8. kadencja, 55. posiedzenie, 2. dzień (10-01-2018)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie poselskie w sprawie 90. rocznicy urodzin Tadeusza Ryby ps. Jeleń

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 1 stycznia br. obchodziliśmy 90. rocznicę urodzin jednego z niezłomnych Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej por. Tadeusza Ryby ps. Jeleń.

    Tadeusz Ryba urodził się w 1928 r. we wsi Baranowiec w gminie Łabowa. Mając 20 lat, w 1948 r. wstąpił do ˝Żandarmerii˝, pionu zbrojnego Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej. Początkowo organizacja skupiała sądecką młodzież, promując wartości patriotyczne, a jej działalność miała charakter jedynie cywilny. Powstały później oddział leśny ˝Żandarmeria˝ miał zapewniać ochronę działaczom tej antykomunistycznej organizacji.

    Grupa była rozpracowywana przez Służbę Bezpieczeństwa. Nierzadko wiązało się to z konsekwencjami dla mieszkańców okolicznych wiosek. Do oddziału został wprowadzony agent SB Czesław Kowalewski, kryptonim ˝Las˝, który był inspiratorem fikcyjnego planu przedostania się oddziału na Zachód. Celem akcji było rozbicie grupy przez SB. Polska i słowacka służba bezpieczeństwa przygotowały zasadzkę na partyzantów ˝Żandarmerii˝, w której wyniku życie straciło trzech członków grupy, natomiast pozostali, w tym Tadeusz Ryba, zostali aresztowani.

    Wojskowy Sąd w Krakowie skazał Tadeusza Rybę na karę dożywotniego więzienia. W 1953 r. kara została zmniejszona do 12 lat pozbawienia wolności. W związku z amnestią wyszedł ostatecznie na wolność w 1956 r. W 1993 r. został zrehabilitowany przez Sąd Wojewódzki w Nowym Sączu oraz awansowany do stopnia porucznika.

    Tadeusz Ryba został odznaczony Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Partyzanckim oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a we wrześniu 2016 r. został odznaczony przez Antoniego Macierewicza, szefa MON, Złotym Medalem ˝Za zasługi dla obronności kraju˝. Tadeusz Ryba zmarł niespełna 1,5 roku temu, 6 października w 2016 r.

    Uczestnicząc w działalności antykomunistycznego podziemia, narażał życie swoje i swoich bliskich. Jego odwaga zasługuje na naszą pamięć. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia