8. kadencja, 59. posiedzenie, 1. dzień (27-02-2018)

10. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2216).

Poseł Waldemar Buda:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko odnośnie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw.

    Szanowni państwo, ta ustawa - być może zainteresowanie na sali na to by nie wskazywało - jest naprawdę bardzo ważną ustawą, wręcz nazwałbym ją pewnego rodzaju pakietem dla konsumenta. W wielu przypadkach też, mając taką wiedzę praktyczną z doświadczenia, z praktyki radcy prawnego to wiem, wiele tego typu przypadków, jak dochodzenia należności przedawnionych względem konsumenta, to codzienna rzeczywistość. Takich przykładów jest bardzo dużo. Z czego to wynika? Szanowni państwo, wynika to z tego, że wszystkie porządki prawne w zasadzie oparte są na zasadzie ignorantia iuris nocet, czyli nieznajomość prawa szkodzi, zatem każdemu obywatelowi, również konsumentom, osobom, które niekoniecznie wykonują działalność gospodarczą czy zawodową związaną z prawem, nakazuje się znajomość prawa czy zobowiązuje się każdego z nich do znajomości prawa. To powoduje, że w wielu przypadkach nie są oni w stanie poznać wszystkich meandrów prawa, które ich dotyczą, chociażby wynikających z kontraktów zawieranych na co dzień w zwykłych bieżących sprawach.

    Z tym oczywiście wiąże się kwestia przedawnienia, ponieważ w większości przypadków dla konsumenta upływ okresu przedawnienia to jest najczęściej informacja, to jest najczęściej przekaz wskazujący, że wierzyciel nie może dochodzić roszczenia, że wierzyciel już zaspokoić się w sądzie nie może. Tego rodzaju zachowanie polegające na bierności w ramach postępowania sądowego przynosi dramatyczne w skutkach konsekwencje polegające na tym, że brak zarzutu przedawnienia w postępowaniu sądowym powoduje, że należność, pomimo że okres przedawnienia upłynął, jest zasądzana.

    Ta zmiana jest absolutnie konieczna. Konsument rzeczywiście w naszym systemie prawnym musi znać przepisy, natomiast wszędzie tam, gdzie możemy je uprościć, wszędzie tam, gdzie możemy tę słabszą stronę wzmocnić, warto to robić i właśnie uwzględnianie przedawnienia niejako z urzędu w postępowaniu to jest świetny kierunek, w dobrą stronę.

    Oczywiście niemniej ważne i pożyteczne jest skrócenie okresu przedawnienia w zakresie tych podstawowych roszczeń z 10 do 6 lat. Rzeczywiście jest tak, że ten okres 10-letni jest zbyt długi, zbyt długo trzyma w niepewności faktyczne istnienie stosunku prawnego i faktyczne istnienie zobowiązania. 10 lat, dekada to jest naprawdę bardzo dużo. Porównując to z roszczeniami okresowymi czy też roszczeniami dotyczącymi przedsiębiorców, to jest to ponad trzykrotnie więcej i zdaje się, że nie ma ku temu większego uzasadnienia. Zatem 6 lat jest rzeczywiście wystarczającym okresem, ażeby te relacje układać, ażeby dochodzić należności, ażeby starać się o należności, które z danych stosunków wynikają.

    Absolutnie akceptowalne i właściwe są również te rozwiązania, które wskazują na to, że od tej zasady mogą być wyjątki, tzn. mogą zdarzać się sytuacje - i na pewno też takie znamy - w których upływ okresu przedawnienia jest z premedytacją wykorzystywany, jest wykorzystywany w ten sposób, że np. utrudnione możliwości dochodzenia czy też utrudnianie możliwości dochodzenia powodują upływ tego terminu. I rzeczywiście na takie sytuacje powinniśmy mieć odpowiedź, ponieważ w każdym rozwiązaniu prawnym powinniśmy zmierzać do zbliżania się - oczywiście to jest pewnie niemożliwe - tam, gdzie to możliwe, do wymierzania sprawiedliwości, do czynienia przepisów czy też później stanów faktycznych na podstawie tych przepisów, które są zgodne z zasadą sprawiedliwości, z poczuciem sprawiedliwości.

    Pozostawienie tego rodzaju rozwiązania, że w niektórych przypadkach owo przedawnienie czy upływ okresu przedawnienia mogą być nieuwzględnione, jest jak najbardziej słuszne, bo życie pisze wiele scenariuszy i życzylibyśmy sobie, żeby taka furtka w wyjątkowych sytuacjach, w sytuacjach wyjątkowego pokrzywdzenia, w tym przypadku wierzycieli właśnie upływem terminu przedawnienia, nie miała tak brzemiennych skutków, jak właśnie przerodzenie się zobowiązania prawnego w naturalne.

    W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość chciałbym zgłosić pełną aprobatę dla tej ustawy i wnosić o dalsze prace na kolejnych etapach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Beata Mazurek)

Przebieg posiedzenia