8. kadencja, 52. posiedzenie, 2. dzień (23-11-2017)

18. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Marzena Machałek:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Są to bardzo ważne pytania, bardzo ważne kwestie, bo dotyczą prawidłowego rozwoju, prawidłowego funkcjonowania dzieci i młodych ludzi w szkole. Chcę też powiedzieć, że podobnemu zagadnieniu było poświęcone wczorajsze posiedzenie komisji. Rozmawialiśmy o zagrożeniu cyberprzemocą, o wpływie cyberprzemocy na funkcjonowanie uczniów i o tym, jak radzą sobie z tym szkoły, jak radzą sobie z tym dorośli. I rzeczywiście stoi przed nami w tych kwestiach wielkie wyzwanie, ponieważ zmiany cywilizacyjne i ogromny postęp powodują z jednej strony dobre skutki, ale to też odbija się na tym, że mamy więcej dzieci, które potrzebują pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Nauczyciele muszą być lepiej przygotowani do rozpoznawania problemów dzieci, a także do dobrej współpracy z rodzicami, ponieważ problemy w rozpoznawaniu trudności uczniów dotyczą nie tylko nauczycieli, ale również rodziców. Chcę też powiedzieć, że jest dosyć małe zaufanie młodych ludzi do nauczycieli, do rodziców, nawet jeśli mają te problemy, stąd wielkie wyzwanie i to wyzwanie podejmujemy.

    Chcę powiedzieć, że wzrosła liczba etatów. W 2015 r. etatów w obszarze pomocy psychologiczno-pedagogicznej było 20 tys. W tej chwili mamy blisko 22 tys. etatów. Nie wiem, czy te dane są dobre, czy nie, ale warte zastanowienia jest też to, że 34% uczniów i wychowanków przedszkoli objętych jest różnymi formami pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach, przedszkolach i innych placówkach, czyli jest ich ponad 1,5 mln. Pewnie jest to jakiś znak czasu.

    Chcę też zapewnić, że priorytet, bardzo ważne zadanie, które jest przed nami, stanowi zapewnienie dostępu do pomocy psychologiczno-pedagogicznej przez zwiększenie liczby specjalistów udzielających tej pomocy. Chcemy, by każdy uczeń, który tego potrzebuje, był objęty taką pomocą w szkole, ponieważ szkoła powinna, po pierwsze, zapobiegać nieprawidłowościom rozwojowym, wcześnie rozpoznawać, dobrze i trafnie identyfikować problemy, likwidować bariery, a także wzmacniać młodych ludzi w uczestnictwie w szkole.

    Podejmujemy naprawdę liczne działania, które już wprowadzamy i nad którymi pracujemy, aby lepiej i trafnie rozpoznawać potrzeby młodych ludzi i zapewniać im wsparcie w rozwoju. Aby zwiększyć dostęp uczniów do pedagogów, psychologów i innych specjalistów w szkołach, placówkach i przedszkolach, przygotowaliśmy nowe rozwiązania w zakresie zatrudniania specjalistów. W ustawie o finansowaniu oświaty ujednolicono - to jest ważne - obowiązkowy wymiar godzin, tzw. pensum nauczycieli, pedagogów, psychologów i logopedów, również doradców zawodowych. Ich pensum ustalono nie na 22 godziny, tylko do 22 godzin przeznaczanych, co jest ważne, na bezpośredni kontakt z uczniem. Pensum nauczycieli posiadających kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej, zatrudnionych dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych określono na 20 godzin. W ustawie Prawo oświatowe wskazaliśmy na konieczność dostosowania organizacji kształcenia oraz form pomocy psychologiczno-pedagogicznej do różnorodnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów. Od 1 września 2017 r. obowiązuje nowe rozporządzenie w sprawie zasad organizacji udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych szkołach i placówkach oraz przedszkolach. Podkreślamy w tym rozporządzeniu, że celem udzielanej pomocy jest wspieranie potencjału rozwojowego ucznia. Wprowadzamy, wprowadziliśmy nowe rozwiązania w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, takie jak zajęcia rozwijające umiejętności uczenia się, zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne oraz zindywidualizowaną ścieżkę kształcenia. Co ważne, często podkreślamy, że ta zindywidualizowana ścieżka kształcenia przeznaczona jest dla uczniów, którzy np. ze względu na stan zdrowia napotykają na trudności w funkcjonowaniu w klasie i wymagają dostosowania organizacji nauczania na terenie szkoły.

    W bieżącym roku - to ważne - w ramach nadzoru pedagogicznego monitorujemy, w jaki sposób przedszkola, szkoły i placówki wywiązują się z obowiązku zapewnienia pomocy psychologicznej dzieciom i młodzieży. Warte podkreślenia jest również to, że wśród priorytetów polityki państwa na rok 2017/2018 minister edukacji wskazał podnoszenie jakości edukacji włączającej w szkołach i placówkach systemu oświaty. Prowadzone jest również monitorowanie organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej we wszystkich typach szkół. W związku z powyższym dyrektorzy szkół i placówek, opracowując plan nadzoru pedagogicznego na rok szkolny, będą musieli uwzględnić podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa oraz oczywiście wnioski z nadzoru pedagogicznego.

    Prowadzimy - o tym już powiedziałam na wstępie - prace nad przygotowaniem nowego modelu kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Podstawą udzielenia tego wsparcia i rozpoznania będzie diagnoza funkcjonalna, czyli taka, która będzie przeprowadzana przez nauczycieli, którzy będą w pierwszym kontakcie z uczniem, na podstawie (Dzwonek) funkcjonowania ucznia, a nie tylko na podstawie modelu medycznego. To tyle, na razie dziękuję.


Przebieg posiedzenia