8. kadencja, 54. posiedzenie, 2. dzień (13-12-2017)

8. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia setnej rocznicy polskiej awangardy (druki nr 1951 i 2077).

Poseł Bogusław Sonik:

    Pani Marszałek! W związku z poselskim projektem uchwały w sprawie uczczenia setnej rocznicy polskiej awangardy, druki nr 1951 i 2077, chciałbym przypomnieć, iż to właśnie w tym roku mija 100 lat od pierwszej znaczącej manifestacji polskiej awangardy. By nadać tej rocznicy odpowiednią rangę, trzy muzea, które posiadają najbogatsze zbiory sztuki awangardowej: Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe w Krakowie, Muzeum Sztuki w Łodzi, wyszły z inicjatywą obchodów 100-lecia awangardy. Do współpracy włączyło się już ponad 50 instytucji. Obchody odbywają się pod honorowym patronatem prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy oraz pod auspicjami Polskiego Komitetu ds. UNESCO.

    Za symboliczny początek polskiej awangardy można uznać otwarcie I Wystawy Ekspresjonistów Polskich 4 listopada 1917 r. w siedzibie krakowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. Awangarda miała zasięg ogólnoeuropejski i w decydujący sposób wpłynęła na rozwój nowoczesnej myśli estetycznej oraz praktyki artystycznej na całym świecie. Związani z nią twórcy prezentowali nowe spojrzenie na formę i funkcję sztuki, a wyróżniające ją cechy - otwartość na eksperyment i nieustające poszukiwanie nowych form - bezpośrednio wpłynęły na działalność kulturotwórczą późniejszych pokoleń. Polska stanowiła w owym czasie ważny ośrodek tego ruchu, a rodzimi artyści wnieśli do niego istotną oryginalną jakość. Dzieła Władysława Strzemińskiego, Katarzyny Kobro, Stanisława Ignacego Witkiewicza, Tadeusza Peipera czy Szymona Syrkusa stanowiły liczący się głos w międzynarodowej dyskusji na temat nowoczesności. Za sprawą ich osiągnięć Polska stała się ważnym punktem na mapie światowej kultury.

    Mimo przemożnego wpływu na kulturę, m.in. urbanistykę i architekturę, wzornictwo przemysłowe i modę, wiedza o polskiej awangardzie w powszechnej świadomości jest nadal mała, dlatego też warto upamiętnić jubileusz jej 100-lecia. Chciałbym też przypomnieć przy tej okazji poetę Jana Brzękowskiego, który działał w kręgu awangardy krakowskiej. Po wyjeździe do Francji był redaktorem pisma ˝L’Art Contemporain˝, nawiązał bliskie kontakty z francuskimi artystami. Zaprzyjaźniony z Fernandem Légerem i Hansem Arpem, podobnie zresztą jak Władysław Strzemiński, zgromadził pokaźną kolekcję dzieł malarzy awangardy francuskiej, które to dzieła przekazali następnie do miasta Łodzi. To właśnie te kolekcje stały się zaczynem wspaniałych zbiorów muzeum sztuki współczesnej w Łodzi założonego w 1930 r.

    Klub Platformy Obywatelskiej popiera tę uchwałę. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia