8. kadencja, 54. posiedzenie, 2. dzień (13-12-2017)

9. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia Zakładu Narodowego im. Ossolińskich (druki nr 1949 i 2076).

Poseł Jacek Protasiewicz:

    Dziękuję, pani marszałek.

    Dołączam się do tych pozdrowień dla młodzieży z drugiego krańca Polski.

    Ja jestem z Wrocławia, a występuję tutaj właśnie jako przedstawiciel Unii Europejskich Demokratów, ale również jako wrocławianin. W imieniu mojego koła mogę powiedzieć, że podpiszemy się obiema rękoma pod zaproponowaną uchwałą, którą zreferował pan Krzysztof Mieszkowski, któremu jestem wdzięczny za podjęcie tej inicjatywy, przyjęcie takiej uchwały, z jednym być może zastrzeżeniem, ale to nie będzie formalna poprawka. W trzecim akapicie mowa jest o Ossolineum jako o najważniejszym i najstarszym ośrodku kultury o bogatych zbiorach bibliotecznych, obejmujących ważne dla polskiej historii starodruki i rękopisy. Z przyjemnością usłyszelibyśmy: i europejskiej.

    Muszę państwu powiedzieć, że jako wrocławianin miałem okazję czasami zaprowadzać do Ossolineum gości zagranicznych. Muszę powiedzieć, że byli pod wielkim wrażeniem zgromadzonych tam zbiorów, właśnie nie tylko polskich, ale i europejskich.

    Ta uchwała mówi bardzo precyzyjnie o historii. Wielu posłów przede mną mówiło o zawiłych losach Ossolineum. Na tym tle chciałbym, jeśli mogę, wybrać dwie osoby, które chciałbym szczególnie przypomnieć przy tej okazji.

    Pierwsza z tych osób, które chciałbym przypomnieć, to dyrektor Ossolineum w czasach zawieruchy wojennej pan prof. Mieczysław Gębarowicz, który jest autorem pewnego takiego, powiedziałbym, triku, to jest takie współczesne słowo. Wbrew wyraźnym zaleceniom Niemców, żeby ewakuować ze Lwowa wyłącznie niemieckie druki, on do tego transportu, który trafił najpierw do Krakowa, a potem na Dolny Śląsk, zapakował autografy najcenniejsze z punktu widzenia polskiej historii, w tym autograf ˝Pana Tadeusza˝, autograf ˝Chłopów˝, dzieła Józefa Konrada Korzeniowskiego, Juliusza Słowackiego. Tak kochał Ossolineum, że po wojnie został we Lwowie, nie wrócił do Polski. Tam zmarł, pracując w Ossolineum, i to na podrzędnych stanowiskach, zdegradowany za to właśnie, że był Polakiem oddanym sprawie dziedzictwa kultury polskiej.

    Drugą osobą, żyjącą - mam nadzieję, że mi wybaczy, że go tu wspominam - jest dyrektor Adolf Juzwenko (Oklaski), aktualny dyrektor Ossolineum, który od 27 lat kieruje tą instytucją. To on doprowadził do restytucji tej instytucji jako fundacji prezydenckiej w 1997 r. On doprowadził do tego, że powołane zostało na nowo Muzeum Książąt Lubomirskich. On jest autorem odnowienia pięknego obiektu, w którym Ossolineum dzisiaj się znajduje. On jest pomysłodawcą, ażeby w centrum Wrocławia utworzyć warte odwiedzenia Muzeum Pana Tadeusza. On jest sprawcą tego, że Jan Nowak-Jeziorański swoje archiwum oddał Ossolineum, to samo Władysław Bartoszewski, a dzisiaj przy współpracy z prezydentem Wrocławia trwają zabiegi, ażeby umieścić w Ossolineum również prywatne zbiory Tadeusza Różewicza.

    Muszę państwu powiedzieć, że rozmawiałem z panem dyrektorem Juzwenką. (Dzwonek) Muzeum Książąt Lubomirskich powstanie. Jest już działka przeznaczona na ten cel, przekazana przez miasto, są fundusze i w ciągu 3 lat będziemy mieli również obok Zakładu Narodowego im. Ossolińskich Muzeum Książąt Lubomirskich we Wrocławiu, za co panu dyrektorowi jesteśmy szczególnie wdzięczni. (Oklaski) Będziemy popierać tę uchwałę. Dziękuję bardzo.

    (Poseł Małgorzata Chmiel: Super!)

Przebieg posiedzenia