8. kadencja, 5. posiedzenie, 3. dzień (17-12-2015)

23. punkt porządku dziennego:

Informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi na temat programu działań ministerstwa na lata 2015-2020 (druk nr 128).

Poseł Jan Krzysztof Ardanowski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Pragnę przedstawić w imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości opinię na temat przedłożonej przez pana ministra informacji.

    Chcę powiedzieć, że z wielkim zadowoleniem przyjmujemy zapowiedź realizacji programu dotyczącego wsi i rolnictwa, przygotowanego przez zespół rolny Prawa i Sprawiedliwości. Pracowaliśmy nad nim, korygowaliśmy go, poprawialiśmy. Życie się zmienia - tempora mutantur et nos mutamur in illis - więc jego korekta była oczywista. Przedstawiliśmy go mieszkańcom wsi, oni go zaakceptowali i chcemy go realizować. To, co pan minister przedstawił, jest zapisem programu Prawa i Sprawiedliwości, który będzie w najbliższych latach realizowany. Zdaję sobie sprawę, zdajemy sobie sprawę wszyscy, że do realizacji tak ambitnego programu, strategii na wiele lat przygotowywanej dla obszarów wiejskich i rolnictwa, jest potrzebna współpraca całego rządu, wszystkich resortów. Często minister rolnictwa jest dyżurnym chłopcem do bicia oskarżanym o różnego rodzaju niedociągnięcia, chociaż narzędzia do realizacji niektórych działań leżą w gestii innych resortów. Dlatego zapowiedź dobrej współpracy z innymi resortami, wsparcia ze strony pani premier jest bardzo ważną informacją o tym, że nie tylko minister rolnictwa, ale i cały rząd poważnie traktuje program dla polskiej wsi.

    Opisane obszary aktywności, które pan minister przedstawił jako zadania rozpisane na szereg bardzo szczegółowych działań, obejmują to wszystko, co dla polskiej wsi w najbliższych latach jest potrzebne i gdzie interwencja władzy publicznej może przynieść efekty. To nie jest tak, że państwo będzie w jakiś sposób oddziaływać na każdy obszar, ale są obszary, które pan minister wymienił, które wymagają wprost działania rządu.

    Obszar pierwszy, wspólna polityka rolna i współpraca międzynarodowa. To jest oczywiste, że w globalizującym się świecie, w jedenastym roku członkostwa w Unii Europejskiej, aktywna polityka na arenie międzynarodowej jest sprawą zasadniczą. I tutaj w Unii Europejskiej pozycja Polski, jej aktywność muszą wzrosnąć. Szczególnych nadziei upatrujemy w średniookresowym przeglądzie wspólnej polityki rolnej, do którego resort rolnictwa już się przygotowuje. Informował pan minister o tym w komisji. Bardzo liczę również na współpracę z tymi wszystkimi posłami, którzy w Sejmie tymi sprawami się zajmują. I tu jest potrzebna współpraca ponadpartyjna, współpraca ponadpolityczna. Ale aktywność międzynarodowa to nie jest tylko kwestia Unii Europejskiej. Unia jest istotnym graczem na arenie międzynarodowej, ale nie jest jedyną instytucją, która ma wpływ. Tu są potrzebne również bieżące aktywności w ramach Światowej Organizacji Handlu lub kolejnych rund, które są prowadzone, również to, co może być dla Europy dobrodziejstwem, ale przy złym wynegocjowaniu może być przekleństwem, czyli TTIP, Transatlantyckie Partnerstwo w dziedzinie Handlu i Inwestycji z Ameryką Północną. Rozmowy się toczą, są dla Polski, dla polskiego rolnictwa i szansą, i jednocześnie wielkim zagrożeniem. Tu polski rząd musi być bardzo, bardzo aktywny.

    Obszar drugi, dotyczący wprost rolnictwa, jego konkurencyjności, gospodarki żywnościowej, bezpieczeństwa żywności. Pan minister opisał rozregulowane rynki. Nie ma czasu, by szerzej mówić o przyczynach, ale jest niezbędna poprawa stabilności produkcji rolniczej. Poprawa, która pozwoli w sposób racjonalny planować również na poziomie poszczególnych gospodarstw. Na pewno działania związane z powiązaniami zarówno pionowymi, jak i poziomymi rolników z przetwórstwem i w ramach rolnictwa są potrzebne. Jest również szalenie ważne, i Prawo i Sprawiedliwość mocno to podnosi, zwiększenie roli polskiej żywności na rynku wewnętrznym. Nie można zaakceptować sytuacji, że rynek wewnętrzny w Polsce, rynek 40 mln ludzi, również strefy przygranicznej, gdzie polska żywność jest chętnie kupowana, jest zdominowany przez żywność zagraniczną, a my musimy szukać możliwości eksportu. Oczywiście dostrzegamy te wszystkie działania, które były związane z eksportem, promocją eksportu. Te działania należy kontynuować i twórczo rozwijać. Trzeba wrócić również do pomysłu z 2007 r. tworzenia przynajmniej w najważniejszych z rolniczego, naszego, żywnościowego punktu widzenia krajach stanowisk radców rolnych, którzy będą zajmowali się szukaniem nowych możliwości zbytu na polską żywność. Zresztą nie potrzeba wyważać otwartych drzwi. Dokładnie taką funkcję pełnią radcy rolni wielu ambasad akredytowani w Warszawie, więc rola dyplomacji w tym zakresie musi być zdecydowanie mocniejsza, niż była do tej pory.

    Obszar trzeci, rozwój obszarów wiejskich, czyli stworzenie takich warunków życia na obszarach wiejskich, żeby nie były one gorsze, dyskryminujące w stosunku do życia w innych obszarach kraju, co jest sprawą absolutnie oczywistą. Cieszę się, że rząd będzie opierał na zasadach zrównoważonego rozwoju te działania, które na obszarach wiejskich będą realizowane. Odchodzimy od szkodliwej dla Polski koncepcji rozwoju polaryzacyjno-dyfuzyjnego. Tu są konieczne działania innych resortów. Przecież problem edukacji, zdrowia, transportu itd. nie jest możliwy do rozwiązania siłami resortu rolnictwa. To samo dotyczy planowania przestrzennego, zapewnienia jakiegoś ładu przestrzennego w rozwoju wsi. Ważne jest również szukanie dodatkowych dochodów dla wsi, zarówno urynkowienie produkcji z małych gospodarstw - one nie mogą być tylko gospodarstwami socjalnymi - urynkowienie choćby poprzez rozwiązania dotyczące sprzedaży bezpośredniej, jak i pozarolnicze funkcje obszarów wiejskich, w tym pojawiająca się nowa historyczna szansa w postaci rozwoju energetyki odnawialnej na obszarach wiejskich. Ktoś kiedyś powiedział - i ja to podtrzymuję - że wieś może być wielką zieloną elektrownią, która pozwoli uzyskiwać również dochody w tym, czego społeczeństwo oczekuje, czyli w produkcji energii.

    Polityka społeczna. Wieś jest obszarem biedy. Parametry wskazujące na jakość życia na obszarach wiejskich, wszystkie dane i analizy mówią o tym, że wieś ma pewną gorszość w stosunku do obszarów miejskich. To trzeba niwelować. Oczywiście nie tylko transferami społecznymi, ale tym, o czym mówiłem, czyli możliwością dodatkowego znalezienia dochodów dla obszarów wiejskich. Ale państwo nie może być macochą, państwo musi być matką również dla ludzi mieszkających na obszarach wiejskich i aktywna polityka społeczna jest sprawą absolutnie potrzebną.

    Aby te w wielkim skrócie przypomniane przeze mnie, tylko we fragmencie, zadania rządu pani Beaty Szydło i ministerstwa rolnictwa pod kierunkiem Krzysztofa Jurgiela realizować, są oczywiście potrzebne odpowiednie instytucje, sprawna administracja rolna, odpowiednie programowanie i finansowanie, czyli to, co jest zawarte w obszarze piątym. Z nadzieją przyjmujemy zapowiedź tworzenia instytucji, które uproszczą nadzór nad polityką rolną, czyli łączenie agencji i utworzenie Agencji Rozwoju Obszarów Wiejskich z trzech agencji rządowych, i w przyszłości doradztwa rolniczego. To jest również utworzenie instytucji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo żywności z tych kilku rozproszonych, których obszary działania często się nie pokrywają lub czasami zachodzą na siebie. To jest przyszłość publicznego doradztwa rolniczego. Dobrze, że pan minister o tym wspomniał, trzeba tę sprawę uporządkować. Przekazanie przez ówczesny resort rolnictwa doradztwa rolniczego do samorządów województw było skandalem, to trzeba odwrócić. Również przyszłość organizacji rolniczych, w szczególności izb rolniczych jako najważniejszego partnera do podejmowania decyzji, jest sprawą szalenie, szalenie ważną i oczekujemy propozycji ze strony rządu w tym obszarze.

    Obszar szósty edukacja i wiedza na obszarach wiejskich. Nie tylko wieś, wszystkie obszary życia i sukcesy będą oparte na wiedzy, na innowacyjności, na rozwoju intelektualnym. Wieś musi w tym w sposób oczywisty partycypować. To jest również obszar, w którym akurat minister rolnictwa nie jest jedynym w ramach podziału władzy w Polsce, od którego to zależy. Mówimy zarówno o poziomie edukacji na obszarach wiejskich, jak i o przyszłości szkół. Szkoły na wsi pełnią funkcję nie tylko edukacyjną, mogą i powinny odgrywać również rolę centrów kulturowych, podejmować pewne działania, które wykraczają poza proste uczenie dzieci i młodzieży. Ale również musimy odtworzyć - tak, nie boję się użyć tego słowa - rolnicze szkolnictwo zawodowe, które przeżywa głęboki kryzys.

    Proszę państwa, z radością przyjmuję zapowiedź realizacji programu, którego jestem również współautorem. My wszyscy się przyczynimy (Dzwonek), najbardziej jak będziemy w stanie, do jego realizacji i do realizacji tego programu, tej ambitnej strategii dla polskich obszarów wiejskich. Wszystkich bardzo serdecznie zachęcam i zapraszam. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia