8. kadencja, 55. posiedzenie, 2. dzień (10-01-2018)
10. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją sesji Konferencji Stron Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu w Rzeczypospolitej Polskiej (druki nr 2120 i 2163).
Poseł Sprawozdawca Barbara Dziuk:
Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Chcę przedłożyć Wysokiej Izbie sprawozdanie komisji w sprawie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją sesji Konferencji Stron Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu w Rzeczypospolitej Polskiej.
Na posiedzeniu komisji przy współpracy z Ministerstwem Środowiska oraz Ministerstwem Spraw Zagranicznych wypracowaliśmy stanowisko. COP24 w Polsce odbędzie się w Katowicach w dniach od 3 do 14 grudnia 2018 r.
Sesja Konferencji Stron Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu to najważniejsze globalne forum poświęcone światowej polityce klimatycznej. W konferencji COP24 wezmą udział przedstawiciele prawie wszystkich krajów świata. W Katowicach można się spodziewać ok. 20-30 tys. gości.
Stolica Górnego Śląska ma odpowiednie zaplecze infrastrukturalne i znakomicie się nadaje do pokazania, jak ogromne znaczenie Polska przywiązuje do polityki energetyczno-klimatycznej. Dzięki organizacji tej konferencji nasz kraj przez 2 lata - 2018 i 2019 - będzie miał znaczący wpływ na negocjacje dotyczące problematyki zmian klimatu, energetyki oraz zielonej gospodarki. Konferencja będzie doskonałym forum promocji polskich osiągnięć innowacyjnych i wzmocni naszą pozycję w kreowaniu polityki klimatycznej, a także wizerunek kraju zaangażowanego w rozwiązywanie problemów w skali globalnej. Polska ma niezbędne doświadczenie konieczne do realizacji tak dużego przedsięwzięcia. Była już organizatorem COP14 w Poznaniu w 2008 r. oraz COP19 w Warszawie w 2013 r.
Rządowy projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją sesji Konferencji Stron Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu w Rzeczypospolitej Polskiej zakłada rozwiązania umożliwiające sprawną i bezpieczną organizację w Polsce konferencji klimatycznej, która odbędzie się w Katowicach w dniach 3-14 grudnia 2018 r. Rada Ministrów uchwałą z dnia 15 listopada 2016 r. podjęła decyzję o zgłoszeniu kandydatury Rzeczypospolitej Polskiej jako gospodarza konferencji COP24.
Z uwagi na rozmiar i międzynarodowy charakter konferencji oraz wyzwania związane z jej organizacją i pełnieniem funkcji prezydencji konferencji stron, do realizacji których nie są wystarczające przepisy obecnie obowiązujących ustaw, projekt ustawy określa zadania organów administracji publicznej oraz służb związane z goszczeniem konferencji COP24. W projektowanych przepisach szczegółowo określono zadania organów administracji publicznej oraz służb związane z organizacją w Polsce konferencji, zasady finansowania tych zadań, a także rozwiązania tymczasowe niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa.
Wskazane w projekcie zadania dotyczą m.in. zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. W tym zakresie wiodącą rolą będzie odgrywał minister spraw wewnętrznych i administracji we współpracy z Departamentem Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych. Powierzono mu przede wszystkim koordynację działań wszystkich służb zaangażowanych w organizację i w zabezpieczenie konferencji. Natomiast wojewoda śląski przygotowuje plan zapewnienia bezpieczeństwa podczas konferencji. Ma on być przekazany przez wojewodę śląskiego odpowiednim podmiotom, w tym zarządcom dróg nim objętych, nie później niż do 1 września 2018 r.
Projektowana ustawa w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczestnikom konferencji przewiduje szereg rozwiązań szczególnych, wynikających z faktu, że w odniesieniu do tego wydarzenia obowiązują szczególne uwarunkowania wynikające z porozumienia oraz faktu, że w odniesieniu do tego wydarzenia nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych.
W związku z powyższym w art. 12 ustawy proponuje się nałożyć na wojewodę śląskiego obowiązek opracowania we współpracy ze służbami Departamentu Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych planu zapewnienia bezpieczeństwa podczas konferencji. Plan ten będzie obejmował graficzny plan obiektu sporządzony odrębnie dla każdego obiektu, w którym będą miały miejsce poszczególne wydarzenia w ramach konferencji, wraz z ich opisem uwzględniającym w szczególności dokładne oznaczenie strefy, która będzie pod bezpośrednim nadzorem i kontrolą Departamentu Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych.
Plan powinien także zawierać instrukcję postępowania w przypadku pożaru lub innego miejscowego zagrożenia w miejscu i w czasie poszczególnych wydarzeń w ramach konferencji, spełniającą wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych. Ponadto w planie ujęte będą procedury postępowania w sytuacjach kryzysowych oraz monitorowania zagrożeń i alarmowania o nich.
Sytuacje kryzysowe, których dotyczy projekt ustawy, nie są tożsame z tymi zdefiniowanymi w przepisach ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym. Jest to pojęcie szersze i dotyczy wszelkich sytuacji, do których będą wzywane służby. Natomiast pojęcie ˝inne miejscowe zagrożenie˝ oznacza zagrożenie niebędące, a stanowiące zagrożenie dla życia, zdrowia, mienia lub środowiska. Ponadto w planie będą określone sposoby zapewnienia zabezpieczenia medycznego oraz sposoby zabezpieczenia socjalnego. Zabezpieczenie socjalne obejmuje m.in. zapewnienie poszkodowanym ciepłej odzieży, koców, pożywienia oraz tymczasowego schronienia.
Wojewoda śląski przekazuje plan do wiadomości ministrowi spraw wewnętrznych i administracji, ministrowi środowiska, komendantowi głównemu Policji, komendantowi głównemu Państwowej Straży Pożarnej, komendantowi głównemu Straży Granicznej, szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zwanej dalej: ABW, oraz szefowi Biura Ochrony Rządu, zwanego dalej: BOR, a także, w odpowiednim zakresie, właściwemu zarządcy dróg. Powyższe wynika z faktu, iż organizacja konwencji COP24 wiąże się ze szczególnym zagrożeniem terrorystycznym, co wymaga zwiększonego udziału służb ABW i BOR.
Równocześnie z uwagi na zadania w zakresie organizacji ruchu konieczne jest przekazanie planu podmiotom, które wykonują te zadania. Wojewoda ma obowiązek opracować i przekazać plan ww. organom oraz zarządcom dróg w terminie do 1 września 2018 r. Dzięki temu zarządcy dróg będą mieli odpowiednią ilość czasu na przygotowanie projektów zmian organizacji ruchu oraz na zapewnienie bezpieczeństwa zgodnie z planem. Przekazanie planu z uwagi na kwestie bezpieczeństwa musi być dokonane z zachowaniem dotychczas obowiązujących przepisów dotyczących informacji niejawnych.
Ponadto projekt przyznaje wojewodzie śląskiemu uprawnienia do wprowadzenia na terenie województwa śląskiego czasowego zakazu ruchu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 t oraz zakazu przewozu towarów niebezpiecznych. Zakaz taki wprowadzony może być w formie aktu prawa miejscowego, w którym określony jest termin i obszar jego obowiązywania. Uprawnienie to ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego w czasie, gdy będzie odbywała się konferencja COP24. Należy podkreślić, że wojewoda śląski powinien przy wprowadzaniu ww. zakazu uwzględnić potrzebę zapewnienia płynności ruchu.
Mając na uwadze potrzeby sekretariatu związane z bezpieczeństwem, które zostaną określone w porozumieniu, po stronie ministra spraw wewnętrznych i administracji przewidziano zadanie w postaci wsparcia Departamentu Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych. Wsparcie to polega np. na użyczeniu sprzętu Departamentowi Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych. Podkreślić należy, że w przypadku gdy bramki i urządzenia do kontroli bagażu będą obsługiwać funkcjonariusze polskich służb, nie będzie to oznaczało powstania podległości służbowej wobec nich ze strony urzędników ONZ. Zakres wsparcia zostanie określony szczegółowo w porozumieniu. Zadania wymienione powyżej objęte są finansowaniem w ramach środków, o których mowa w art. 23 projektu.
Mając na uwadze zachowanie bezpieczeństwa uczestników konferencji COP24 i porządku publicznego w trakcie jej trwania, a także ze względu na rangę i charakter spotkania, zaprojektowano przepisy dotyczące przyznania Policji czasowych szczególnych uprawnień. Projekt zakłada przyznanie Policji szczególnych uprawnień w zakresie gromadzenia i przetwarzania danych o osobach stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym uzyskanych i przetwarzanych przez inne organy i służby, także w wyniku wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych, jak również uzyskanych i przetwarzanych przez organy ścigania innych państw. Uprawnienie to ma charakter czasowy. Przepisy o zbliżonym charakterze zawarte były także w ustawie z dnia 18 marca 2016 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją wizyty Jego Świątobliwości Papieża Franciszka w Rzeczypospolitej Polskiej oraz Światowych Dni Młodzieży - Kraków 2016. Przepisy przewidują także możliwość dokonania na wniosek Departamentu Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych sprawdzenia przez Policję osoby w zakresie możliwości stwarzania przez tę osobę zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas konferencji COP24.
Z uwagi na fakt, że obiekty, w których będą odbywały się spotkania konferencji, zgodnie z wymogami Organizacji Narodów Zjednoczonych znajdują się pod bezpośrednim nadzorem i kontrolą Departamentu Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych, w projekcie przewidziano, że działania Policji oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dotyczące terenu znajdującego się pod bezpośrednim nadzorem i kontrolą Departamentu Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych lub osób oraz przedmiotów znajdujących się na tym terenie są podejmowane w uzgodnieniu ze służbami Departamentu Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych.
Należy podkreślić, że rozwiązania dotyczące uprawnień Policji związane z organizacją konferencji COP24 nie wpłyną znacząco na obywateli, gdyż zasadniczo Policja posiada podobne kompetencje, które wynikają z rozdziału 3: Zakres uprawnień Policji ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Wskazanie dodatkowych regulacji dotyczących sposobu przekazywania uzyskanych informacji i terminu dopuszczającego ich przetwarzanie jedynie usprawnia na czas konferencji COP24 posiadane już przez Policję uprawnienia. Rozwiązania zawarte w projekcie ustawy umożliwiają prawidłowe wykonywanie czynności w celu zapewnienia podczas konferencji bezpieczeństwa jej uczestnikom, a także osobom postronnym przebywającym w miejscu odbywania się imprez, w tym mieszkańcom aglomeracji śląskiej, i nie wpływają na prawa posiadane przez obywateli w stopniu większym, niż ma to miejsce obecnie.
Z uwagi na potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas spotkań konferencji COP24 i w tygodniu ją poprzedzającym, tj. od dnia 26 listopada 2018 r. od godz. 0 do dnia 16 grudnia 2018 r. do godz. 23.59, na terenie miasta Katowice zabrania się uczestnictwa w zgromadzeniach spontanicznych, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach. Podkreślenia wymaga, że zakaz ten dotyczy jedynie zgromadzeń spontanicznych, tj. organizowanych bez uprzedniego zawiadomienia. Tym samym projekt nie wyłącza możliwości organizowania zgromadzeń za uprzednim zawiadomieniem i na warunkach określonych w art. 7 i następnych ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach, ponieważ regulacje tej ustawy pozwalają na określenie takich warunków organizowania zgromadzenia...
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Pani poseł, proszę o zwięzłość.
Poseł Sprawozdawca Barbara Dziuk:
...które nie zagrożą bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Tym samym należy podkreślić, że projekt nie wprowadza ograniczenia w zakresie organizowania zgromadzeń publicznych za uprzednim zawiadomieniem i na warunkach określonych w art. 7 i następnych ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach.
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Bardzo dziękuję, pani poseł.
Poseł Sprawozdawca Barbara Dziuk:
Jeszcze chciałam dokończyć, poruszyć jedną bardzo istotną kwestię. Mianowicie wczoraj, przy pierwszym czytaniu, Biuro Analiz Sejmowych zgłaszało cztery sugestie dotyczące tego, co należałoby zmienić w ustawie, które nie zostały uwzględnione, zatwierdzone przez komisję i są nieuzasadnione. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia