8. kadencja, 58. posiedzenie, 1. dzień (06-02-2018)
11. i 12. punkt porządku dziennego:
11. Informacja rządu Rzeczypospolitej Polskiej o działaniach podejmowanych w 2015 roku na rzecz realizacji postanowień uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych wraz ze stanowiskiem Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druki nr 855 i 921).
12. Informacja rządu Rzeczypospolitej Polskiej o działaniach podejmowanych w 2016 roku na rzecz realizacji postanowień uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych wraz ze stanowiskiem Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druki nr 1802 i 2080).Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Krzysztof Michałkiewicz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałem pięknie podziękować państwu za zaangażowanie, za zainteresowanie informacją o realizacji Karty Praw Osób Niepełnosprawnych. Przypomnę tylko, że nie mówiliśmy o sytuacji osób niepełnosprawnych, tzn. mówiliśmy, ale ja nie przedstawiałem, nie miałem możliwości przedstawić informacji o sytuacji osób niepełnosprawnych, ja miałem tylko przedstawić informację, której obowiązek przedstawienia Sejm nałożył na rząd - żeby co roku składał on informację o działaniach podjętych w celu urzeczywistniania praw osób niepełnosprawnych. Tylko tyle i aż tyle. Dlatego przedstawiałem informację o tym, co zrobiły poszczególne ministerstwa, co zrobiły poszczególne urzędy, natomiast nie była to oczywiście informacja pełna, bo taka być nie mogła - nie byłaby przyjęta, gdyby wykroczyła poza zakres, który na nas nałożyła uchwała Sejmu. Oczywiście ta informacja dotyczyła dwóch konkretnych lat: 2015 r. i 2016 r.
Nie ukrywam, że byłem lekko zdziwiony, słuchając pana posła Piechoty, który mówił o zatrudnieniu 5 tys. osób w 2017 r., bo o 2017 r. nie było informacji w tym materiale. Ale mogę panu posłowi odpowiedzieć: w 2017 r. w samym systemie obsługi dofinansowań w PFRON-ie dofinansowanie jest większe o 15 tys. osób. Jeżeli pan poseł doliczy, że nie wszystkie osoby korzystają z dofinansowania, to faktycznie nie o 5 tys. wzrosło zatrudnienie, tylko o dużo więcej. Jeśli chodzi o bezrobocie, bo o to też tutaj było pytanie, w III kwartale 2017 r. bezrobocie spadło do 8%, z 13% w 2015 r., a wskaźnik zatrudnienia wzrósł - w 2015 r. było to 22,5%, w III kwartale 2017 r. już było to 29,6%, więc faktycznie te liczby są pozytywne. Jeżeli państwo w tych informacjach patrzyli na tabelki, to oczywiście zobaczyli także wzrost zatrudnienia w administracji państwowej między rokiem 2015 a rokiem 2016. Przypomnę, że mówimy o informacjach z dwóch różnych kadencji Sejmu i dwóch różnych rządów. Jeżeli pan poseł Piechota mówi, że Platforma negatywnie to zaopiniuje i będzie głosowała przeciwko przyjęciu informacji na temat realizacji zadań rządu za 2015 r., to jestem lekko zdziwiony. Ale z szacunkiem pochyliłem się nad tym, że osoba tak zasłużona dla środowiska osób niepełnosprawnych jak pan poseł Piechota źle ocenia rządy w 2015 r. Ciekawe, ale zgadzam się z panem posłem.
Jeśli chodzi o kierowców, bo też takie było wystąpienie, z ministrami jeżdżą ci sami kierowcy, co jeździli. Mój kierowca w ministerstwie jeździ 20 lat. Jeżeli moi poprzednicy nie nauczyli go, żeby nie stawał na miejscach dla osób niepełnosprawnych...
(Poseł Joanna Augustynowska: Nie no, panie ministrze...)
Mój nie staje, mój nie staje, pani poseł, na pewno. Na pewno nie staje.
Pan poseł Piechota mówił, że limuzyny rządowe stają na miejscach...
(Poseł Joanna Augustynowska: Bo taka jest prawda!)
Mój nie staje, kierowca jest ten sam. Nie wiem, o czym pan poseł Piechota mówił, nigdy nie widziałem limuzyny na miejscu dla osoby niepełnosprawnej, ale może nie rozglądałem się odpowiednio. Może w 2015 r. stawały na tych miejscach, jeżeli mówimy o 2015 r.
(Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska: Niechże już pan przestanie, bo to wstyd.)
W każdym razie troszkę żartuję, ale chciałbym, żeby państwo widzieli tutaj pewną kontynuację - mówimy o uchwale, która jest z 1997 r., mówimy o realizacji karty w okresie 20 lat. Oczywiście sytuacja osób niepełnosprawnych, a także wrażliwość rządu przez te 20 lat się zmieniły. I oczywiście uważam, że jeśli chodzi o sytuację i działania na rzecz osób niepełnosprawnych, jest tendencja pozytywna, natomiast zgadzam się, że nie wszystko jest zrealizowane. Zgadzam się z tym, że brakuje podejścia całościowego, że o sytuacji osób niepełnosprawnych decydują nie tylko działania rządu, ale także działania samorządów, działania społeczeństwa, sytuacje w rodzinach. To jest naprawdę cały kompleks zagadnień i na pewno te informacje, które tutaj przedstawiliśmy, to tylko pewien wycinek.
Jeśli chodzi o konkretne pytania, to było ich kilka. Już do nich przechodzę, jeżeli państwo pozwolą.
Pani poseł Augustynowska pytała o zatrudnienie. Troszkę już o tym powiedziałem, ono faktycznie wzrosło. Z informacji PFRON-u - tak jest najłatwiej, bo oni mają ten wzrost zatrudnienia, który dofinansowują - to było 15 tys. między 2016 r. a 2017 r., więc widać pozytywną tendencję, ale nie zmienia to faktu, że chcielibyśmy, żeby te miejsca były coraz lepsze. Dlatego ta administracja państwowa jest ważna, bo to są dobre miejsca pracy, dobre zatrudnienie, stabilne zatrudnienie, więc oczywiście zależy nam na tym.
Jestem bardzo zadowolony z tego, że starsi posłowie pamiętają, że kiedyś w oświacie uczono osoby niepełnosprawne wykonywania bardzo prostych zawodów, np. pomocnika, rzemieślnika, zawodów rzemieślniczych. W tej chwili - przypomnę, bo jesteśmy z tego bardzo dumni - popularnością cieszą się przygotowywane przez PFRON programy ˝Student˝ i ˝Absolwent˝, chodzi o absolwentów wyższych uczelni. Chcemy, żeby osoby niepełnosprawne faktycznie kończyły studia. Uważam, że to jest szansa. Dla pracodawców nie ma różnicy, czy zatrudniają niepełnosprawnego czy pełnosprawnego informatyka. Są więc zawody, które faktycznie pozwalają osobom niepełnosprawnym w pełni realizować się zawodowo.
Jeśli chodzi o utratę ulgi rehabilitacyjnej - nie, według moich informacji, a sprawdzaliśmy to, nie ma zagrożenia, żeby te osoby straciły ulgę rehabilitacyjną. Przedstawiciel Ministerstwa Finansów - nawet był taki duży artykuł w ˝Dzienniku Gazecie Prawnej˝ - tłumaczył, że w tej chwili jest to korzystniejsze niż poprzednio, ale oczywiście zrobimy spotkanie zespołu z przedstawicielami osób niepełnosprawnych i przedstawicielem Ministerstwa Finansów i ten temat będziemy jeszcze poruszać.
Pani poseł Czernow mówiła o środkach PFRON-u przekazywanych do gmin i powiatów, głównie chodzi o powiaty i województwa, bo tak naprawdę to tam są przekazywane pieniądze na likwidację barier dla osób niepełnosprawnych. Czy są one wystarczające? Na pewno nie są wystarczające. Czy powiaty mają korzystać tylko z pieniędzy PFRON-u? Osobiście uważam, że mają korzystać także z innych środków finansowych, gdyż osoby niepełnosprawne są tak samo mieszkańcami obszarów podległych tym samorządom jak wszyscy inni, a jednocześnie Prawo budowlane gwarantuje, że w budynkach, które powstają, nie powinno być barier architektonicznych. Uważam, że wrażliwość na to, żeby tych barier nie było, obowiązuje w każdym samorządzie.
Pani poseł Zwiercan pytała o prace nad systemem orzecznictwa. Pierwszy etap to był przegląd orzecznictwa, drugi to są rekomendacje. W tej chwili toczą się prace nad założeniami nowego systemu. Chcemy, żeby w ramach tego systemu były uwzględnione sytuacja i orzekanie o niesamodzielności. Uważamy, że w naszym społeczeństwie, szczególnie ze względu na starzejące się społeczeństwo, ta niesamodzielność zaczyna być coraz większym problemem. Dobrze byłoby, żeby osoby, które są niesamodzielne, mogły korzystać z odpowiedniego systemu wsparcia, stąd orzekanie o samodzielności zaczyna być coraz bardziej istotne.
Jeszcze raz chciałem powtórzyć, że przedstawiłem informację. Ta informacja mogła być tylko taka, jaka jest, to znaczy jest informacją o działaniach, które rząd podejmował. Zebraliśmy informacje ze wszystkich ministerstw, ze wszystkich najważniejszych instytucji centralnych. Według mnie - oczywiście tutaj też nie ma możliwości wyciągania wniosków i porównywania - jak patrzę na te informacje, to jednak widać postęp i warto to podkreślić.
Natomiast na pewno administracja rządowa jest tylko jednym z aktorów na scenie zajmujących się osobami niepełnosprawnymi. Jeżeli chcemy, żeby osoby niepełnosprawne cieszyły się pełnią praw w naszym społeczeństwie, to całe społeczeństwo musi być wrażliwe na potrzeby osób niepełnosprawnych i na prawa osób niepełnosprawnych. Natomiast dobrze byłoby, żeby rząd dawał dobry przykład, że w instytucjach rządowych osoby niepełnosprawne mają przyjazne otoczenie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia