8. kadencja, 49. posiedzenie, 2. dzień (11-10-2017)

14. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (druk nr 1880).

Poseł Ireneusz Zyska:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, druk nr 1880.

    Najważniejszym celem realizowanym przez omawiany projekt ustawy jest ograniczenie luki w podatku VAT spowodowanej wyłudzeniami. Projekt doprowadzi do istotnego uszczelnienia systemu VAT-owskiego poprzez analizę przepływów finansowych, które następują przy zakładaniu kont bankowych przez różne podmioty, także te, które mają na celu wyłudzenie podatku VAT, nie powodując negatywnego wpływu na działanie uczciwego biznesu. Nie budzi wątpliwości konieczność pilnego i zdecydowanego przeciwdziałania wykorzystaniu szeroko rozumianego sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, w szczególności w zakresie podatku VAT, a także innych przestępstw z nimi związanych, np. polegających na wystawianiu tzw. pustych faktur.

    Walka z tym procederem jest prowadzona od wielu lat, lecz z różnych powodów jej skuteczność nie jest wystarczająca, co potwierdza m.in. raport NIK w sprawie pustych faktur. W 2016 r. dochody z VAT wynosiły 127 mld zł, w tym roku mogą osiągnąć nawet 150 mld zł. W latach 2015 i 2016 kontrola skarbowa stwierdziła zmniejszenie wpływów budżetowych o ok. 19,8 mld zł w wyniku wyłudzeń VAT. Jednym z popularnych mechanizmów wyłudzeń podatku VAT są tzw. karuzele podatkowe. Polegają one na tym, że towar w ramach szeregu transakcji krąży wielokrotnie między często fikcyjnymi firmami, a za każdym razem w transakcji bierze udział znikający podatnik, który nalicza VAT, ale nie płaci go do urzędu skarbowego. W takich sytuacjach ważne jest podjęcie szybkich działań, aby zabezpieczyć środki, które powinny zostać przeznaczone na zapłatę należnego podatku.

    Dla ukrócenia tego przestępczego procederu w projekcie ustawy zaproponowano dwa rozwiązania: mechanizm blokady rachunku na żądanie szefa Krajowej Administracji Skarbowej - środki zabezpieczone w ten sposób zostaną zwolnione, jeżeli zapłacony zostanie podatek należny wynikający z wystawionych faktur - i odmowę rejestracji oraz wykreślenie z urzędu podmiotu jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania tego podmiotu. Wraz z rozwojem techniki wzrasta rola banków, ponieważ wzrasta liczba i znaczenie transakcji w obrocie bezgotówkowym, w tym dokonywanych drogą elektroniczną. Obecnie systemy finansowe umożliwiają dokonywanie szybkich transferów finansowych znaczących kwot, co może być wykorzystywane do stwarzania pozorów prowadzenia działalności gospodarczej. Okoliczności te są wykorzystywane przez zorganizowane grupy przestępcze do dokonywania przestępstw podatkowych, a następnie do zalegalizowania nienależnie uzyskanych pieniędzy, tzw. proceder prania pieniędzy. Powoduje to, że wzrasta rola i znaczenie analiz ryzyka dokonywanych na podstawie danych uzyskiwanych z sektora bankowego, w tym spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych.

    W projekcie proponuje się, aby identyfikacja zagrożeń w obu sektorach w większym stopniu niż dotychczas opierała się na analizie ryzyka wykorzystania systemów bankowych do celów mających związek z przestępstwami skarbowymi przeciwko obowiązkom podatkowym. Analizy ryzyka będzie dokonywał szef Krajowej Administracji Skarbowej, który w tym celu będzie korzystał z dwóch narzędzi: analizy własnej przeprowadzonej przez urząd szefa KAS i jednostki mu podległe w oparciu o dane pochodzące z banków i SKOK-ów i dane pochodzące z deklaracji podatkowych i innych publicznie dostępnych źródeł oraz analizy przygotowywanej przez izbę rozliczeniową, która będzie ustalać w swoim systemie teleinformatycznym zwanym STIR wskaźnik ryzyka w oparciu o dane pochodzące z banków i SKOK-ów oraz inne publicznie dostępne dane.

    Ponadto w projekcie przewidziano szereg innych mechanizmów, m.in. przekazywanie przez izbę rozliczeniową informacji o wskaźniku ryzyka szefowi KAS, przekazywanie przez izbę informacji o wskaźniku ryzyka bankom i SKOK-om w celu realizacji obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu itp.

    Należy uznać, że projektowana ustawa stwarza przesłanki bardziej skutecznej obrony interesów fiskalnych państwa, dzięki czemu należności Skarbu Państwa pochodzące z podatków będą lepiej chronione przed wyłudzeniami, które w ciągu ostatnich 10 lat w niektórych latach kształtowały się na poziomie dochodzącym do 40 mld zł rocznie.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Koło Poselskie Wolni i Solidarni zdecydowanie poprze przedmiotowy projekt (Dzwonek) ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia