8. kadencja, 53. posiedzenie, 1. dzień (06-12-2017)
6. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2002 i 2070).
Poseł Jan Łopata:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego chciałbym przedstawić ocenę kolejnego niezwykle ważnego projektu ustawy związanego z wymiarem sprawiedliwości.
Wysoki Sejmie! Do niedawna jednym z argumentów rządzących, który miał na celu pokazanie potrzeby zmian w Krajowej Radzie Sądownictwa, był zarzut braku odzwierciedlenia przez właściwe proporcje wśród sędziowskich członków rady liczby sędziów w poszczególnych rodzajach sądów. Zgodnie z prezydenckim projektem Sejm w miarę możliwości - tu cytat - uwzględnia potrzebę reprezentacji w radzie sędziów poszczególnych rodzajów i szczebli sądów. Większość parlamentarna w toku prac komisji też była tym nieudanym rozwiązaniem usatysfakcjonowana. Jest to zdecydowanie zbyt mała gwarancja skutecznej realizacji tego postulatu, którego zasadność podzielają również inne środowiska prawnicze.
Krajowa Rada Sądownictwa składa się nie tylko z przedstawicieli sędziów, ale - jak wiemy - i z innych członków, w tym posłów, senatorów czy też przedstawiciela prezydenta. No właśnie, ciekawe, co powiedziałby pan prezydent, gdyby np. osoba powołana przez niego do rady wybierana była spośród kandydatów przedstawianych przez posłów lub senatorów, skoro sędziowskich członków ma w przyszłości wybierać Sejm. Wykładnia językowa nie daje jasnego rozstrzygnięcia kwestii wyboru sędziowskich członków KRS-u według art. 187 ust. 1 konstytucji. W takim razie przy zaistnieniu pewnych wątpliwości należy zastosować wykładnię systemową i funkcjonalną.
Zgodnie z wykładnią systemową wszystkie normy prawne powinny być interpretowane w sposób zgodny z zasadami prawa. W tym przypadku będą brane pod uwagę zasada niezależności sądów i niezawisłości sędziów, zasada podziału władz oraz zasada niezależności i odrębności władzy sądowniczej. Do tego należy pamiętać o dyrektywie stanowiącej, iż nie wolno interpretować przepisów prawa w sposób prowadzący do luk. Wynik wykładni systemowej nie pozostawia wątpliwości.
Zastosowanie wykładni funkcjonalnej, a w jej obrębie wykładni celowościowej też daje jednoznaczny rezultat. Kluczowa jest tutaj dyrektywa stanowiąca, iż w interpretacji należy brać pod uwagę cele regulacji prawnej, tzn. całego systemu prawnego, aktu prawnego, instytucji prawnej, do której interpretowany przepis należy, lub cel interpretowanego przepisu. Ratio legis ustrojodawcy polegało na stworzeniu instytucji, która składała się z przedstawicieli trzech władz: wykonawczej, ustawodawczej i sądowniczej, mogących samodzielnie wytypować swoich przedstawicieli do konstytucyjnego organu, jakim jest Krajowa Rada Sądownictwa.
Wysoki Sejmie! Projekt prezydencki proponuje forsowany od kilku miesięcy przez większość parlamentarną pomysł wygaszania kadencji wszystkich członków Krajowej Rady Sądownictwa. Jest to w sposób oczywisty niezgodne z obowiązującą konstytucją. Szczególnie groźna wydaje się zmiana przeforsowana w toku prac komisji, polegająca na tym, iż kandydatów na członków rady mogą zgłaszać grupy 25 prawników, w tym prokuratorów. Sprzyjać temu będzie powstawanie nieformalnych - tu je nazwę - klik prawniczych związanych z poszczególnymi partiami politycznymi, a zwłaszcza z aktualnie rządzącymi, i nie mówię tylko o czasie bieżącym, co wypacza do końca projekt prezydencki, który i tak jest w znacznej mierze niekonstytucyjny.
Wysoka Izbo! Krajowa Rada Sądownictwa stoi na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów, a nie na straży władzy wykonawczej czy ustawodawczej. W tym stanie rzeczy oświadczam w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego, że nie zgłosimy kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa (Oklaski), wypełniając przysięgę składaną przez nas, posłów. Dedykuję ją wszystkim tu zasiadającym posłom. Brzmi ona m.in.: czynić wszystko dla pomyślności ojczyzny i dobra obywateli, przestrzegać konstytucji i innych praw Rzeczypospolitej Polskiej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Poseł Sławomir Nitras: Brawo, Jan!)
Przebieg posiedzenia