8. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (07-02-2018)
13. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Wiceprezes Rady Ministrów Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotr Gliński:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Dziękuję za to pytanie, bo ochrona zabytków w Polsce to jedno z podstawowych zadań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jak państwo wiecie, środki na kulturę przekroczyły próg 1,1% budżetu państwa i wyniosły w sumie ok. 4 mld zł. W ciągu ostatnich 2 lat udało nam się zwiększyć nakłady na kulturę o ponad 20%, a więc w tej chwili mamy ponad 4 mld z budżetu państwa na kulturę, z czego oczywiście tylko część jest wydawana na działania związane z zabytkami. Opiekujemy się zabytkami zarówno w Polsce, jak i poza granicami Polski, przede wszystkim gdy chodzi o polskie dziedzictwo kulturowe.
Powołaliśmy także w ostatnim czasie kilka nowych instytucji kultury, które dopiero będą pracowały w dziedzinie, o której mówimy. Od 1 stycznia 2018 r. działa Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą. To jest postulat od dawna zgłaszany - postulat, żeby powołać taką instytucję, która będzie bardziej sprawna zarówno w sensie operacyjnym na Wschodzie, jeżeli chodzi o opiekę nad naszym dziedzictwem, jak i np. w zakresie wsparcia dla polskich czy polonijnych instytucji kultury głównie funkcjonujących na Zachodzie, które wymagają wsparcia. To jest także połączone z obecnie przeprowadzaną nowelizacją ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, która to nowelizacja ma za zadanie przede wszystkim umożliwić finansowanie bezpośrednie tych instytucji polonijnych przez państwo polskie. Dotychczas to było niemożliwe, robione to było w formie projektowej, natomiast wiele z instytucji, które dbają o polskie zabytki, o polskie dziedzictwo kulturowe za granicą, wymaga po prostu bezpośredniego wsparcia i utrzymywania przez państwo polskie. Ta nowa regulacja prawna jest realizowana, więc tutaj otwiera się wiele nowych możliwości w zakresie większej odpowiedzialności, większej aktywności państwa polskiego w tej dziedzinie.
Powołaliśmy Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, który będzie wpływał przede wszystkim na ład przestrzenny. To także dotyczy kwestii rewitalizacji, kwestii właściwego stanu, dobrostanu polskich zabytków.
Powołaliśmy także nowe muzea, które m.in. opiekują się zabytkami, np. zabytkami w obszarze techniki. Mamy wreszcie powołane Narodowe Muzeum Techniki i niedługo ono już będzie otwarte. Mieści się w pałacu kultury, tak jak dotychczas. Udało się rozwiązać wiele różnych problemów organizacyjnych i finansowych. A więc to też jest coś nowego.
Taką największą, najważniejszą nowo powołaną instytucją jest oczywiście Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków, o którym pan poseł wspomniał. Przewidujemy, że w tym roku ten Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków... Przypominam: to jest pozabudżetowe finansowanie zabytków. Po raz pierwszy w Polsce mamy instytucję, która pozabudżetowo będzie zbierała środki na zabytki. Pierwszym źródłem zasobów tego funduszu są kary administracyjne, ale nie chcemy się ograniczać tylko do kar. Chcemy, aby podobnie jak narodowy fundusz ochrony środowiska była to instytucja, która będzie wspomagana poprzez opłaty. No ale musimy tutaj konsens czy większość uzyskać w Sejmie. Będziemy proponowali - i to jest kwestia przyszłości, w tym roku będzie taka propozycja - żeby wprowadzić jakąś rozsądną opłatę przeznaczoną na zabytki, właśnie na ten Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków. W jakiej ona będzie formie? Nie chcę w tej chwili wychodzić przed szereg, ale zaproponujemy niewielką opłatę, która by składała się na ten fundusz, na nasze zabytki.
Natomiast jeżeli chodzi o działalność podstawową w zakresie ochrony zabytków, to ministerstwo kultury prowadzi program ochrony zabytków. Ten program został zwiększony o ok. 20%, o 20 mln zł. To był dotychczas poziom ok. 90 mln zł, w tej chwili jest to poziom 112 mln zł. To jest podstawowy program, jaki ministerstwo prowadzi. Udało nam się, jak mówię, zwiększyć finansowanie tego programu. W ciągu ostatnich 2 lat dzięki temu programowi i dzięki konkursom, które są przeprowadzane, mogliśmy sfinansować remont, renowację 1057 obiektów zabytkowych w całej Polsce. To jest ten podstawowy program, który prowadzimy. Zwiększyliśmy jego zakres (Dzwonek), bo to jest podstawa, którą możemy zrobić.
Czy mam kontynuować, czy już mam nie mówić więcej?
Przebieg posiedzenia