8. kadencja, 49. posiedzenie, 2. dzień (11-10-2017)

9. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia 2018 roku Rokiem Pamięci Powstania Wielkopolskiego (druki nr 1826 i 1856).

Poseł Bartłomiej Wróblewski:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu klubu parlamentarnego mam zaszczyt przedstawić drugą część stanowiska dotyczącego projektu uchwały Sejmu w sprawie ustanowienia roku 2018 Rokiem Pamięci Powstania Wielkopolskiego.

    (Poseł Sławomir Nitras: Można inaczej. Kolega pani pokazuje, że można.)

    To dobra inicjatywa, można powiedzieć, że ta uchwała wpisuje się w przyjęte w latach 2016 i 2017 uchwały Sejmu upamiętniające wydarzenia i instytucje, które przyczyniły się do zachowania polskości w zaborze pruskim, a ostatecznie do wyzwolenia Wielkopolski. Były to uchwały upamiętniające 210. rocznicę powstania wielkopolskiego 1806 r., 98. rocznicę powstania wielkopolskiego 1918 r., rocznicę powstania Towarzystwa Gimnastycznego ˝Sokół˝, a także 160. rocznicę powstania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

    Powstanie wielkopolskie było zbrojnym wystąpieniem Polaków przeciwko władzom pruskim. Wpisuje się ono w piękną tradycję powstań niepodległościowych, powstań narodowych. Cel wszystkich powstań był jeden: odzyskanie suwerenności, wolności przez Polskę, przez Polaków. Oczywiście powstanie wielkopolskie w tym sensie jest powstaniem szczególnym, że jest jednym z nielicznych powstań, o czym pamiętamy jako Polacy, a jestem z tego szczególnie dumny jako Wielkopolanin, które okazały się powstaniami zwycięskimi. Doprowadziło do wyswobodzenia większości terytorium dawnej niemieckiej, pruskiej prowincji poznańskiej i przyłączenia tych terenów do państwa polskiego.

    Powstanie wielkopolskie było powstaniem, w którym wzięły udział wszystkie warstwy społeczne: ziemianie, przemysłowcy, inteligencja, chłopi. Zostało sfinansowane w znacznym stopniu przez wielkopolskich ziemian, którzy byli stróżami polskości przez cały XIX w. Włączyły się w nie niemal wszystkie nurty polityczne: bardzo silny nurt narodowy, chadecki, ale także ludowy i patriotyczny lewicowy. Warto pamiętać o dowódcach powstania: Dowborze-Muśnickim, Taczaku, ale także o mjr. Mieczysławie Paluchu, który szczególnie w pierwszych tygodnia powstania odegrał szczególną rolę.

    Ważnym wydarzeniem było zdobycie Ławicy, bo to największy polski łup wojenny w historii, to ponad 200 mln ówczesnych marek niemieckich, a także początki polskiego lotnictwa. Powstanie wielkopolskie to także powstanie (Dzwonek) wielkopolskiego lotnictwa, 100. rocznicę będziemy obchodzić na początku 2019 r.

    Uważamy, że historia, tradycja i etos powstania wielkopolskiego godne są upamiętnienia. Wspólna walka o niepodległość przyniosła znakomite owoce. Występując w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, oświadczam, że klub wspiera przyjęcie tej uchwały. Gloria victoribus! Chwała zwycięzcom! (Oklaski)

Przebieg posiedzenia