8. kadencja, 49. posiedzenie, 1. dzień (10-10-2017)
1. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2018 (druk nr 1876).
Poseł Andrzej Szlachta:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Państwo Ministrowie! Ważne dla rozwoju cywilizacyjnego kraju są środki finansowe zaprogramowane w budżecie państwa na 2018 r. w części 38: Szkolnictwo wyższe i w części 28: Nauka.
W ustawie budżetowej na 2018 r. wydatki na rzecz szkolnictwa wyższego zaplanowano na poziomie 16 521 mln zł, z czego w ramach budżetu państwa - 16 009 mln i w ramach budżetu środków europejskich - blisko 512 mln zł. W stosunku do roku 2017 jest to nominalny wzrost o 3,5%. Uwzględniając środki pochodzące z rezerwy celowej, łączne wydatki na szkolnictwo wyższe zaplanowano na 2018 r. w kwocie 16 541 mln zł.
Rezerwa celowa w pozycji 18 w kwocie 20 mln zł przeznaczona jest na działalność Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Tylko w dziale 803: Szkolnictwo wyższe w zakresie ministra nauki i szkolnictwa wyższego zaplanowano kwotę ponad 15,5 mld zł. Środki te przeznaczone są m.in. na rzecz 59 akademickich i 34 zawodowych uczelni publicznych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, sześciu uczelni prowadzonych przez Kościoły i związki wyznaniowe i pięciu publicznych uczelni wojskowych nadzorowanych przez ministra obrony narodowej. Na zadania inwestycyjne w szkolnictwie wyższym na 2018 r. zaplanowano 416,4 mln zł. W ramach zadań inwestycyjnych na kontynuowanie programu wieloletniego pod nazwą ˝Uniwersytet Warszawski 2016-2025˝ przewidziano dotację w wysokości blisko 27 mln zł.
W projekcie ustawy budżetowej zaplanowano blisko 602 mln zł na rzecz projektów realizowanych z udziałem środków europejskich. Na pomoc materialną dla studentów i doktorantów zaplanowano ponad 1700 mln zł. Na dotacje dla Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej zaplanowano ponad 34 mln zł. Ta agencja, która rozpoczyna swoją działalność, będzie działać na rzecz umiędzynarodowienia polskiej nauki poprzez wspieranie międzynarodowej współpracy naukowej i wymiany akademickiej. Te działania mogą uwolnić potencjał polskich uczelni i instytucji naukowych oraz wypromować Polskę jako miejsce o ogromnym potencjale edukacyjnym i naukowym. Według wicepremiera Jarosława Gowina będzie potężnym impulsem do rozwoju osobistego, rozwoju państwa, a także nauki na skalę globalną. Z programów stypendialnych i grantowych agencji będą mogli korzystać studenci, doktoranci, młodzi naukowcy, instytucje naukowe i organizacje pozarządowe. Agencja ma również za zadanie zatrzymanie najwybitniejszych naukowców w Polsce. Według pana premiera Gowina nadeszła pora, żeby po przeszło 200 latach odwrócić wektor drenażu mózgów, drenażu najwybitniejszych uczonych z polskich uczelni. Agencja będzie wspierać powroty wybitnych polskich naukowców do kraju poprzez uruchomienie wsparcia dla polskich ośrodków naukowych, tworzenie atrakcyjnych ofert pracy i dofinansowanie powrotów. Rolą agencji będzie również promocja języka polskiego poza granicami kraju i podnoszenie jego rangi jako języka obcego. Przykładem takich działań jest rozpoczęcie strategicznej współpracy między Uniwersytetem Warszawskim a Uniwersytetem Cambridge w zakresie studiów polonoznawczych, które na stałe znajdą się w programie nauczania brytyjskiej uczelni. Na ten cel ministerstwo przeznaczyło poprzez Fundację na rzecz Nauki Polskiej ponad 15 mln zł.
Dodatkowo w zakresie rezerwy w części 83 w pozycji 84 zabezpieczono środki na zwiększenie nakładów w obszarze badań naukowych w 2018 r. w kwocie blisko 360 mln zł. W ramach działu 730: Nauka w innych częściach budżetowych zaplanowano blisko 92 mln zł, w tym dla Polskiej Akademii Nauk kwotę 81,5 mln zł. W budżecie innych ministrów na działalność badawczo-rozwojową zaplanowano kwotę 1020 mln zł. Największą część środków przeznaczonych na naukę zaplanowano w ustawie budżetowej na 2018 r. na działalność statutową i inwestycyjną jednostek naukowych, tj. kwotę ponad 3209 mln zł. Na działalność Narodowego Centrum Badań i Rozwoju zaplanowano 2340 mln zł. Na Narodowe Centrum Nauki zaplanowano blisko 1359 mln zł. Blisko 470 mln przewidziano na współpracę z zagranicą, co stanowi 6,3% wydatków na naukę. Na działalność upowszechniającą naukę zaplanowano w budżecie ponad 70 mln zł.
Łącznie nakłady na naukę i szkolnictwo wyższe w ustawie budżetowej na 2018 r. wzrastają o blisko 1400 mln zł w stosunku do roku 2017. Mówiąc o finansowaniu nauki, należy w ramach wydatków na finansowanie projektów z udziałem środków unijnych wymienić wydatki na programy operacyjne: ˝Intelektualny rozwój˝ 2014-2010, ˝Polska cyfrowa˝ 2014-2020, ˝Pomoc techniczna˝ 2014-2020, oraz projekty realizowane w ramach programów Unii Europejskiej, współfinansowane ze środków zagranicznych, niepodlegające zwrotowi w łącznej kwocie blisko 1400 mln zł. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia