8. kadencja, 49. posiedzenie, 2. dzień (11-10-2017)

14. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (druk nr 1880).

Poseł Genowefa Tokarska:

    Dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego wyrazić stanowisko wobec projektu z druku nr 1880.

    Przedkładany projekt jest dość obszerny ze względu na zakres oddziaływania, wnosi zmiany i regulacje do bardzo wielu przepisów obowiązującego prawa. Potrzeba tych zmian wynika z faktu istnienia wyłudzeń podatkowych, szczególnie w podatku od towarów i usług, z wykorzystaniem banków i SKOK-ów, możliwości szybkiego przepływu środków i możliwości ich wyprowadzania, czyli wyłudzeń podatkowych. Materia niniejszego projektu ustawy jest dość trudna i skomplikowana również ze względu na obowiązującą przecież ochronę danych osobowych, tajemnicę bankową, skarbową, a także potrzebę zgodności jego zapisów z konstytucją. Wątpliwości w tym zakresie wyrażały już panie posłanki zabierające wcześniej głos.

    Wyłudzenia podatku VAT są jednak faktem, a ich wielkość wynika z licznych raportów dokonujących analizy sytuacji w tym zakresie. W zależności od źródła wartość wyłudzeń podatku VAT w Polsce szacuje się rocznie na 10-15 mld zł i wielkość ta odpowiada przeciętnej w Unii Europejskiej. Aktualnie wzrasta znaczenie transakcji dokonywanych drogą elektroniczną. Obszar tych transakcji znalazł się również w kręgu zainteresowania przestępczości, zwłaszcza o charakterze zorganizowanym. Transakcje elektroniczne stwarzają również zagrożenia dla sektora publicznego przez wykorzystywanie systemów bankowych nawet do uwiarygodniania działalności, która faktycznie ma na celu tylko wyłudzenie podatku.

    W projekcie proponuje się, aby identyfikacja zagrożeń w większym stopniu niż dotychczas opierała się na analizie ryzyka wykorzystania rachunków bankowych i SKOK-ów do celów mających związek z przestępstwami skarbowymi, w szczególności w zakresie VAT-u, a także innymi przestępstwami z nimi związanymi, np. polegającymi na wystawianiu pustych faktur.

    Projekt zakłada przeprowadzanie przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej analizy ryzyka wykorzystywania działalności banków lub SKOK-ów do popełniania przestępstw skarbowych. Analiza ryzyka będzie dokonywana przy uwzględnieniu wskaźnika ryzyka ustalanego przez izbę rozliczeniową w jej systemie teleinformatycznym, zwanym w skrócie STIR.

    W obecnym stanie rozwoju technicznego, informacyjnego oraz społecznego analiza przepływów finansowych jest jedną z najistotniejszych metod służących identyfikacji zagrożeń. W karuzelach VAT-owskich służących wyłudzaniu zwrotów VAT transfery środków przez kolejne rachunki są najczęściej przeprowadzane z wykorzystaniem systemu bankowego. Tak więc projekt przewiduje dokonywanie przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej analiz ryzyka wykorzystywania banków w celach wyłudzeń, automatyczne ustalanie w STIR wskaźnika ryzyka wykorzystywania do tego banków, nałożenie na banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe obowiązku przekazywania do STIR danych, w tym stanowiących odpowiednio tajemnicę bankową lub tajemnicę zawodową, w celu ustalenia wskaźnika ryzyka, przekazywanie przez izbę rozliczeniową informacji o wskaźniku ryzyka szefowi Krajowej Administracji Skarbowej, a także bankom i SKOK-om w celu realizacji określonych obowiązków, m.in. wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, prowadzenie elektronicznie wykazów podmiotów, które nie zostały zarejestrowane jako podatnicy VAT albo zostały wykreślone z rejestru z urzędu bez konieczności zawiadamiania ich o tym lub zostały przywrócone jako podatnicy VAT-u.

    W procederach przestępczych zmierzających do wyłudzenia podatku VAT często wykorzystuje się tzw. znikającego podatnika. W takich sytuacjach kluczowe jest podjęcie niezwłocznych działań w celu zabezpieczenia środków, które powinny zostać przeznaczone do zapłaty należnego podatku.

    To projekt, tak jak podkreślałam, bardzo obszerny. Podobną problematykę podejmują również inne państwa na szczeblu Unii Europejskiej. (Dzwonek) Jednak koszty tych rozwiązań są dość duże, ale o tym może już w serii pytań. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia