8. kadencja, 5. posiedzenie, 2. dzień (16-12-2015)
14., 15. i 16. punkt porządku dziennego:
14. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo nauczycielskie świadczenia kompensacyjne w 2016 r. (druk nr 80).
15. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo nauczycielskie świadczenia kompensacyjne w 2016 r. (druk nr 81).
16. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo nauczycielskie świadczenia kompensacyjne w 2016 r. (druk nr 82).Poseł Władysław Kosiniak-Kamysz:
Dziękuję bardzo.
Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Cieszę się, że możemy wspólnie obradować nad projektem, który miałem okazję przesyłać do konsultacji społecznych. To jest odpowiedź najpierw na pytanie czy na stwierdzenie pani poseł Tomaszewskiej, że późno to robimy, że musi to być drogą poselską. Nie, ten projekt był wysłany do konsultacji społecznych 15 września. Konsultacje się zakończyły. Są opinie OPZZ, Lewiatana, krajowego związku emerytów, rencistów i inwalidów, innych partnerów społecznych, którzy wyrażali swoje uwagi i mieli szansę odnieść się do projektu, który przedstawiło Polskie Stronnictwo Ludowe, też Platforma Obywatelska, a Platforma Obywatelska... De facto projekt PiS-u jest taki sam. Zmieniły się tylko wartości w jednej grupie, w jednym przedziale. A więc do tego projektu partnerzy społeczni mogli się odnieść. To jest wielka różnica w porównaniu z projektami, które są teraz przedstawiane w Wysokiej Izbie, wrzucane dzień wcześniej, nawet bez 7 dni na zapoznanie się przez posłów. Już nie mówię o konsultacjach społecznych.
Ale dzisiaj jest projekt bardzo ważny, oczekiwany przez emerytów. Waloryzacja może być jeszcze niższa od tego, co tutaj słyszeliśmy, bo nie wiadomo, jaka będzie, jaki będzie wzrost płac, jaki będzie wskaźnik waloryzacji. Ten wskaźnik waloryzacji zawsze ostatecznie poznajemy na początku roku, więc bez wprowadzenia jednorazowego dodatku waloryzacja od najniższej emerytury, dla najniższej emerytury byłaby kilkuzłotowa.
I trochę dziwi to stwierdzenie pani poseł Wróblewskiej o mydleniu oczu, o mydleniu oczu emerytom i rencistom. To właśnie nie jest mydlenie oczu. Mydleniem oczu byłoby oczekiwanie na waloryzację. Może nastąpi jakieś cudowne ożywienie, zmiana i wskaźnik waloryzacji wzrośnie w ostatniej chwili. Tak się nie stanie. To by było mydlenie oczu. Ta ustawa daje szansę. Ona oczywiście nie spełnia wszystkich oczekiwań, ani jedna, ani druga, ani trzecia, oczekiwań emerytów i rencistów, szczególnie tych o najniższych świadczeniach. Oni by chcieli mieć i większe świadczenia, i większą waloryzację. Pewnie marzeniem byłaby ta waloryzacja z 2012 r., na którą chyba przeznaczono ok. 8 mld zł. Wtedy było 71 zł dla każdego emeryta i Trybunał Konstytucyjny orzekł, że epizodycznie można taką formułę stosować. Ale dziś jest potrzeba pomocy tym o najniższych świadczeniach. Naprawdę klub Nowoczesnej nie musi się obawiać, jak emeryci i renciści wykorzystają te pieniądze, bo zrobią to dobrze i nie powiększy to ich wskaźników ubóstwa, nie zmniejszy to ich dochodów, ale zwiększy. Oni wiedzą, jak te pieniądze wykorzystać. Oczywiście chcieliby mieć je większe. Może trzeba pójść w tym kierunku.
(Poseł Marek Jakubiak: Może do banków?)
Naprawdę, cieszę się, że mogłem w tamtej koalicji wywalczyć 1410 mln zł, zaplanować to w budżecie. Dziś rząd PiS-u może z tego skorzystać, bo zostało to zapisane w budżecie.
(Poseł Gabriela Masłowska: Samochwała! Samochwała!)
Wykorzystujecie 1410 mln, bo zostało zablokowane w budżecie, żeby nie poszło na nic innego, tylko właśnie dla emerytów i rencistów, i bardzo dobrze. Zmieniacie wartość 400, dodajecie trochę na dole, odbieracie trochę na górze, ale widzę, że jest w Prawie i Sprawiedliwości wielka zdolność do znajdowania nowych dochodów. Myślę, że ta ustawa może być bardziej odważna. My za bardziej odważną ustawą zagłosujemy. Może warto spróbować podnieść nie tylko... Początkowo, gdy zaczynałem tę debatę, gdy rozmawialiśmy z koleżankami i kolegami w klubie Polskiego Stronnictwa Ludowego, myśleliśmy o poprawce, połączeniu dwóch projektów: od 400 zł, które proponuje PiS dla najniższych emerytur, do 100 zł przy tych emeryturach sięgających do 2 tys. I to by było połączenie dwóch projektów, to by kosztowało kilkaset milionów - tutaj, jeżeli można, poproszę pana ministra o precyzyjne wyliczenia w tym względzie - ale widać, że jest możliwość zwiększenia, może nawet o 100%, tych dodatków. Może poszukajmy wspólnie tych pieniędzy. Jest projekt budżetu dopiero przed nami. Wczoraj została przyjęta autopoprawka. Jeżeli na waloryzację z zaplanowanych ok. 900 milionów wydamy jeszcze mniej, to powstanie ta rezerwa. Przesuwane są środki na zakup węgla przez Agencję Rezerw Materiałowych, to myślę, że znajdzie się dodatkowych 1410 mln do podwojenia tych wskaźników, tego specjalnego dodatku. Wtedy to już nie będzie 400, tylko 800 zł. Wtedy ci, którzy mają dostać 200, dostaną 400 itd. Znaczy, damy szansę na godniejszą de facto waloryzację i specjalny dodatek.
Dzisiaj była też jeszcze mowa o nowych sposobach waloryzacji. Zgadzam się, że sposób waloryzacji mieszanej kwotowo-procentowy jest na dzień dzisiejszy chyba najlepszy, bo jest na pewno zgodny z konstytucją, bo wszyscy dostają procentowo, a co roku warto ustalić najniższy próg, który szczególnie dla tych emerytów, rencistów, dla tych, co pobierają rentę socjalną, będzie bardzo ważny. Może na trwałe wpiszmy waloryzację kwotowo-procentową z ustanawianą przez rząd czy w ramach dyskusji parlamentarnej kwotą najniższej waloryzacji na dany rok. To by było rozwiązanie systemowe.
Nie mogę pozostać też obojętny wobec słów pani posłanki Agnieszki Ścigaj dotyczących prawie 50 tys. pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Polsce. To są urzędnicy, to są pracownicy w całej Polsce, którzy za pensje nie najatrakcyjniejsze w tym kraju, często za pensję minimalną, pracują na rzecz swoich rodaków, pracują na różnych stanowiskach, w różnych miejscach w Polsce. Nie dają zginąć Polsce lokalnej, bo jest dostęp do tych urzędów na poziomie powiatu, na poziomie małych ośrodków miejskich. Naprawdę nie warto obrażać 50 tys. pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, czy innych jednostek. To są tysiące ludzi w Polsce, zwykłych obywateli, którzy mają różne poglądy, którzy pewnie też głosowali i w jakiejś części na Kukiz’15. Naprawdę, dajmy szansę też tym osobom na godną pracę i możliwość wykonywania swojej pracy. Nie będzie uzdrowienia i kraju miodem i mlekiem płynącego, jak się zlikwiduje jedną czy drugą instytucję, jak się zwolni 10, 20, 30 czy 100 tys. osób - bo to do tego by się sprowadzało - normalnych Polaków, którzy pracują w różnych miejscach i pewnie często najmniej interesują się tym, co się dzieje w parlamencie, tylko interesują się tym, co dotyczy ich rodziny, co dotyczy ich najbliższych. Warto im też tę godność oddać i pozwolić zachować.
Szanowni Państwo! Dobrze, że jest szansa na skierowanie trzech projektów, ale bądźmy bardziej odważni w podejmowaniu tej decyzji o specjalnym dodatku. Jest szansa na podniesienie tych dodatków o 100%, widać, skąd możliwe są źródła dochodów dla budżetu i jaka jest dzisiaj ta inwencja rządu w szukaniu nowych dochodów. Nie oszczędzajmy na emerytach. Jeżeli jest na zakup węgla z hałd, z Kompanii Węglowej, z kopalni, to muszą się znaleźć tym bardziej pieniądze dla emerytów i rencistów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia