8. kadencja, 5. posiedzenie, 2. dzień (16-12-2015)

13. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych (druk nr 75).

Poseł Wiesław Janczyk:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko klubu w odniesieniu do zawartego w druku nr 75 poselskiego projektu ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych.

    Podstawą opodatkowania ma być nadwyżka sumy wartości aktywów podatnika wynikająca z zestawienia obrotów i sald wynikających z zapisów na koncie księgi głównej na koniec miesiąca, przewyższająca kwotę 4 mld zł. Podstawa opodatkowania obniża się o wartość funduszy własnych szczegółowo opisanych w art. 5. Stawka podatku ma wynosić 0,0325% podstawy opodatkowania za każdy miesiąc dla banków krajowych, oddziałów banków zagranicznych, banków, instytucji kredytowych i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz 0,05% podstawy opodatkowania też w ujęciu miesięcznym dla krajowych zakładów ubezpieczeń, krajowych zakładów reasekuracji, oddziałów zagranicznych i zakładów ubezpieczeń i reasekuracji i głównych oddziałów zagranicznych oddziałów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji.

    Celem regulacji jest uzyskanie dodatkowego źródła finansowania wydatków budżetowych związanych z przedstawionym w toku wyborów programem Prawa i Sprawiedliwości, a podtrzymanym później w wypowiedzi, exposé pani premier Beaty Szydło.

    Polska jest jednym z niewielu państw na terenie Unii Europejskiej, które nie wprowadziły tego podatku. Trzeba przyznać, że takie kraje jak Wielka Brytania, Francja, Portugalia, Szwecja czy Węgry taki podatek wprowadziły bezpośrednio jako odpowiedź na kryzys na rynkach finansowych, na kryzys na rynkach kredytów subprime, który spowodował uświadomienie sobie, że w obszarze finansowym ryzyko, jakie jest generowane przez te instytucje, musi być asekurowane poprzez siłę finansów publicznych państwa. Właściwe kumulowanie kapitału, właściwe opodatkowanie tych instytucji jest w pełni uprawnione i uzasadnione wtedy, kiedy w momencie kryzysu to właśnie siłą finansów publicznych, budżetów poszczególnych państw tylko i wyłącznie można asekurować ryzyko, jakie jest wytwarzane przez te działające komercyjnie instytucje.

    Szacowane wpływy z podatku w 2016 r. wyniosą ok. 6,5-7 mld zł. Podatek nie będzie stanowił kosztu uzyskania przychodu, a zatem w założeniach nie obniży podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Wynik netto sektora za 2013 r. dla przykładu wynosił 16,2 mld. Nikt nie lubi, proszę państwa, płacić podatków, ale są takie podatki, na które jest większe przyzwolenie społeczne niż na inne. Trzeba przyznać, że rząd Prawa i Sprawiedliwości, nasz program nie przewidywał drastycznych ruchów na podatku dochodowym od osób prawnych, od osób fizycznych. Są deklaracje obniżenia podatku VAT. Jeśli chodzi o podatek bankowy, przyzwolenie społeczne w tym zakresie wydaje się wysokie, można powiedzieć, najwyższe, na wprowadzenie tego podatku, tej daniny.

    Proszę państwa, trzeba przyznać, że banki chyba zapracowały dość mocno na taką ocenę zbiorową i przyzwolenie. Pamiętamy sytuację związaną z kredytami we franku szwajcarskim udzielanymi w sposób niepohamowany w Polsce, ale też wcześniej, sytuację związaną z opcjami walutowymi. To były te wszystkie momenty, w których klienci powoli tracili zaufanie do banków. Dzisiaj warto przypomnieć również jedną rzecz: oprocentowanie kredytów detalicznych 1 rok, 1,5 roku temu zostało istotnie obniżone po redukcji stopy lombardowej, ale nigdy z własnej inicjatywy instytucji komercyjnych, chociaż taka możliwość była. Marże stosowane zarówno w segmencie detalicznym, obsługi klienta, jak i komercyjnym były drastycznie, dużo wyższe niż w krajach sąsiednich, niż w krajach Unii Europejskiej. Warto dzisiaj o tym pamiętać.

    Pada zarzut o to, czy takie działanie nie obniży akcji kredytowej w Polsce. Musimy szukać nowych rozwiązań na generowanie wolumenu kredytowego, który niewątpliwie jest warunkiem wzrostu PKB, rozwoju gospodarki. Takie rozwiązania wymagające odwagi muszą być przygotowane. To jest kwestia udostępnienia możliwości emitowania listów zastawnych w tym sektorze.

    Jeśli chodzi o wskaźniki takie jak rezerwa obowiązkowa, który to wskaźnik dzisiaj wynosi 3,5% (Dzwonek), to też daje pozycję elastyczną, która może być rozważona jako czynnik do zmiany i ewentualnie zabezpieczyć możliwość generowania większej akcji kredytowej.

    Drugi parametr adekwatności kapitałowej, wypłacalności, dzisiaj występujący na poziomie 13,6, choć według ustawy Prawo bankowe art. 128 minimalny może wynosić 8%, również pozwala optymistycznie patrzeć do przodu, jeśli chodzi o właśnie zapewnienie dobrego wolumenu kredytów polskiej gospodarce.

    Szanowni państwo, w imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości wnoszę o skierowanie projektu do dalszych prac na forum Komisji Finansów Publicznych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia