8. kadencja, 5. posiedzenie, 3. dzień (17-12-2015)

23. punkt porządku dziennego:

Informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi na temat programu działań ministerstwa na lata 2015-2020 (druk nr 128).

Poseł Dorota Niedziela:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przychodzi mi wygłosić stanowisko klubu Platformy Obywatelskiej wobec przedstawionego dokumentu.

    Jest to dokument bardzo obszerny. Jak sam pan minister powiedział, posiada w swojej strukturze dwie części. Jedna z części dotyczy wewnętrznego audytu po objęciu ministerstwa, nakreślenia kierunków, a druga - i tym się może zajmę - kierunku działań w zakresie rozwoju rolnictwa.

    Rozumiem, że każda władza, która przejmuje nowy resort, robi taki audyt. I tutaj oczywiście nie mam żadnych zarzutów. Pan minister wszystko nam przedstawił, zachowując grzeczność i dobre wychowanie. Nie będę o tym rozmawiała. Natomiast chciałabym porozmawiać o tym, co państwo przedstawiliście nam w tych kierunkach działań w zakresie rozwoju rolnictwa na obszarach wiejskich.

    Jest to projekt, który zawiera - tak jak pan minister powiedział - sześć obszarów. Trudno w ciągu tak krótkiego czasu odnieść się do wszystkich z tych obszarów. Jak pan minister też powiedział w komisji, w tym dokumencie znajduje się ok. 200 zadań, a myślę, że nawet trochę więcej. Myślę, że przez całe 4 lata będziemy mieli możliwość rozmowy na temat działań, które są tutaj wypisane, i będziemy mogli rozmawiać o tym, jak one są realizowane. Jak na razie jest to zbiór - tak jak pan poseł Ardanowski powiedział - bardziej opisujący chęć działania, czyli bardzo ogólna perspektywa działania przez 4 lata. Jest to również troszkę taka, jakby to powiedzieć, kalka państwa programu. Rozumiem, że program był konsultowany ze społeczeństwem w trakcie wyborów. Mam trochę obaw co do tego, jak państwo zrealizujecie ten swój program Prawa i Sprawiedliwości, ale może pokrótce odniosę się do kilku punktów z tego obszernego materiału, które budzą wątpliwości, a może nawet nie wątpliwości, ile... bo oczywiście dajemy kredyt zaufania i życzymy panu ministrowi, żeby jak najwięcej z tego udało się zrealizować, bo wszystkim nam leży na sercu rozwój polskiej wsi.

    Co do pierwszego priorytetu, obszaru pierwszego, bardzo się cieszę, że aktywny udział polskich przedstawicieli w pracach organów Unii Europejskiej doprowadził i - państwo to tutaj przyznają - wzmocnił pozycję Polski wśród członków Unii Europejskiej, bo, jak rozumiem, wszystkie rządy mają w tym swój udział. Bardzo dziękuję za docenienie. Natomiast budzi moje wątpliwości - ponieważ nie ma wyraźnego stanowiska dotyczącego tej umowy - kwestia umowy handlowej TTIP, umowy, która niesie ze sobą zarówno tyle niebezpieczeństw, jak i tyle korzyści. W tym dokumencie jest bardzo ogólnikowo przedstawione, że jesteście państwo oczywiście za, ale trochę przeciw, żeby nie naruszało to naszych interesów. Ja chciałabym usłyszeć taką bardzo wyraźną - nie ma jej w tym dokumencie - decyzję, czy państwo popierają otwarcie tego rynku, czy nie. To ważne, ponieważ, jak mówiłam, niesie to ze sobą wielkie korzyści, ale i też pewnego rodzaju zagrożenia, o których zresztą pan minister mówił.

    Drugą rzeczą, na którą chciałabym zwrócić uwagę w tym oto dokumencie, jest oczywiście sprawa wyrównania dopłat bezpośrednich, ten zawierający dwa akapity opis tego, że będziecie państwo chcieli i walczyli o to, żeby wyrównać te dopłaty bezpośrednie. Mam nadzieję, że będzie to wyrównanie co najmniej do takiej wysokości, jak to jest w Niemczech, ale chciałabym się dowiedzieć, kiedy będzie to zrealizowane, ponieważ nie przedstawia się jakiegokolwiek terminu, kiedy państwo w ogóle przewidujecie możliwość dojścia do tego poziomu.

    Następna sprawa, zgłaszałam to już zresztą w komisji. Moje obawy budzi polityka popierania tworzenia gospodarstw przez młodych rolników, która jest podnoszona przez wszystkich, przez każdy rząd i każdą ekipę rządzącą, a która tak naprawdę zależy też od własności ziemi, jeśli chodzi o młodych rolników. W świetle odsunięcia w czasie ustawy o ustroju rolnym i memorandum na sprzedaż ziemi, czyli zakazie sprzedaży ziemi, trochę to jest dziwne. I chciałabym usłyszeć od pana ministra, co w związku z przewidzianymi preferencjami dla młodych rolników, którzy będą brali kredyty, będą mieli umożliwione branie tych kredytów pod warunkiem posiadania ziemi, zakupu ziemi. Jeżeli nie będą mogli jej kupić, to czy i jak państwo chcą to zmienić i udostępnić kredyty dla tych młodych osób? To po pierwsze.

    Przypomnę, że te kredyty to były kredyty, gdzie było prawie 60% kosztów kwalifikowanych, i one dochodziły do 70 tys. euro, więc rzeczywiście ważna rzecz dla młodego rolnika, który chce powiększyć swoje gospodarstwo, ewentualnie w ogóle je założyć. Zakaz sprzedaży w tym wypadku tym indywidualnym młodym rolnikom to trochę takie niezabezpieczenie ich pewności bytu na przyszłość, więc bardzo proszę o zwrócenie na to uwagi.

    Następny temat to naturalna, zdrowa żywność, gospodarstwa ekologiczne, to temat, jak pan minister wie, który mnie bardzo interesuje, małe gospodarstwa i wszystko, co z tym związane, wspieranie tej lokalnej produkcji, tych regionalnych przetworów. W tym programie opisane jest, w bardzo ciekawy zresztą sposób, o który pewnie wszyscy walczyliśmy, żeby zwiększyć możliwości przetwórstwa lokalnego w małych przetwórniach, ubojniach, możliwości przetwarzania swoich surowców na miejscu. Będę temu bardzo, bardzo kibicować, pomagać. Moje pytanie: Chciałabym znać konkrety, ponieważ, jak sami wiemy i pracowaliśmy nad tym, tam są absolutne przeszkody, często prawne, więc czekałabym na bardziej dokładny opis jakiegoś pomysłu na wyjście z tej sytuacji, jakie państwo macie pomysły na obejście prawa unijnego.

    Następną rzeczą - myślę, że muszę się skracać - jest koncepcja gospodarstw socjalnych, o czym też mówiliśmy. To też dla mnie trochę oburzająca, może nie oburzająca, może za mocne słowo, sprawa, którą chciałabym, żeby pan minister przemyślał, żebyście państwo zwrócili uwagę na to, że dbanie o gospodarstwa małe, dbanie o rolników, którzy może są w trudniejszej sytuacji, to nie jest pozostawianie ich w gospodarstwach socjalnych i skazywanie ich na ten inny rodzaj, inny, nie chcę tutaj używać nadmiernie używanego ostatnio słowa, sort. Po prostu nie mogą to być tylko i wyłącznie gospodarstwa socjalne, bo to nie jest przechowalnia dla bezrobotnych. To mają być gospodarstwa, którym się pozwoli przejść w rentowność i w produkcję, i opłacalność. Może na tym skończę.

    Widzę, że czas jest nieubłagany, więc może jeszcze jeden temat - temat, który jest dla mnie osobiście też takim tematem, który znam. Pojawiły się tutaj wielokrotnie, w wielu miejscach prośby, pomysły na to, żeby ewentualny import wszelkiego rodzaju produktów rolnych obarczyć dodatkowym sprawdzaniem jakości, bezpieczeństwa. Moje pytanie: Jak państwo macie zamiar to zrealizować? Bo to są wszystko ogóły. Sami państwo wiecie, że reguły kontroli są bardzo dokładnie opisane w szeregu europejskich aktów normatywnych. Ja rozumiem, że można zmienić krajowe, ale obowiązują nas pewne rygory kontroli europejskiej. Więc moje pytanie: Jak państwo macie zamiar ten monitoring zwiększyć, a co za tym idzie, czy nie będzie to niekorzystne dla naszych rolników i dla naszych producentów?

    Następną rzeczą jest to, na co już w trakcie komisji zwrócił uwagę pan poseł Maliszewski. Mamy tu do czynienia z takim bardzo... Chciałabym, żeby pan minister utrzymał taki poziom eksportu, jaki mamy, ażeby on był może jeszcze większy. Ale z całego tego dokumentu jasno przebija, że chcą się państwo zająć wyłącznie gospodarstwami rodzinnymi. Co więcej, ja nie jestem przeciwna, jak najbardziej będę temu kibicowała, tylko że te gospodarstwa rodzinne według państwa to są małe gospodarstwa, one nie wyprodukują takiej ilości towaru, nie zapewnią takiego... to nie są towarowe gospodarstwa. Jest jakaś nielogiczność w tym. (Dzwonek) Jeżeli państwo mówicie, że chcecie utrzymać taki eksport i chcecie, żeby otwierać rynki, pytam: Kto te rynki zapewni, jeśli nie będziecie państwo dbać w równej mierze o duże towarowe gospodarstwa, jak i o te małe?

    Bardzo mi przykro, nie mogę powiedzieć wszystkiego, co sobie przygotowałam, ale myślę, że podsumuję tylko tym, że oczywiście będziemy kibicować, będziemy - jak to ma prawo opozycja - sprawdzać, mówić za każdym razem: sprawdzam. Macie, jestem pewna... Mamy ten dokument i będziemy pana ministra bardzo dokładnie rozliczać. I życzę, żeby wszystkie te obietnice się spełniły i żeby pan minister miał dużo satysfakcji z tego, że udało się panu ministrowi to sprawić.

    A jeszcze na koniec bardzo prosiłabym też o informację, kiedy i jak będzie zapisane te 3% budżetu państwa, które będzie przeznaczone na rolnictwo. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia