8. kadencja, 49. posiedzenie, 4. dzień (13-10-2017)

25. i 26. punkt porządku dziennego:

   25. Przedstawiony przez prezesa Rady Ministrów dokument: Informacja Rady Ministrów o realizacji w roku 2015 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (druk nr 820) wraz ze stanowiskiem Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druk nr 1002).
   26. Przedstawiony przez prezesa Rady Ministrów dokument: Informacja Rady Ministrów o realizacji w roku 2016 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (druk nr 1796) wraz ze stanowiskiem Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druk nr 1862).

Poseł Małgorzata Zwiercan (tekst niewygłoszony):

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu koła Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie informacji Rady Ministrów o realizacji w latach 2015 i 2016 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Przede wszystkim na początku chciałabym serdecznie podziękować Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej za przygotowanie tak wnikliwych i obszernych, ale jednocześnie przejrzystych sprawozdań z działalności. Jednak to nie dokumenty są imponujące, a działania, które ministerstwo podjęło zwłaszcza w 2016 r. w tak dużym zakresie i w tak wielu obszarach.

    Podstawą systemu wsparcia rodziny jest praca z rodziną. Jest ona ważna od momentu pojawienia się pierwszych trudności oraz niezbędna, gdy w rodzinie ma miejsce poważny kryzys zagrażający dobru dziecka. Praca z rodziną prowadzona jest w głównej mierze w formie udzielanych usług przez asystenta rodziny, zaś opieka i wychowanie prowadzone są w formie placówek wsparcia dziennego lub rodziny wspierającej. Asystenci rodziny są znaczącym elementem systemu wsparcia rodzin w ich środowisku.

    Trzeba podkreślić, że w roku 2016 nastąpiły bardzo duże zmiany w stosunku do roku wcześniejszego. Rodziny zastępcze, rodzinne domy dziecka oraz placówki opiekuńczo-wychowawcze typu rodzinnego otrzymały po raz pierwszy realną finansową pomoc od państwa. Jednocześnie zablokowano możliwość umieszczania dzieci w pieczy zastępczej z powodu ubóstwa. Dzieci nie są już zabierane z domów, w których są kochane i czują się bezpiecznie, z powodu trudnej sytuacji finansowej rodziny. Takie rodziny od 2016 r. w końcu zostały przez państwo polskie otoczone opieką i troską.

    Zmieniło się podejście rządu do rodziny, do dzieci. Teraz rząd realnie je wspomaga. Nigdy dotąd nie przeznaczaliśmy tak dużo pieniędzy na wsparcie rodzin jak dziś. Dzięki działaniom rządu, w szczególności wicepremiera, ministra finansów i rozwoju Mateusza Morawieckiego, możliwe jest prowadzenie realnej polityki prorodzinnej przez resort kierowany przez minister Elżbietę Rafalską w różnej formie, ale przede wszystkim dzięki programowi 500+.

    Zmiany wprowadzone w 2016 r. sprawiły, że piecza zastępcza stała się elementem polityki prorodzinnej państwa. Starania ministerstwa słusznie idą w kierunku zarówno wspierania finansowego polskiego systemu pieczy zastępczej, jak i otaczania opieką i wsparciem pozafinansowym. Bardzo cieszy fakt, że w 2015 r. zwiększyła się liczba asystentów rodziny. W 2016 r. odnotowano także wzrost liczby zatrudnionych asystentów na podstawie umowy o pracę. Poczucie stabilności zatrudnienia w pracy z rodziną pozytywnie wpływa na osiąganie dobrych efektów, zwłaszcza w sytuacji wydłużania się tej formy wsparcia. Pod koniec 2016 r. została wprowadzona ustawa ˝Za życiem˝, która przypisała asystentowi rodziny nowe kompetencje. Dzięki tej ustawie rola asystenta nabiera nowego, bardziej uniwersalnego znaczenia w przypadku pomocy oferowanej nie tylko rodzinom z dziećmi, ale także kobietom w ciąży.

    Uważam, że zinstytucjonalizowana opieka powinna mieć charakter okresowy i zawsze zmierzać do integracji dziecka z jego rodziną. Bardzo cieszy mnie więc, że formy rodzinnej pieczy zastępczej w znacznym stopniu przeważają nad pieczą instytucjonalną. Potwierdza to utrzymanie pożądanego trendu. Oczekiwaną i realizowaną tendencją jest umieszczanie dzieci w rodzinnych formach pieczy zastępczej. Cieszy mnie także informacja, że dzieci potrzebujących takiej pomocy jest mniej. To nie przypadek. To kwestia nie tylko zmian ustawowych, ale i promowania życia rodzinnego jako niezaprzeczalnej i niezastępowalnej wartości.

    Niepokoi mnie zmniejszenie w 2016 r. ilości rodzin korzystających z pomocy asystenta i rodziny wspierającej. Problemu spadku w zakresie tych form pomocy rodzinie można upatrywać w braku uregulowań prawnych. Może warto by było wprowadzić przepisy ułatwiające gminom zawieranie umów z rodzinami wspierającymi. Uważam, że gminy powinny promować tę formę pomocy, ponieważ pomaga ona zachować bliskie relacje w rodzinie, która przeżywa chwilowe problemy.

    Zaprezentowane sprawozdania uważam za rzetelne. Z przedstawionych informacji jasno wynika, że wciąż mamy w systemie pewne luki, ale sukcesywnie je likwidujemy, co dobrze rokuje na przyszłość.

    Koło Poselskie Wolni i Solidarni będzie głosowało za przyjęciem informacji Rady Ministrów.

Przebieg posiedzenia