8. kadencja, 5. posiedzenie, 3. dzień (17-12-2015)
21. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o służbie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (druk nr 119).
Poseł Jakub Kulesza:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pozwolę sobie zwrócić się do szanownych posłanek i szanownych posłów z Prawa i Sprawiedliwości. Po 8 latach miernych rządów Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego, zamiast zająć się wprowadzaniem niezbędnych reform w Polsce, zajęliście się obsadzaniem dobrze płatnych stanowisk. Jest to związane z nierozerwalną z partiokracją zasadą TKM - teraz ... my.
W uzasadnieniu omawianej nowelizacji słusznie zauważacie, że służba cywilna ma na celu wykonywanie zadań państwa w sposób zawodowy, rzetelny, bezstronny i politycznie neutralny. W tym samym uzasadnieniu przeczycie tym słowom, pisząc o stanowiskach w służbie cywilnej jako związanych z wykonywaniem polityki rządu, co ma być rzekomym argumentem za ręcznym obsadzaniem kluczowych stanowisk.
Przechodzę do konkretnych zmian. Od tej pory szef służby cywilnej nie będzie musiał posiadać praktycznie żadnych kwalifikacji za sprawą zniesienia wymogu co najmniej 5-letniego doświadczenia na stanowisku kierowniczym w administracji rządowej lub co najmniej 7-letniego doświadczenia na stanowisku kierowniczym w jednostkach sektora finansów publicznych. Nasuwa się retoryczne pytanie: Czy wasza kadra jest aż tak wąska, że musicie likwidować takie wymogi? Chcecie wprowadzić fikcję apartyjności szefa służby cywilnej poprzez zniesienie zakazu przynależności do partii 5 lat wstecz od jego wyboru. W przypadku zastępcy szefa służby cywilnej nie trudzicie się nawet taką fikcją, wprowadzając możliwość jego wyboru także spośród członków partii. Gdy czyta się ten projekt, nasuwa się myśl, że adekwatna byłaby zmiana nazwy ze służby cywilnej na służbę na usługach partii politycznych. Jakby tego było mało, kolejna zmiana to możliwość odwołania szefa służby w każdej chwili, czyli pełna kontrola nad służbą cywilną.
Dalej jest jeszcze gorzej. Uchylony zostaje obecny przepis mówiący, że obsadzanie wyższego stanowiska w służbie cywilnej następuje w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru na rzecz obsadzania w drodze powołania, czytaj: nadania politycznego. W tym miejscu pozostaje mi powiedzieć jedno: nie bójcie się konkurencji. Zdrowa rywalizacja na pewno będzie służyła Polsce i obywatelom.
Dla wyższych stanowisk w służbie cywilnej również został zniesiony wymóg posiadania odpowiedniego doświadczenia zawodowego. Osoby na tych stanowiskach nie będą już podlegały ocenie okresowej ani odbywały obowiązkowej służby przygotowawczej. Może prościej i uczciwiej względem Polaków będzie wpisać do ustawy kolejną zasadę związaną z partiokracją, a mianowicie: bierny, mierny, ale wierny.
Projekt ustawy wprowadza również nowe zasady ustalania wysokości wynagradzania i odpraw. Tych drugich będzie co niemiara, skoro stosunek pracy z osobami piastującymi obecnie wyższe stanowiska w służbie cywilnej ulegnie rozwiązaniu w ciągu 30 dni od dnia wejścia ustawy w życie.
Niestety, autorzy ustawy nie raczyli dopełnić wymogu art. 34 ust. 2 pkt 4 regulaminu Sejmu, na podstawie którego uzasadnienie projektu powinno zawierać ocenę skutków finansowych. Nie wiem, czy to niedopatrzenie, czy skutki finansowe będą tak opłakane, że woleli państwo pominąć ten aspekt.
Nie należymy jednak do osób, które tylko krytykują, nie proponując nic w zamian. Jeśli chcecie zwalniać obecnych pracowników służby cywilnej, to zamiast wymieniać ich na swoich, odchudźcie aparat państwowy. Jak pisał Fryderyk Bastiat: Jeśli chcecie stworzyć nowe stanowisko, wskażcie jego użyteczność. Wykażcie, że to, co daje podatnikowi, jest warte jego zapłaty, ale nie przywołujcie jako argumentu zysków, jakie przynosi urzędnikowi, jego rodzinie i otoczeniu. Nie mówcie, że tworzycie nowe miejsce pracy.
Niestety, w Polsce nie stosowano tej zasady, czego efekty widzimy w postaci zbyt dużego aparatu państwowego. Na same wynagrodzenia dla pracowników służby cywilnej wydajemy 7 mld rocznie. Dla porównania to ok. 1/4 dochodów z podatku od osób prawnych. Co gorsze, praca tych osób sprowadza się w dużej mierze do hamowania polskiej gospodarki poprzez egzekwowanie zbędnych przepisów. Przykładowym efektem jest to, że założenie przedsiębiorstwa w Polsce trwa 30 dni, a dla porównania na Węgrzech - 5 dni, na Słowenii - 6 dni. Tymczasem silne państwo to nie takie, które narzuca kaganiec biurokratyczny na swoich obywateli, ale takie, które pozwala wykorzystywać ludziom ich potencjał. Dlatego potrzebujemy głębokiej deregulacji gospodarki. Pozwoli to odchudzić administrację i dać wytchnienie Polakom od biurokratycznego i fiskalnego ucisku.
Jako Klub Poselski Kukuz’15 żywimy głęboką nadzieję, że te naszym zdaniem nie do końca właściwe rozwiązania, które państwo proponują, przyczynią się do zmniejszenia biurokracji i zatrudnienia w administracji rządowej, a nie jedynie do wymieniania stanowisk obsadzonych przez Platformę Obywatelską na stanowiska obsadzone przez Prawo i Sprawiedliwość. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia