8. kadencja, 51. posiedzenie, 1. dzień (08-11-2017)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1864 i 1962).

Poseł Krzysztof Sitarski:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Chciałem przedstawić stanowisko klubu Kukiz’15 dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1864.

    Chciałbym przedstawić, na czym będzie polegał mechanizm podzielonej płatności według projektowanej ustawy. Kupujący będzie przelewał na podstawowy rachunek sprzedawcy tylko kwotę netto, a wyliczony podatek od towarów i usług, stanowiący część kwoty brutto, zostanie przelany na specjalny rachunek VAT. I tutaj postaram się wymienić zebrane wątpliwości co do projektu ustawy.

    Stosowanie split payment ograniczy dostęp do środków zamrożonych na rachunku VAT, przez co ograniczy płynność finansową przedsiębiorstwa. Sytuacja staje się szczególnie skomplikowana dla nabywcy, gdy np. na rachunek VAT przelana zostanie omyłkowo zawyżona kwota. Będą sytuacje, gdy dwustronne zobowiązania będą regulowane w trybie split payment w całości, w części bądź w ogóle.

    Które instytucje będą prowadzić rachunki VAT? Czy banki i instytucje płatnicze mają obligatoryjnie je prowadzić? Tutaj nasuwa się takie pytanie, w jakim zakresie będą odpowiedzialne za gromadzone na nim środki. Czy zakłada się oprocentowanie środków zgromadzonych na rachunku VAT?

    Przedstawię niektóre pytania i uwagi, które otrzymałem w ramach opracowywania stanowiska wobec projektu ustawy.

    W piśmie skierowanym do mnie przez Jastrzębską Spółkę Węglową w sprawie wpływu zmian przy rozliczeniach podatku VAT na działalność instytucji administracji publicznej i przedsiębiorstw poinformowano mnie, że w przypadku zastosowania mechanizmu split payment moment poboru podatku przesuwa się na chwilę dokonania płatności. W konsekwencji wdrożenie modelu podzielonej płatności powinno być co do zasady połączone ze zmianą momentu powstawania obowiązku podatkowego i terminu płatności podatku od dostaw towarów oraz świadczenia usług nim objętych na moment otrzymania zapłaty.

    Przy zastosowaniu tego mechanizmu trzeba wziąć pod uwagę koszt implementacji poszczególnych wariantów, będzie konieczne dostosowanie systemów płatniczych i księgowych do nowych potrzeb. Uszczelnieniu systemu podatkowego przysłuży się utworzenie elektronicznej bazy faktur. Urzędy skarbowe powinny dysponować bazą danych dotyczącą podmiotów, które uczestniczą w działaniach mających znamiona oszustw podatkowych. Taka baza chroniłaby również uczciwe podmioty przed niebezpieczeństwem nieświadomego wejścia w transakcję z takim podmiotem.

    W przesłanym do mnie stanowisku Polskiego Koncernu Naftowego Orlen prezes spółki informuje mnie, że główną przewagą zastosowania split payment nad innymi mechanizmami, m.in. odwróconej płatności czy centralnego rejestru faktur, jest fakt, że jest on rozwiązaniem systemowym, prewencyjnym i długofalowym. Model podzielonej płatności będzie zapobiegał powstawaniu nadużyć już na etapie samej transakcji. Mechanizm podzielonej płatności należy uznać za instytucję wpływającą na uszczelnienie systemu podatkowego i za skuteczne narzędzie działające przeciw oszustom wyłudzającym VAT.

    W tym momencie posłużę się także opinią naczelnego dyrektora Głównego Instytutu Górnictwa, który przekazał mi pisemnie problemy i wskazał trudne zagadnienia związane z rozliczeniami podatku od towarów i usług, które wymagają usprawnienia. Tutaj występuje problem czasochłonności formalności podatkowych. Przykładowo instytut miesięcznie sporządza i wysyła dwie deklaracje dotyczące podatku VAT: VAT-7 i VAT-UE oraz jednolity plik kontrolny. Wszystko to dotyczy rozliczenia jednego podatku od towarów i usług, co przy dużej liczbie dokumentów powoduje konieczność poświęcania znacznej ilości czasu na przygotowanie i uzgadnianie danych w celu sporządzenia i złożenia deklaracji do urzędu skarbowego.

    Problemem dla dużych jednostek będzie także odejście od kwartalnego systemu rozliczeń, co także może skutkować utrudnieniami.

    Brakuje także jasnych i przejrzystych przepisów. Obowiązujące przepisy w zakresie podatku VAT często są niejasne, niezrozumiałe i wymagają częstego posiłkowania się wydawanymi przez izby skarbowe interpretacjami podatkowymi lub orzecznictwem sądowym.

    Niekorzystny sposób odliczenia VAT z zastosowaniem proporcji sprzedaży oraz prewspółczynnika sprzedaży. Podmiot taki jak instytut, który w strukturze przychodów 1/3 swoich przychodów uzyskuje z dotacji niepodlegających VAT, utracił prawo do odliczania podatku VAT - o 30% w porównaniu ze stanem z dnia 1 stycznia 2016 r., co powoduje wzrost kosztów działalności, w tym odprowadzanie większego VAT-u przy działalności prowadzonej w niezmienionym zakresie oraz braku wzrostu sprzedaży itd., itd.

    Odnosząc się do tego, że naczelnik urzędu skarbowego będzie miał 25 dni na zwrot nadwyżki VAT... Wniosek o zwrot na konto VAT będzie mógł złożyć każdy podatnik rozliczający się w systemie podzielonej płatności. Tutaj mówimy o deficycie pieniądza na rynku polskim, wielomiliardowym deficycie, i ta dziura w zakresie deficytu zostanie jeszcze powiększona.

    Wiadomo, jest wiele uwag. Jak najbardziej trzeba się jeszcze temu przyjrzeć (Dzwonek), poprzeć ewentualne poprawki, które zostaną złożone, i rozważyć, czy naprawdę to rozwiązanie będzie korzystne dla państwa polskiego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia