8. kadencja, 57. posiedzenie, 1. dzień (25-01-2018)
16. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie uczczenia 100-lecia Polskiego Towarzystwa Geograficznego (druki nr 2169 i 2175).
Poseł Sprawozdawca Małgorzata Chmiel:
Dziękuję bardzo.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Kultury i Środków Przekazu chciałabym przedstawić uchwałę w sprawie uczczenia 100-lecia Polskiego Towarzystwa Geograficznego.
27 stycznia 1918 r. w Warszawie zostało założone Polskie Towarzystwo Geograficzne jako jedna z pierwszych organizacji naukowych powstających wraz z odradzaniem się Rzeczypospolitej Polskiej. Jego założycielami byli wybitni uczeni, nauczyciele, społecznicy i patrioci. Organem Polskiego Towarzystwa Geograficznego od tego 1918 r. był ˝Przegląd Geograficzny˝, który na pewno szeroko jest państwu znany, a który od 1953 r. - i obecnie - wydawany jest przez Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN w Warszawie.
Towarzystwo odegrało niezwykle ważną rolę w integracji terytorialnej Polski po okresie zaborów. Opracowania geografów, zwłaszcza prof. Eugeniusza Romera, istotnie ułatwiły wytyczenie podczas konferencji paryskiej granic odrodzonej Polski. Chciałam zwrócić w tym momencie uwagę, że w owym czasie nie było odpowiednich map ani dokumentów, które pozwoliłyby te granice opracować. To właśnie dzięki naszym geografom udało się to wszystko zinwentaryzować. Po odzyskaniu niepodległości geografowie podjęli prace nad efektywnym rozwojem kraju oraz rozpoczęli szeroką akcję edukacyjną, patriotyczną i wychowawczą służącą podniesieniu świadomości narodowej i społecznej.
Towarzystwo działało też w latach II wojny światowej, chociaż oczywiście w dużo mniejszym zakresie, a z rąk niemieckich i sowieckich okupantów zginęło wielu jego członków. Potem aktywnie włączyło się w proces odbudowy zniszczonej Polski, w tym w zagospodarowanie tzw. Ziem Odzyskanych. Geografowie brali udział w opracowaniu wszystkich koncepcji zagospodarowania przestrzennego kraju i zmian podziału administracyjnego, w diagnozowaniu, prognozowaniu zmian przyrodniczych i społeczno-gospodarczych.
Ważną rolę edukacyjną odgrywają organizowane od 1974 r. olimpiady geograficzne dla uczniów szkół średnich, które do tej pory cieszą się bardzo dużym powodzeniem.
Miarę uznania dla polskiej geografii na arenie międzynarodowej stanowił m.in. wybór prof. Stanisława Leszczyckiego na prezydenta Międzynarodowej Unii Geograficznej, którą to funkcję pełnił w latach 1968-1972.
W 100. rocznicę powstania Polskiego Towarzystwa Geograficznego Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża uznanie i szacunek dla tej instytucji naukowej oraz całego środowiska polskich geografów. Na szczególne podkreślenie zasługuje wielki wkład towarzystwa i jego członków w budowę niepodległej Polski, poznanie i określenie terytorium państwa polskiego, rozwój polskiej nauki, a także proces kształtowania tożsamości narodowej, wychowania obywatelskiego oraz postawy patriotycznej społeczeństwa, w tym wielu pokoleń młodzieży.
100 lat temu towarzystwo geograficzne świetnie funkcjonowało, dziś również. Teraz dodatkowo wydaje też czasopisma w wersji anglojęzycznej.
W imieniu komisji bardzo proszę wszystkich państwa o poparcie tej uchwały. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia