8. kadencja, 49. posiedzenie, 2. dzień (11-10-2017)
8. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie przedstawionego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1868).
Poseł Krzysztof Paszyk:
Dziękuję bardzo.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Na wstępie przyłączę się do tych życzeń wypowiedzianych przez panią marszałek pod adresem naszych gości.
W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam przyjemność przedstawić nasze stanowisko w sprawie przedstawionego przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw zawartego w druku nr 1868.
Na początku - myślę, że nie będę odosobniony w swojej ocenie - wyrażę satysfakcję z tego, że procedujemy nad tym projektem w czasie dosyć czasami ostrej, a na pewno ożywionej dyskusji nad zmianami w polskim sądownictwie, nad zmianami w szeroko rozumianym wymiarze sprawiedliwości. W tej debacie używa się argumentów, że pozytywne zmiany, dobre zmiany - wielu z prawej części sali używa takich określeń - będą możliwe, kiedy zmienimy Sąd Najwyższy, kiedy zmienimy Krajową Radę Sądownictwa. Ja od samego początku i mój klub Polskiego Stronnictwa Ludowego uważaliśmy, że to chociażby właśnie ta pomoc prawna będąca przedmiotem procedowanego projektu jest krokiem w kierunku poprawy wymiaru sprawiedliwości, poprawy polskiego sądownictwa, w dużo większym stopniu wychodzącym naprzeciw temu powszechnemu poczuciu, którego absolutnie nie negowaliśmy od początku tej debaty, która wiosną tego roku zaczęła nabierać temperatury, że to jest właśnie istota problemu i że to rozgoryczenie dotyczące polskich sądów, wymiaru sprawiedliwości, a częstokroć już nawet urzędów bierze się chociażby stąd, że nie jest doskonała właśnie formuła bezpłatnego poradnictwa prawnego, bezpłatnej porady prawnej.
Tak to jest nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie, i to nie jest nic nadzwyczajnego, to nie jest żaden powód do wstydu, do kompleksów, że nie wszystkich stać na to, żeby w pełni korzystać z instrumentów ochrony prawnej, żeby w pełni korzystać z instrumentów przysługujących na poszczególnych etapach postępowania sądowego, administracyjnego, także na wstępnych ich etapach.
W 2016 r. zrobiono pierwszy krok. Bardzo często poprzedni rząd bywa stawiany pod pręgierzem i obarczany tym, że nic przez wiele lat, jeśli chodzi o poprawianie dostępu do wymiaru sprawiedliwości, do sądów, w tym właśnie poprzez pomoc prawną, nie robiono. To jest właśnie taki przykład, który warto pokazać jako dowód na to, że robiono. Oczywiście myślę, że nawet ci, którzy często wypowiadają te słowa, że nic nie robiono, dobrze wiedzą, że nie wszystko od razu udaje się wdrożyć w takim satysfakcjonującym stopniu. I pewnie to miało miejsce, jeśli chodzi o punkty nieodpłatnego poradnictwa prawnego. Wymagają doskonalenia, wymagają rozszerzenia. Z satysfakcją trzeba przyznać, że właśnie ten projekt, projekt autorstwa prezydenta Rzeczypospolitej, właśnie jest takim krokiem do doskonalenia.
Co jest ważne i dobre w tym projekcie? Przede wszystkim rozszerzenie grupy osób uprawnionych do korzystania z pomocy prawnej. To jest niewątpliwie postulat, który zasługuje na uznanie. Doceniamy również wprowadzenie do systemu obok poradnictwa prawnego tzw. poradnictwa obywatelskiego. To jest również rzecz, która budzi nasze uznanie. Zdecydowanie nie ma aprobaty, jeśli chodzi o klub Polskiego Stronnictwa Ludowego, w przypadku wyeliminowania organizacji pozarządowych, które dzisiaj mogą w sposób swobodny to poradnictwo prowadzić. Po wejściu w życie projektowanej ustawy w niezmienionym kształcie będziemy mieć do czynienia z takim licencjonowaniem, które będzie też kolejnym przykładem takiego elementu centralizacji. Niemiej jednak nie zmienia to spojrzenia, życzliwego spojrzenia ze strony Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego na ten projekt (Dzwonek), dlatego chcemy, aby dalej nad projektem toczyły się prace w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia