8. kadencja, 57. posiedzenie, 2. dzień (26-01-2018)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel:

    Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 22 stycznia obchodziliśmy 155. rocznicę wybuchu powstania styczniowego, największego polskiego zrywu niepodległościowego. Powstanie styczniowe rozpoczął ˝Manifest Tymczasowego Rządu Narodowego˝ ogłoszony 22 stycznia 1863 r. W manifeście zapowiedziane zostało powstanie państwa polskiego oraz przyznanie równych praw wszystkim obywatelom, a także uwłaszczenie chłopów. Manifest wzywał do walki przeciw Imperium Rosyjskiemu wszystkich mieszkańców przedrozbiorowej Rzeczypospolitej.

    Swym zasięgiem powstanie objęto Królestwo Polskie, a także Litwę, Białoruś oraz część Ukrainy. Siły po obu stronach były drastycznie nierówne. Po stronie powstańców walczyli słabo uzbrojeni i niewyszkoleni ochotnicy nieposiadający dostatecznego ekwipunku. Toczyli partyzancką walkę w trudnych warunkach przeciwko licznej, ok. 100-tysięcznej, doskonale uzbrojonej armii rosyjskiej. Mimo to powstanie trwało aż 1,5 roku, do końca lata 1863 r. Nikt nie spodziewałby się, że przy takiej dysproporcji sił powstanie utrzyma się tak długo, a jednak dzięki woli walki o wolną Polskę oraz uporowi i poświęceniu powstańców walki wciąż trwały.

    Ostatecznie powstanie zostało stłumione. Kosztowało życie kilkudziesięciu tysięcy patriotów. Nie znaczy to, że było daremne. Ktoś napisał kiedyś: Powstanie styczniowe było czynem nierozsądnym, powstanie styczniowe było czynem świętym. Nie wiadomo, czy gdyby nie było powstania styczniowego, Polska uzyskałaby niepodległość w 1918 r. Powstanie obudziło w Polakach poczucie przynależności do narodu polskiego, pragnienie wolnej i niepodległej ojczyzny. Sam marszałek Józef Piłsudski, syn powstańca, w roku 1924 przed rocznicą wybuchu powstania styczniowego wypowiedział następujące słowa: Tradycja tego potężnego wysiłku narodu nigdy nie zaginie. I jeżeli znów nadejdzie tragiczna chwila, wielka idea 1863 r. wstanie z rozwartych mogił powstańców i obudzi Polaków słowami ˝idź i czyń˝. Słowa marszałka Piłsudskiego są może patetyczne, ale przez 1,5 wieku od czasu wybuchu powstania niejednokrotnie dowodziliśmy ich prawdziwości, kiedy byliśmy ponownie zmuszani walczyć o wolną Polskę. Pamiętajmy o bohaterach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia