8. kadencja, 59. posiedzenie, 1. dzień (27-02-2018)

10. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2216).

Poseł Krzysztof Paszyk:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! W imieniu Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów chciałbym przedstawić nasze stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku sejmowym nr 2216.

    Omawiany projekt ma na celu skrócenie podstawowych terminów przedawnienia. Jak argumentują projektodawcy, ma to zmobilizować strony stosunków prawnych do szybszego kształtowania stanów faktycznych w sposób zgodny ze stanem prawnym. Projekt przewiduje skrócenie podstawowego terminu przedawnienia z 10 do 6 lat. W przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz dotyczących świadczeń okresowych, np. czynszu, najmu i dzierżawy, wynosiłby on jednak, tak jak dotychczas, 3 lata.

    Zmianie ulega też inny istotny termin. Gdy sąd stwierdzi istnienie roszczenia w wyroku lub ugodzie, z chwilą uprawomocnienia się tej decyzji zaczyna biec ponownie termin przedawnienia. Dziś wynosi on aż 10 lat. To czas, w którym wierzyciel może egzekwować roszczenie. W projekcie proponuje się skrócenie tego terminu do 6 lat lub do 3 lat w przypadku roszczeń dotyczących świadczeń okresowych. To wystarczający okres dla wierzyciela, aby podjął czynności zmierzające do egzekucji roszczenia. Po tym czasie należy przyjąć, że nie jest zainteresowany realizacją roszczenia.

    Projekt przewiduje też zmiany, które dotyczą egzekucji sądowej i administracyjnej z rachunku bankowego. Od 8 września 2016 r. obowiązuje bowiem przepis, na mocy którego organ egzekucyjny może zająć rachunek bankowy dłużnika drogą elektroniczną. Obecnie banki są zobowiązane do bezzwłocznego przekazania zajętej kwoty, co uniemożliwia podjęcie przez dłużnika obrony, nawet jeśli zajęcie jest bezzasadne, bo np. dług został uregulowany lub roszczenie jest przedawnione. Zgodnie z projektem zajęta kwota na konto komornika lub np. urzędu skarbowego nie trafi wcześniej niż po upływie 7 dni. To okres, w którym dłużnik będzie mógł wnieść powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, co umożliwi mu wyjaśnienie sprawy. Taki tryb nie będzie jednak możliwy, gdy komornik zajmie rachunek, by ściągnąć należne alimenty lub zasądzoną od dłużnika rentę, np. na rzecz osoby przez niego poszkodowanej. Wtedy bank bezzwłocznie przekaże zajętą kwotę komornikowi. W tym przypadku dobro dzieci i osób, którym przysługuje renta, jest ważniejsze niż dobro tych, wobec których komornik prowadzi postępowanie egzekucyjne.

    Autorzy projektu przewidzieli także odmienny niż dotychczas sposób liczenia upływu terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia kończy się z upływem ostatniego dnia roku kalendarzowego, przy czym reguła ta nie będzie dotyczyć terminów przedawnienia krótszych niż 2 lata.

    Wysoka Izbo! Znany jest w Polsce proceder skupowania przez firmy windykacyjne przedawnionych roszczeń, które to roszczenia są potem wykorzystywane przeciw nieświadomym swoich praw obywatelom. Z uwagi na to pozytywnie oceniamy wprowadzenie zobowiązania sądów do zbadania, czy roszczenie jest przedawnione. Jeśli po analizie materiału dowodowego sąd stwierdzi, że upłynął termin przedawnienia, powództwo zostanie oddalone i żadna czynność dłużnika nie będzie już do tego potrzebna. Przepis ten powinien ukrócić lub przynajmniej ograniczyć nieuczciwe działania części firm windykacyjnych.

    Obecne długie okresy przedawnienia generują koszty, wymuszając na dłużnikach wieloletnią archiwizację dokumentacji, aby po latach mogli udowodnić spłatę długu. Długie okresy przedawnienia prowadzą też do zapychania sądów drobnymi sprawami. Obecne rozwiązanie, tj. 10-letni okres przedawnienia, obowiązuje od początku uchwalenia Kodeksu cywilnego z 1964 r., a więc zostało uchwalone w czasie, kiedy jeszcze nie było np. bardzo popularnych chwilówek. Nie było kart kredytowych ani rozpowszechnionych zakupów ratalnych. Przepis ten nie przystaje więc do współczesnej rzeczywistości, trzeba się z tą tezą zgodzić.

    Wysoka Izbo! Myślę, że założenie projektu, a więc zamiar zdyscyplinowania stron stosunków prawnych do szybszego kształtowania stanów faktycznych w sposób zgodny ze stanem prawnym, zasługuje na uwagę, zaś sam projekt - takie jest też przekonanie naszego klubu - zasługuje na dalszą pracę w komisjach. Nie uważamy, iż jest to projekt doskonały. Padło dzisiaj wiele gorzkich uwag pod jego adresem. Nie ich chcę powielać, bo myślę, że projekt co najmniej zasługuje na to, żeby podjąć nad nim pracę w komisjach, i za czymś takim jako klub się opowiadamy. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia