na swoich lokatach. Rachunek jest prosty. Swoją drogą drożyzna w sklepach to także efekt działania nikogo innego jak właśnie przedstawicieli rządu Prawa i Sprawiedliwości. Nasze kieszenie wykańcza już nie tylko cena masła, ale także mięsa czy wędlin, a także owoców i warzyw. Po raz kolejny przejadacie dobrą koniunkturę, nie myśląc o tym, co będzie jutro. Wasza nieodpowiedzialność odbije się Polakom dużą czkawką.
Budżet nie uwzględnia też różnych niepokojących sygnałów, które pojawiają się na świecie i mogą wywołać kryzysy. Ewentualna eskalacja kryzysu w Katalonii i jednostronna secesja regionu zapewne wywołają kryzys polityczno-gospodarczy w Hiszpanii, a to koniec europejskiej wiosny i wychodzenia Europy z kryzysu. Eskalacja napięć na linii USA - Korea może mieć tragiczne konsekwencje dla światowej gospodarki, ale tym rząd PiS również się nie przejmuje ani nie przygotowuje Polski na taką ewentualność. Do tego dziś minister finansów Niemiec ostrzega przed kolejnym dużym kryzysem finansowym, światowym kryzysem finansowym, z którym mieliśmy okazję się już zmierzyć, czym również politycy Prawa i Sprawiedliwości nie zamierzają się przejmować. Na nic nie jesteśmy przez was właśnie gotowi.
Deficyt. Zaplanowany na rok przyszły deficyt jest tak naprawdę horrendalnie wysoki. W tym roku PiS chwali się nadwyżką, a na rok przyszły zapowiada deficyt w wysokości ponad 41 mld. Oznacza to, że obecnie okłamujecie Polaków i że skala uszczelnienia systemu podatkowego jest dużo mniejsza, niż głoszą to tuby propagandowe rządu. Pomimo utrzymywanej obecnie nadwyżki w budżecie premier Morawiecki mówi, że na koniec roku deficyt i tak wyniesie ponad 40 mld zł, a to oznacza, że w ostatnich miesiącach minus w kasie państwa będzie rósł dużo szybciej, niż zakłada to ustawa budżetowa. To załamanie, jeżeli nastąpi, dowodzi, że tak naprawdę udawaliście, że macie nadwyżkę, gdyż przesunęliście w budżecie zadania i płatności na ostatnie miesiące roku. To tak jak chwalenie się nadwyżką na rachunku bankowym przed zapłaceniem rachunków. Niestety na to wygląda.
Podatki faktycznie wpływają większe, niż zaplanowano, ale tylko po części wynikają z faktycznego uszczelnienia systemu, i dobrze o tym wiecie. Te większe wpływy to również efekt czynników niestety po części mających charakter jednorazowy, przejściowy, a co najwyżej koniunkturalny. To są m.in. - dobrze wiecie - o 8 mld wyższa dywidenda z zysku z NBP, ale także lepsze wyniki firm, które w dobie dobrej koniunktury na świecie generują wyższe zyski, wzrost gospodarczy, inflacja, zmiany prawne w systemie podatkowym, które przesunęły rozliczenia, oraz przesunięcie zwrotu VAT między rokiem 2016 a rokiem 2017. (Dzwonek) Budżet roku 2018 nie jest budżetem rozwoju. Budżet roku 2018 nie rozwiązuje istotnych problemów Polek i Polaków. Budżet roku 2018 nie pcha Polski do przodu. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia