8. kadencja, 58. posiedzenie, 1. dzień (06-02-2018)
11. i 12. punkt porządku dziennego:
11. Informacja rządu Rzeczypospolitej Polskiej o działaniach podejmowanych w 2015 roku na rzecz realizacji postanowień uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych wraz ze stanowiskiem Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druki nr 855 i 921).
12. Informacja rządu Rzeczypospolitej Polskiej o działaniach podejmowanych w 2016 roku na rzecz realizacji postanowień uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych wraz ze stanowiskiem Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druki nr 1802 i 2080).Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Krzysztof Michałkiewicz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić państwu informację rządu Rzeczypospolitej Polskiej o działaniach podejmowanych w latach 2015-2016 na rzecz realizacji postanowień uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych.
Zgodnie z § 3 sejmowej uchwały Karta Praw Osób Niepełnosprawnych rząd Rzeczypospolitej Polskiej jest zobowiązany do corocznego przygotowania informacji o inicjatywach i działaniach podjętych w danym roku w celu urzeczywistnienia praw osób niepełnosprawnych określonych w tej uchwale.
Informacje, które państwo już otrzymaliście i które są zawarte w drukach sejmowych, zostały przygotowane na podstawie informacji zebranych ze wszystkich ministerstw i wybranych urzędów. Dotyczą one realizacji w 2015 r. i w 2016 r. uchwały Sejmu z dnia 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych. W informacjach są zawarte opisy działań zrealizowanych, kontynuowanych lub podjętych w tych latach przez ministerstwa i urzędy w ramach ich merytorycznych kompetencji, ustawowych uprawnień w zakresie realizacji praw określonych w sejmowej uchwale. Podzielone są na konkretne działania w konkretnych obszarach.
Zacznę króciutko omawiać to, co państwo macie w dokumentach i gdzie możecie w szczegółach zapoznać się z tym, co w poszczególnych resortach jest realizowane.
W ramach obszaru ochrony zdrowia w 2015 r. znowelizowano ustawę o sporcie. Od 1 stycznia 2016 r. opieką zdrowotną finansowaną z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia, są objęci także niepełnosprawni zawodnicy zakwalifikowani zarówno do kadry narodowej paraolimpijskiej, jak i kadry narodowej igrzysk głuchych.
W 2016 r. w ramach obszaru ochrony zdrowia została uchwalona ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i ich rodzin ˝Za życiem˝. Określa ona uprawnienia kobiet w ciąży i ich rodzin do wsparcia w zakresie dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej oraz instrumentów polityki na rzecz rodziny. Zgodnie z ustawą dziecku z orzeczoną niepełnosprawnością do ukończenia 18. roku życia, u którego stwierdzono ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, jakie powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu, na podstawie zaświadczenia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza ubezpieczenia zdrowotnego posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie położnictwa, ginekologii, perinatologii, neonatologii lub pediatrii i jego rodzicom przysługują m.in.: pierwszeństwo w udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej, pomoc psychologiczna dla rodziców, rehabilitacja lecznicza, wyroby medyczne, takie jak: pieluchomajtki, cewniki, protezy, na podstawie zlecenia upoważnionej osoby, zakup leków poza kolejnością i inne świadczenia wspierające rodzinę, w tym pomoc prawna.
W 2016 r. przygotowano także i uruchomiono ˝Narodowy program zdrowia na lata 2016-2020˝. Zgodnie z zapisami załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 4 sierpnia 2016 r. w sprawie ˝Narodowego programu zdrowia na lata 2016-2020˝ cele programu będą realizowane z uwzględnieniem konieczności zapewnienia dostępności zgodnie z koncepcją projektowania uniwersalnego określoną w art. 2 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych oraz potrzebami osób z różnymi niepełnosprawnościami.
W obszarze rehabilitacji społecznej w dniu 18 listopada 2015 r. weszło w życie rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zlecanych fundacjom oraz organizacjom pozarządowym. Celem rozporządzenia jest umożliwianie zlecania przez samorządy powiatowe i samorządy wojewódzkie oraz Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych fundacjom oraz organizacjom pozarządowym zadań polegających na świadczeniu usług wspierających, które mają na celu umożliwienie lub wspomaganie niezależnego życia osób niepełnosprawnych, w szczególności usług asystencji osobistej oraz w zakresie utrzymania psów asystujących.
W 2016 r. w tym obszarze uchwalono także ustawę o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin ˝Za życiem˝. Dało to możliwość podjęcia dalszego działania w zakresie przygotowania i wdrożenia programu kompleksowego wsparcia dla rodzin ˝Za życiem˝. Rada Ministrów 20 grudnia przyjęła uchwałę w sprawie programu kompleksowego wsparcia dla rodzin ˝Za życiem˝ przedłożoną przez ministra rodziny, pracy i polityki społecznej. Formy działań przewidziane w programie kierowane są zatem do osób niepełnosprawnych i ich rodzin. Rozwiązania prawne, organizacyjne oraz finansowe przyjęte w programie mają na celu umożliwienie rzeczywistej i pełnej integracji społecznej osób niepełnosprawnych oraz wsparcie psychologiczne, społeczne, funkcjonalne i ekonomiczne ich rodzin. Jak państwo wiedzą, w dniu dzisiejszym było pierwsze czytanie drugiego pakietu zmian ustawowych, które pozwalają realizować program ˝Za życiem˝. Mam nadzieję, że w najbliższym czasie będziemy także zmieniać uchwałę Rady Ministrów i aktualizować program ˝Za życiem˝ jako wyraz i efekt konsultacji społecznych, które się odbywały. W związku z tym projektem zmian ustawowych także było bardzo dużo uwag co do tego, w jaki sposób uzupełnić lub dostosować zmiany w programie, aby jeszcze lepiej odpowiadały potrzebom osób niepełnosprawnych.
W 2016 r. PFRON ogłosił konkurs wniosków o zlecanie realizacji zadań przez fundacje i organizacje pozarządowe ˝Kurs na samodzielność - zwiększenie aktywności osób niepełnosprawnych w życiu społecznym˝. Zgłaszane w ramach konkursu projekty dotyczyły zwiększania samodzielności osób niepełnosprawnych oraz mogły być realizowane w perspektywie rocznej lub wieloletniej z granicznym terminem realizacji ich do 31 marca 2019 r. Konkurs obejmował działania na rzecz zwiększenia samodzielności osób niepełnosprawnych i dotyczył następujących typów projektów: prowadzenie rehabilitacji w placówkach, wsparcia realizowane poza placówką, w szczególności szkolenia, kursy, warsztaty grupowe i indywidualne zajęcia, usługi wspierające oraz treningi sportowe realizowane w sposób ciągły lub cykliczny.
W obszarze: edukacja w 2015 r. znowelizowano ustawę o zasadach finansowania nauki. W ramach tego wprowadzono m.in. zapis informujący, że finansowanie działalności statutowej obejmuje też zadania związane z zapewnieniem warunków udziału niepełnosprawnych naukowców i uczestników studiów doktoranckich w realizacji badań naukowych i prac rozwojowych.
Również zmieniono rozporządzenie z 2015 r. ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie sposobu ustalania wysokości dotacji i rozliczania środków finansowych na utrzymanie potencjału badawczego oraz na badania naukowe lub prace rozwojowe oraz zadania z nimi związane, służące rozwojowi młodych naukowców oraz uczestników studiów doktoranckich. Zgodnie z powyższą zmianą minister nauki i szkolnictwa wyższego może zwiększyć w trakcie roku budżetowego dotacje na utrzymanie potencjału badawczego ponad kwotę ustaloną zgodnie z algorytmem na wniosek jednostki w przypadku szczególnych potrzeb tej jednostki wynikających z prowadzonych przez nią badań naukowych lub prac rozwojowych związanych m.in. z realizacją zadania łączącego się z zapewnieniem warunków udziału niepełnosprawnych naukowców i uczestników studiów doktoranckich w realizacji badań naukowych lub prac rozwojowych. Wysokość zwiększenia dotacji na utrzymanie potencjału badawczego nie może przekroczyć 25% kwoty dotacji bazowej ustalanej zgodnie z algorytmem.
W 2016 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadziło działania mające na celu przygotowanie założeń do prac legislacyjnych. W ramach ogólnopolskiej debaty oświatowej ˝Uczeń. Rodzic. Nauczyciel - Dobra Zmiana˝. Zorganizowano debaty wojewódzkie na temat szkolnictwa specjalnego, kształcenia zawodowego, finansowania i bezpieczeństwa. W celu intensyfikacji prac dotyczących opracowania założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty obejmujących rozwiązania systemowe w kształceniu uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi minister edukacji narodowej powołał Zespół do spraw specjalnych potrzeb edukacyjnych, do którego zadań należało opracowanie propozycji zmian systemowych w zakresie kształcenia dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
W 2016 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej zainicjowało także prace zespołu międzyresortowego, m.in. z przedstawicielami resortu zdrowia, resortu rodziny, pracy i polityki społecznej, w której wzięły udział również podmioty działające na rzecz dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, m.in. Rada do spraw Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną. Powyższe działania miały na celu i mają na celu ujednolicenie systemu orzecznictwa w Polsce z wykorzystaniem diagnozy funkcjonalnej uwzględniającej Międzynarodową Klasyfikację Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia - wersja dla dzieci i młodzieży.
W 2016 r. zostało znowelizowane rozporządzenie ministra edukacji narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Wprowadzone zmiany dotyczyły podstawy programowej wychowania przedszkolnego i polegały na dostosowaniu wymagań w zakresie poszczególnych wiadomości, umiejętności do możliwości psychofizycznych i komunikacyjnych oraz tempa rozwoju psychofizycznego dzieci niepełnosprawnych, w tym ograniczeń wynikających z niepełnosprawności.
Jeśli chodzi o obszar rynku pracy, w 2015 r. współczynnik aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych w wieku 16 lat i więcej wyniósł 16,5%, wskaźnik zatrudnienia - 14,5%, a stopa bezrobocia - 12,3%. Dla osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym współczynnik aktywności zawodowej wynosił 25,9%, wskaźnik zatrudnienia - 22,5%, a stopa bezrobocia osiągnęła poziom 13%.
W 2016 r. wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym wzrósł o 1,2 punktu procentowego w stosunku do wyniku z 2015 r. i tym samym osiągnął rekordową wartość 23,7%. Jeżeli chodzi o stopę bezrobocia, to zanotowano skokowy spadek o 1,4 punktu procentowego i wyniosła ona 11,6%, osiągając również wartość dotychczas nienotowaną. Tym samym współczynnik aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym wzrósł o 0,9 punktu procentowego w stosunku do 2015 r. i ostatecznie wyniósł 26,8%.
W 2015 r. znowelizowano rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej w sprawie refundacji składek na ubezpieczenie społeczne osób niepełnosprawnych. Celem rozporządzenia zmieniającego jest wykonanie przepisów ustawy o rehabilitacji w zakresie umożliwiającym osobom niepełnosprawnym wykonującym działalność gospodarczą oraz niepełnosprawnym rolnikom, oraz rolnikom zobowiązanym do opłacania składek za niepełnosprawnego domownika ubieganie się o refundację składek na ubezpieczenie społeczne ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych opłaconych po terminach wynikających z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych rolników.
W 2016 r. PFRON ogłosił konkurs ˝Gotowi do pracy - włączenie osób niepełnosprawnych w rynek pracy˝. Zgłaszane w ramach konkursu projekty dotyczyły wejścia osób niepełnosprawnych na rynek pracy, jak również były projekty wieloletnie z terminem realizacji od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 marca 2019 r. Celem konkursu ˝Gotowi do pracy˝ jest wejście osób niepełnosprawnych na rynek pracy, w tym poprzez wykorzystanie metody zatrudnienia wspomaganego. Wyznaczono wskaźniki efektywności projektów. Dofinansowane w konkursie projekty muszą zakładać osiągnięcie drugiego wskaźnika rezultatu, tzn. chodzi o liczbę beneficjentów, którzy utrzymają zatrudnienie przez okres co najmniej 6 miesięcy od daty uzyskania zatrudnienia na poziomie nie niższym niż 20% beneficjentów ostatecznych. Wprowadzono preferencje dla wniosków, których wartość pierwszego wskaźnika rezultatu określona została na poziomie co najmniej 25% beneficjentów ostatecznych.
Konkurs zakłada także możliwość otrzymania zwrotu wniesionego przez wnioskodawcę wkładu finansowego ze źródeł niepublicznych, jeżeli po upływie 12 miesięcy od daty uzyskania zatrudnienia przez beneficjentów ostatecznych wnioskodawca wykaże utrzymanie zatrudnienia tych beneficjentów. W ramach tego dofinansowania w konkursach wsparciem objęte zostały 4193 osoby - beneficjenci ostateczni.
W obszarze infrastruktury i likwidacji barier funkcjonalnych 18 listopada 2015 r. wprowadzono w życie ustawę o rewitalizacji. Wprowadziła ona obowiązek dla samorządów prowadzących proces rewitalizacji stosowania w projektach zasady projektowania uniwersalnego, zgodnie z jego definicją zawartą w art. 2 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.
W 2015 r. również 41 uczelni publicznych, jeśli chodzi o inwestycje realizowane w ramach programu wieloletniego ˝Budowa kampusu 600-lecia odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego˝, inwestycje realizowane poza programami wieloletnimi oraz projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej, otrzymało z budżetu państwa środki na dofinansowanie 59 inwestycji, których zakres robót obejmował m.in. dostosowanie do korzystania przez osoby niepełnosprawne.
Z informacji nadesłanych przez wszystkich ministrów i szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w 2015 i 2016 r. jednoznacznie wynika, że znaczna część ogólnodostępnych budynków w każdym resorcie i w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów jest już dostępna dla osób niepełnosprawnych, w tym poruszających się na wózkach inwalidzkich.
W obszarze kultury projekty realizowane były głównie przez instytucje muzealne i w dużej mierze były kontynuacją wcześniej podjętych działań na rzecz osób niepełnosprawnych. Zdecydowana większość muzeów opracowuje specjalną ofertę dla osób niepełnosprawnych z uwzględnieniem ich potrzeb, możliwości fizycznych i psychicznych. Zwiedzanie muzeów, lekcje muzealne, programy często przygotowywane na prośbę i zlecenie różnych placówek współpracujących w tym zakresie z muzeami mają uwzględniać potrzeby osób niepełnosprawnych. Osoby niewidome mogą wejść do muzeów na ekspozycje z psem przewodnikiem, a po wcześniejszym zgłoszeniu telefonicznym pod opieką przewodnika mogą poznawać wybrane elementy wnętrz za pomocą dotyku. Instytucje muzealne przystosowują w coraz większym stopniu ekspozycje do odwiedzin osób z dysfunkcją wzroku. Niewidomi i niedowidzący odbierają sztukę głównie poprzez dotyk, muzea muszą więc być do tego przygotowane. Rozwiązaniem więc są zmniejszone kopie i odlewy eksponatów, a do ich objaśniania wypukłe makiety.
W obszarze siódmym omówiliśmy kompleksowe zmiany w zakresie instytucji ubezwłasnowolnienia i zdolności do zawierania małżeństw przez osoby z zaburzeniami psychicznymi. W 2015 r. Ministerstwo Sprawiedliwości prowadziło prace nad projektem założeń projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw.
Założenia zostały przyjęte przez Radę Ministrów w dniu 10 marca 2015 r. Rozwiązania w nich zawarte mają na celu w szczególności zwiększenie ochrony osób z niepełnosprawnościami przez zastąpienie modelu, w którym orzeczeniem sądowym pozbawia się osobę zdolności do czynności prawnych, zasadą pełnej zdolności do czynności prawnej osoby dorosłej oraz ograniczenia możliwości korzystania z niej w drodze wyjątku, w przypadku gdy jest to konieczne ze względu na stan osoby dotkniętej niepełnosprawnością, przy czym zakres tych ograniczeń byłby ustalany w sposób indywidualny, z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji konkretnej osoby. Rezygnuje się z obecnie funkcjonujących odrębnych instytucji opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie, kurateli nad ubezwłasnowolnionymi częściowo, kurateli dla osoby niepełnosprawnej i zastępuje się je instytucją opieki w zróżnicowanych zakresie i formie, które są dostosowane do sytuacji poszczególnych osób. Następnie zajęto się wprowadzeniem instytucji pełnomocnictwa opiekuńczego oraz zniesieniem dotychczasowych przeszkód małżeńskich: ubezwłasnowolnienia całkowitego, choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego, z jednoczesnym wprowadzeniem nowej przesłanki uniemożliwiającej zawarcie małżeństwa w postaci stanu wyłączającego świadome wyrażenie woli.
W obszarze dziewiątym zebraliśmy informacje o przeciwdziałaniu wykluczeniu cyfrowemu. 10 kwietnia 2015 r. weszło w życie rozporządzenie ministra administracji i cyfryzacji w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących świadczenia udogodnień dla osób niepełnosprawnych przez dostawców publicznie dostępnych usług telefonicznych. Chodzi o dostosowanie biur obsługi do potrzeb osób niepełnosprawnych. Zgodnie z przedmiotowymi przepisami 1/6 jednostek obsługujących użytkowników każdego dostawcy powinna być, po pierwsze, wyposażona w urządzenia umożliwiające połączenie on-line z tłumaczem języka migowego lub systemem językowo-migowym albo zapewniać usługi tłumacza polskiego języka migowego lub systemu językowo-migowego, po drugie, wyposażona w urządzenia umożliwiające powiększenie tekstu i prezentację w ten sposób regulaminu lub cennika, po trzecie, dostępna dla osób niepełnosprawnych z upośledzeniem narządu ruchu.
W 2015 r. Ministerstwo Cyfryzacji kontynuowało realizację zadania publicznego pod nazwą ˝Działania na rzecz poprawy dostępności zasobów i serwisów internetowych dla osób niepełnosprawnych i seniorów˝. W 2015 r. kontynuowano również wdrażanie działania 8.3: Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu - eInclusion, Program Operacyjny ˝Innowacyjna gospodarka˝. Ok. 200 tys. osób, w tym osoby niepełnosprawne, uzyskało dostęp do Internetu bezpośrednio w gospodarstwie domowym lub w ramach tzw. działań koordynacyjnych zapewniających dostęp do Internetu w jednostkach podległych gminie, np. domach kultury, świetlicach i szkołach. Kontynuowano także realizację projektu systemowego, którego elementem jest przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia cyfrowego wśród osób 50+, także osób niepełnosprawnych.
W 2015 r. latarnicy Polski cyfrowej przeprowadzili ponad 7 tys. zajęć, w których uczestniczyło ponad 50 tys. osób. Latarnicy Polski cyfrowej to lokalni wolontariusze, którzy uczą, jak korzystać z Internetu oraz nowoczesnych technologii, a także pokazują korzyści płynące z ich wykorzystania w życiu codziennym.
Następnym obszarem jest równoważny dostęp osób niepełnosprawnych do służb ratunkowych. W 2015 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w ramach pracy nad rozwijaniem funkcjonalności systemu powiadamiania ratunkowego prowadziło działania na rzecz opracowania zasad odbierania i obsługi zgłoszeń alarmowych przesyłanych na numer alarmowy 112 za pomocą krótkich wiadomości tekstowych, SMS-ów, co m.in. umożliwi także osobom niesłyszącym oraz głuchoniemym przekazywanie zgłoszeń alarmowych w sytuacjach, w których nie będzie możliwe wykonanie głosowego połączenia telefonicznego. Natomiast w 2016 r. w ramach pracy nad rozwijaniem funkcjonalności systemu powiadamiania ratunkowego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji zainicjowano prace nad stworzeniem aplikacji mobilnej do wysyłania zgłoszeń alarmowych na numer 112, której zadaniem będzie powszechne udostępnienie usługi powiadamiania ratunkowego gronu odbiorców korzystających z nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Zakłada się, że ze względu na swoją specyfikę aplikacja będzie przede wszystkim ułatwieniem dla osób niepełnosprawnych, zwłaszcza głuchych, jeżeli chodzi o dostęp do usługi powiadamiania ratunkowego. Obecnie system nie posiada takiej funkcji.
Opracowano koncepcję konkursu ministra spraw wewnętrznych i administracji na aplikację mobilną do wysyłania zgłoszeń alarmowych na numer 112. Konkurs został ogłoszony w 2017 r. Celem konkursu jest stworzenie projektu pilotażowego w wersji demo, który będzie udoskonalany i testowany równolegle z wdrażaniem rozwiązania zapewnianiającego wszystkim dostępu do numeru alarmowego 112. Nowa funkcjonalność ma polegać na obsłudze zgłoszeń alarmowych w postaci SMS-ów, co będzie dużym ułatwieniem dla osób głuchych. Aplikacja 112 byłaby zatem wdrażana wraz w z wprowadzeniem usługi SMS 112, tj. najprawdopodobniej na przełomie 2017 i 2018 r.
Obszar dziesiąty to wykorzystanie funduszy europejskich na rzecz osób niepełnosprawnych. W czerwcu, 30 czerwca 2016 r. odbyło się pierwsze spotkanie grupy roboczej ds. równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami funduszy unijnych 2014-2020, która powstała w celu koordynacji horyzontalnej zasady dostępności oraz wymiany informacji i doświadczeń pomiędzy poszczególnymi programami operacyjnymi. Do jej głównych zadań należy m.in. inicjowanie działań promujących zapewnienie dostępności dla osób z niepełnosprawnościami europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, wskazywanie obszarów w ramach polityki równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, które należy zbadać w ramach realizowanych ewaluacji, wypracowywanie spójnego podejścia i rozwiązań w zakresie zastosowania zasady w poszczególnych funduszach i rodzajach interwencji w aspekcie różnych rodzajów niepełnosprawności. Pierwsze spotkanie zespołu zostało poświęcone omówieniu stosowania mechanizmu racjonalnych usprawnień, kryteriom wyboru projektów oraz dalszym planowanym działaniom na rzecz skutecznego wdrażania zasady dostępności.
W drugiej połowie 2016 r. prowadzono działania mające na celu wybór w procedurze zamówień publicznych i zapewnienie funkcjonowania podmiotu wspomagającego wszystkie instytucje zarządzające i pośredniczące w zakresie prawidłowej realizacji zasady dostępności - doradztwo dla instytucji zarządzających krajowymi programami operacyjnymi i regionalnymi programami operacyjnymi. Uzupełnieniem powyższych zadań będzie wprowadzenie mechanizmu ˝watch doga˝, którego rolą będzie wyrywkowa weryfikacja rzeczywistego zapewnienia dostępności na poziomie poszczególnych projektów, głównie projektów finansowanych z EFS-u. Podpisanie umowy z wykonawcą nastąpiło 30 stycznia 2017 r.
W podsumowaniu mamy troszkę informacji na temat niepokojących tendencji w obszarach, o których mówiliśmy. Osoby niepełnosprawne w wieku produkcyjnym wciąż pozostają w większości poza rynkiem pracy mimo znaczącego subsydiowanego wsparcia ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i budżetu państwa. Po drugie, instytucje publiczne, m.in. ministerstwa i urzędy centralne, w przeważającej większości nie są w stanie osiągnąć ustawowego 6-procentowego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Po trzecie, niezadowalające jest zatrudnienie osób niepełnosprawnych w służbie cywilnej mimo wprowadzenia w 2011 r. korzystnych dla osób niepełnosprawnych zmian w przepisach o służbie cywilnej, w tym wprowadzenia zasady pierwszeństwa w zatrudnieniu w służbie cywilnej w tych resortach i urzędach centralnych, w których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w miesiącu poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia o naborze jest niższy niż 6%, pod warunkiem że osoba niepełnosprawna uczestnicząca w naborze znajdzie się w gronie nie więcej niż pięciu najlepszych wyłonionych kandydatów.
Z nadesłanej informacji wynika, że resorty i urzędy centralne są zainteresowane zwiększeniem zatrudnienia osób niepełnosprawnych i starają się dotrzeć do jak największej liczby osób niepełnosprawnych, m.in. przez nawiązanie współpracy z organizacjami pozarządowymi zajmującymi się aktywizacją zawodową osób niepełnosprawnych.
W ramach podsumowania chcieliśmy także przedstawić przykłady działań możliwych do podjęcia. Długofalowym priorytetowym działaniem powinno być sukcesywne zwiększanie zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w szczególności biernych zawodowo w wieku produkcyjnym, głównie w kontekście zachodzących w kraju zmian demograficznych. Po drugie, powinna być kontynuowana promocja zatrudnienia osób niepełnosprawnych w służbie cywilnej, m.in. w formie szkoleń kadry służby cywilnej i spotkań konferencyjnych i seminaryjnych, a także powinny zostać podjęte działania zachęcające ministerstwa i urzędy centralne do nawiązania ściślejszej współpracy z organizacjami pozarządowymi zajmującymi się wsparciem osób niepełnosprawnych na rynku pracy.
To w wielkim skrócie to, co jest zawarte w informacji. Oczywiście jeżeli kogoś interesują szczegóły, to zapraszam do lektury. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia