8. kadencja, 49. posiedzenie, 2. dzień (11-10-2017)

9. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia 2018 roku Rokiem Pamięci Powstania Wielkopolskiego (druki nr 1826 i 1856).

Poseł Urszula Pasławska:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić stanowisko w sprawie ustanowienia roku 2018 Rokiem Pamięci Powstania Wielkopolskiego.

    Klub oczywiście popiera projekt uchwały. Włączamy się w cenną inicjatywę uhonorowania jednego z najważniejszych i jednego z chyba najbardziej niedocenianych wydarzeń w całej narodowej historii Polski, jedynej insurekcji w dziejach Polski, która tak naprawdę zakończyła się pełnym sukcesem.

    Postulujemy również zaakcentowanie ogromnego wkładu polskich chłopów, rolników w zwycięstwo powstania wielkopolskiego. Właśnie chłopi i robotnicy rolni stanowili trzon powstańczej armii, aż 64% żołnierzy. Zaledwie 36% wojsk wywodziło się z innych środowisk: inteligencji, rzemieślników, kupców. Bez udziału chłopów sukces powstania wielkopolskiego nie byłby możliwy. Ich bohaterstwo i oddanie ojczyźnie należy odpowiednio upamiętnić w rocznicę obchodów.

    Jeszcze w połowie 1918 r. nie było wiadomo, czy Wielkopolska w ogóle znajdzie się w granicach Rzeczypospolitej. Przełomem okazał się bohaterski zryw powstańczej armii pod koniec grudnia, zainicjowany słynnym wystąpieniem Ignacego Paderewskiego w Poznaniu. Po 52 dniach walk w granice II Rzeczypospolitej włączona została prawie cała Wielkopolska. W maju 1919 r. armia wielkopolska została podporządkowana naczelnikowi państwa Józefowi Piłsudskiemu, a 1 czerwca 1919 r. rozpisano w regionie wybory uzupełniające do Sejmu Ustawodawczego.

    Dziś trudno sobie wyobrazić, jak wyglądałaby Polska, jej najnowsza historia bez Wielkopolski. Można nawet zaryzykować stwierdzenie, że nie byłoby dziś Polski na mapie. Stulecie tak ważnego dla całej państwowości wydarzenia musi być więc odpowiednio nagłośnione i uhonorowane, także w kontekście wspomnienia walk niepodległościowych, jakie w 1918 r. trwały w innych regionach. Polscy patrioci np. na Pomorzu czy na Warmii i Mazurach również przeciwstawiali się narastającej germanizacji i starali się o przyłączenie swoich ziem do Rzeczypospolitej, lecz ich wysiłki nie skończyły się zwycięstwem, w przeciwieństwie do triumfu Wielkopolan.

    Setna rocznica wybuchu powstania wielkopolskiego powinna być świętem wszystkich Polaków, niezależnie od ich poglądów, miejsca zamieszkania czy sympatii politycznych. Inicjatywę ustanowienia roku 2018 Rokiem Pamięci Powstania Wielkopolskiego traktujemy jako niezwykle cenną. Warto, by mottem stały się słowa Ignacego Paderewskiego wypowiedziane w Poznaniu tuż przed wybuchem powstania: Nasze stronnictwo powinno być jedno - Polska. Temu jednemu służyć będziemy do śmierci. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia