8. kadencja, 5. posiedzenie, 2. dzień (16-12-2015)

13. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych (druk nr 75).

Poseł Paweł Arndt:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ustawa o podatku od niektórych instytucji finansowych, zawarta w druku nr 75, to kolejna już ustawa na ten temat, którą omawiamy w Wysokiej Izbie w ciągu kilku lat. Ten projekt nieco różni się od poprzedniego, również autorstwa posłów PiS. Przewiduje opodatkowanie banków, zakładów ubezpieczeń, ale także i SKOK-ów, z tym że do pewnego pułapu, za to nie przewiduje opodatkowania funduszy inwestycyjnych. Projekt z roku 2012 nie uzyskał aprobaty Wysokiej Izby i ten projekt również nie zasługuje na przyjęcie.

    Celem omawianego projektu, jak wynika z uzasadnienia ustawy, jest pozyskiwanie dodatkowego źródła finansowania wydatków budżetowych, czyli innymi słowy - obietnic wyborczych PiS. Banki w Polsce osiągają stosunkowo wysokie zyski, choć nie jest to branża o najwyższych zyskach. Pewnie wielu z nas nie byłoby przeciwnych, żeby częścią z tych zysków podzieliły się z budżetem państwa, ale rozwiązania zawarte w projekcie trudno akceptować.

    Opodatkowaniem ma być objęta suma wartości aktywów podatnika ponad kwotę 4 mld zł. Stawka podatku ma wynieść 0,39% w skali roku dla banków i 0,6 dla zakładów ubezpieczeń. Podstawa opodatkowania ma być obniżona o wartość funduszy własnych, ale tylko w przypadku banków. Zdaniem wnioskodawców właśnie w taki sposób zapewni się stabilne wpływy do budżetu państwa, a według wnioskodawców mają one wynieść 6,5-7 mld zł rocznie. Ale taki właśnie sposób opodatkowania nie jest dobry ani dla klientów banków, ani dla banków czy zakładów ubezpieczeń, ani dla gospodarki. Nie jest dobry dla klientów banków i zakładów ubezpieczeń, bo koszty zostaną przerzucone właśnie na nich. Wnioskodawcy twierdzą, że tak być nie musi. Może i nie musi, ale tak jest. Już pierwsze banki ogłosiły w ubiegłym tygodniu podwyżkę marż kredytów hipotecznych, inne banki się już do tego przygotowują.

    Można wyliczyć, że dla 200-tysięcznego kredytu zaciągniętego na 30 lat oznacza to wzrost raty kredytowej o ok. 40-50 zł miesięcznie. Wprowadzenie podatku bankowego może stanowić kolejne obciążenie sektora. Zobowiązania wobec Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, finansowanie upadłych SKOK-ów, pokrycie upadłości SK Banku, łagodzenie skutków wahań kursowych dla kredytów walutowych, planowana ustawa o frankowiczach to i tak skumulowanie w krótkim czasie wielu obciążeń.

    Tu raczej oczekiwalibyśmy kompleksowego spojrzenia na sytuację w sektorze bankowym.

    Wnioskodawcy wskazują, że podatek bankowy obowiązuje w wielu krajach. Rzeczywiście tak jest, ale w większości krajów obowiązuje zdecydowanie inna formuła. Taki podatek, jak państwo proponujecie, aby obowiązywał w Polsce, obowiązuje tylko na Węgrzech i Węgrzy z tego podatku już się wycofują, ponieważ w ciągu trzech lat wartość udzielanych przez banki kredytów spadła o 1/3. Tego typu podatek może nakłaniać banki do ograniczania skali działalności, czyli zaostrzania polityki kredytowej. Można również założyć, że wprowadzenie podatku negatywnie odbije się na akcji kredytowej. W Polsce w ciągu kilku ostatnich lat wartość udzielanych kredytów wzrosła z 650 do 900 mld zł. I to m.in. dzięki wysokim zyskom banków.

    A co będzie teraz? Niektórzy eksperci uważają, że podatek dotknie nie tylko małe i średnie przedsiębiorstwa, ale także segment kredytów dla korporacji. Może się więc okazać, że trudniej będzie zdobyć pieniądze na kredyty infrastrukturalne, na duże projekty. A jeżeli firmy będą miały utrudniony dostęp do kredytu, ucierpi gospodarka. Trudno również akceptować podatek nakładany na zakłady ubezpieczeń, i to stawką znacznie wyższą niż w przypadku banków.

    Panie Marszałku... Przepraszam. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Wszystkie ekspertyzy, które do nas dotarły (Dzwonek), negatywnie odnoszą się do przedstawionego projektu. Wprowadzenie proponowanych rozwiązań będzie miało negatywny wpływ na skłonność Polaków do oszczędzania i ubezpieczania się. Proponowany podatek zapłacimy przede wszystkim my: klienci banków i zakładów ubezpieczeń. Odbije się także na zdolności polskiej gospodarki do rozwoju poprzez ograniczenie dostępu do finansowania.

    Dlatego też, występując w imieniu klubu Platforma Obywatelska, zgłaszam wniosek o odrzucenie tego projektu w pierwszym czytaniu. Uważamy, że projekt nie jest dobrze przygotowany, nie był konsultowany społecznie i warto zastanowić się jeszcze raz nad tym, w jaki sposób ewentualnie taki podatek wprowadzić. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia