8. kadencja, 53. posiedzenie, 2. dzień (07-12-2017)

14. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny (druki nr 1871 i 2031).

Poseł Krystian Jarubas (tekst niewygłoszony):

    Wysoki Sejmie! Panie Marszałku! W imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawię stanowisko wobec sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny.

    Problematyka granic obrony koniecznej systematycznie wraca do debaty publicznej w Polsce. Szczególnie w sytuacji, kiedy media przedstawiają osoby, które zostały zaatakowane przez przestępcę i teoretycznie przekroczyły granice obrony koniecznej im dostępne. Nie może być sytuacji, w której to osoba poszkodowana przez zamach na jej dobro, życie czy mienie będzie odpowiadała przed sądem czy w postępowaniu prokuratorskim. Konieczny jest system, w którym to przestępca jest jedynym faktycznym winnym, a granice obrony koniecznej powinny być bardzo szeroko stosowane. Obywatel nie może się bać swojej interwencji, nie może się obawiać, że za chwilę prokurator będzie stawiał mu zarzuty, zarzuty za obronę siebie, swojej rodziny, swojego domu. Niedopuszczalne jest prowadzenie postępowań przeciwko osobom, które broniąc siebie lub swoich bliskich przed przestępcami, używają wszystkich dostępnych środków. To przestępca wykazuje zamiar pokrzywdzenia, nie możne być zgody na inną interpretację.

    Przypomnieć należy, że prawo do obrony koniecznej jest fundamentalnym prawem człowieka. Instytucja ta funkcjonuje w niezmienionym kształcie od poprzednio obowiązującego Kodeksu karnego z 1969 r. Niestety w polskim prawie karnym wciąż granica obrony koniecznej pozostaje niezdefiniowana w sposób wyczerpujący, pozostawiając zbyt duże możliwości interpretacyjne w konkretnym stanie faktycznym.

    Obecna regulacja stanowi, że nie popełnia przestępstwa, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem. W razie przekroczenia granic obrony koniecznej, w szczególności gdy sprawca zastosował sposób obrony niewspółmierny do niebezpieczeństwa zamachu, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia. Projekt ma na celu dodanie przepisu przewidującego uchylenie karalności czynu ekscendenta, w sytuacji gdy przekroczenie granic obrony koniecznej nastąpi przy odpieraniu bezprawnego zamachu polegającego na wdarciu się do mieszkania, lokalu, domu albo przylegającego do nich ogrodzonego terenu.

    Te nowe przesłanki w moim przekonaniu wpłyną na lepszą ochronę obywateli. Jednak potrzebne są dalsze rozwiązania legislacyjne dające większe gwarancje Polakom, żeby nie musieli się zastanawiać, czy za chwilę nie zapuka do nich prokurator z nakazem aresztowania za przekroczenie granic obrony koniecznej, co faktycznie oznacza: za obronę siebie i swoich bliskich.

    Do projektu komisja przyjęła jedynie poprawki o charakterze redakcyjnym, które nie wzbudzają żadnych wątpliwości.

    Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego popiera nowelizację Kodeksu karnego.

Przebieg posiedzenia