8. kadencja, 5. posiedzenie, 1. dzień (15-12-2015)

6. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (druki nr 71 i 95).

Poseł Marek Sawicki:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić stanowisko wobec nowelizacji ustawy, a praktycznie odroczenia wejścia w życie ustawy przyjętej 5 sierpnia 2015 r., a podpisanej przez pana prezydenta 27 sierpnia 2015 r., ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

    Niewątpliwie należy zgodzić się z głosami, że sprawa kształtowania ustroju rolnego, sprawa ziemi jest sprawą szczególnej wagi. Pani poseł Hennig-Kloska mówiła tu o swobodzie i o bardzo liberalnym podejściu. Jesteśmy w Unii Europejskiej, w której ziemia rolnicza ma szczególne znaczenie i jest traktowana w sposób szczególny. Nie jest to swobodny kapitał, który podlega regułom wolnorynkowym. (Oklaski) W każdym państwie są zasady, które określają obrót ziemią rolniczą.

    Chcę także powiedzieć, że ze zdumieniem wysłuchałem pana posła Krzysztofa Ardanowskiego, który powiedział, że przyjęta nowelizacja, obowiązująca na dzień dzisiejszy ustawa to kiełbasa wyborcza jednej partii. Przecież państwa projekt wcale istotnie od projektu Polskiego Stronnictwa Ludowego się nie różnił, a w trakcie kampanii wyborczej, jak pamiętamy, dwa najważniejsze hasła Prawa i Sprawiedliwości to obrona lasów i z drugiej strony obrona polskiej ziemi. I w sprawie obrony polskiej ziemi, przypomnę, za ustawą było 394 posłów, 2 - przeciw, 12 wstrzymujących się.

    Kiedy pan prezydent Andrzej Duda podpisywał tę ustawę, a przyjęliśmy ją w przeddzień zaprzysiężenia pana prezydenta, to mówił, że podpisuje ją ze świadomością, że trzeba będzie jeszcze wiele zapisów tej ustawy doregulować i uściślić. I ja byłem przekonany, że - to, co mówiła pani poseł Niedziela - mamy projekt ustawy Prawa i Sprawiedliwości i z początkiem listopada...

    (Poseł Dorota Niedziela: Weźmiemy się do pracy.)

    ...doregulujemy zasady obrotu ziemią rolniczą. Nic takiego się nie stało. Mamy ustawę odraczającą wejście w życie tej ustawy o kolejne kilka miesięcy.

    Ja przypomnę, że pierwszą nowelizację podjęliśmy w roku 2009. Prace nad nią trwały 2 lata. Nad kolejną nowelizacją tej ustawy, która była koniecznością wynikającą z dyskusji, a także protestów rolniczych, pracowaliśmy kolejne 2 lata. Państwa projekt, PiS-u, także leżał w Sejmie i pracowaliśmy nad nim około 2 lat. A więc sprawa jest istotnie bardzo ważna, tylko mam poważne wątpliwości: Po co jest to odroczenie?

    Wszak Prawo i Sprawiedliwość obiecało w wyborach, że w pierwszej kolejności ziemia Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa należy się rolnikom na powiększanie gospodarstw, rolnikom indywidualnym. A w poprawce do ustawy przyjętej 5 sierpnia mieliśmy propozycję Prawa i Sprawiedliwości swoistego memorandum na sprzedaż ziemi rolnikom na 5 lat. Nie chcę przypominać zasadniczych elementów tej ustawy, bo państwo doskonale je znacie, ale jednym z nich było zniesienie pierwszeństwa zakupu dla byłych właścicieli i ich spadkobierców.

    Jest to problem szczególnie ważny w województwie kujawsko-pomorskim, w województwie wielkopolskim, w województwie łódzkim, w wojewódzkim mazowieckim, ale także na terenach Polski północnej i zachodniej, gdzie szereg kilkunasto-, kilkudziesięciohektarowych gospodarstw rolnych oczekuje na zakup ziemi. Między ziemią a rolnikiem nie potrzeba pośredników, a już z pewnością nie państwo jest dobrym pośrednikiem.

    Ja mam poważne obawy, czy za 3-4 miesiące nie okaże się, panie ministrze Babalski, że nie mamy znów dobrego projektu, że nie jesteście gotowi na propozycje, że wprowadzacie memorandum na 5 lat po to, żeby przez 5 lat polskie gospodarstwa rodzinne, te zapisane w art. 23 konstytucji, nie mogły nabyć tych gospodarstw, a to wydłużenie do 1 maja tej ustawy, wejścia w życie tej ustawy daje szansę zakupu byłym właścicielom (Dzwonek), daje szansę przedłużenia dzierżaw. A jeśli zrobicie memorandum na 5 lat, to będzie to wyraźny ukłon w stronę tylko jednej grupy: dzierżawców, bo nikt nie zgodzi się na przedłużenie dzierżawy na gospodarstwie o jeden rok czy dwa lata, czy o trzy, czy o pięć, tylko będzie chciał trwałości gospodarowania, a więc kolejne kilkanaście czy kilkadziesiąt lat. I często z waszej strony, PiS-u, pojawiały się takie opinie, że dzierżawa jest lepszą formą ochrony ziemi przed nabyciem przez cudzoziemców niż własność prywatna. Ale ja powtarzam wam, że te rozwiązania, które zostały przyjęte w tej ustawie, z trudem wydyskutowane także z organizacjami rolniczymi, dobrze chroniły polską ziemię przed spekulacją. Utworzono komisję do spraw opiniowania...

    Wicemarszałek Stanisław Tyszka:

    Proszę kończyć, panie pośle.

    Poseł Marek Sawicki:

    ...nabywców na ziemię rolniczą, także agencyjną, ale również w obrocie prywatnym, dano pierwszeństwo zakupu sąsiedzkiego, a więc wiele tych instrumentów, które w prawie francuskim, niemieckim od lat obowiązują i okazuje się, że się sprawdzają. Czekam więc z niecierpliwością na kolejny projekt, tym razem rządu PiS.

    Natomiast informuję, że Polskie Stronnictwo Ludowe będzie głosowało przeciw tej ustawie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia