8. kadencja, 59. posiedzenie, 1. dzień (27-02-2018)

11. punkt porządku dziennego:

Przedstawiona przez Radę Ministrów informacja o stanie lasów oraz o realizacji ˝Krajowego programu zwiększania lesistości˝ w 2015 r. (druk nr 2121) wraz ze stanowiskiem Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (druk nr 2211).

Poseł Ewa Lieder:

    Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Przedstawiciele Ministerstwa Środowiska i Lasów Państwowych lubią podkreślać, co usłyszeliśmy tutaj, że Polska jest liderem zalesiania w Europie, co nie jest prawdą. Pod kątem lesistości, czyli udziału procentowego powierzchni lasów w całkowitej powierzchni danego obszaru, w tym przypadku chodzi o nasz kraj, nie jesteśmy w europejskiej czołówce.

    Dr hab. Krzysztof Kujawa z Instytutu Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN w swojej analizie dla kolektywu naukowego ˝Nauka dla Przyrody˝ z 2017 r. wykazał, że na 28 największych państw Europy jesteśmy pod tym względem na 19. miejscu. W kategorii średniej zmiany lesistości w procentach na przestrzeni lat 1990-2015 Polska jest na 15. miejscu w Europie. Jeśli zaś chodzi o zmianę mierzoną w punktach procentowych, to nasz kraj jest na 13. miejscu. Z danych Banku Światowego wynika, że w okresie 1990-2015 lesistość spadła jedynie w Portugalii, a w wielu krajach wzrosła dużo bardziej niż w Polsce, np. w Bułgarii czy we Włoszech nawet o 5 punktów procentowych, w Hiszpanii prawie o 10 punktów procentowych. W Polsce tempo zalesienia spada konsekwentnie od 2006 r. Stawia to pod znakiem zapytania możliwość realizacji strategii zwiększania lesistości kraju.

    Jak czytamy w informacji: W 2015 r. według danych GUS zalesiono łącznie 2270 ha gruntów (spadek o 40% w stosunku do 2014 r.). Od 2005 r. Agencja Nieruchomości Rolnych znacząco ograniczyła przekazywanie gruntów do zalesień, co wraz z ograniczeniami wynikającymi z ustanowienia obszarów sieci Natura 2000 stworzyło realne trudności w realizacji założeń III etapu KPZL na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa.

    Bardzo podobna uwaga była podana w informacji za rok 2014. Jaka była ilość zalesień na obszarach Natura 2000 w 2015 r.? Jak duży ma to wpływ na trend wielkości zalesień? Wiemy, że w 2015 r. nie uzupełniano sieci Natura 2000 o nowe obszary siedliskowe: Na koniec 2014 r. decyzją Komisji Europejskiej zatwierdzonych było 849 OZW, o sumarycznej powierzchni 38 510 km², natomiast: zgodnie ze stanem na koniec 2015 r. decyzją Komisji Europejskiej zatwierdzonych zostało 849 obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty, o sumarycznej powierzchni 38 510 km².

    Prawdą jest, że zalesienia mogą niszczyć np. cenne murawy kserotermiczne czy łąki, a co za tym idzie - gatunki zwierząt z nimi związanych, a więc zmniejszenie zalesienia z powodu dostosowania planów do wymagań ochrony przyrody oceniamy jako pozytywne. Zmniejszenie powierzchni zalesień w wyniku ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 jest silnym argumentem samym w sobie, nawet jeśli ma to wpływ na realizowanie ˝Krajowego programu zwiększania lesistości˝. Jednak jak duży to jest wpływ - nie wiemy. Brakuje również danych dotyczących nakładów na ochronę siedlisk i gatunków priorytetowych w obszarach Natura 2000, dowiadujemy się jedynie, że: Znaczna powierzchnia obszarów chronionych w lasach zarządzanych przez PGL Lasy Państwowe powoduje zwiększenie nakładów na ochronę siedlisk i gatunków priorytetowych w obszarze Natura 2000.

    Ważną pozycję w realizacji celów polityki leśnej zajmuje ochrona przyrody, ale w rzeczywistości brakuje podstawowych programów powiększania i ustanawiania nowych obszarów chronionych, a inicjatywy pozarządowe w tym kierunku są skutecznie blokowane. Od 2001 r. pomimo istniejących planów i projektów nie powstał w Polsce żaden park narodowy. Jak czytamy w raporcie, rezerwaty przyrody obejmowały w 2015 r. powierzchnię 167 tys. ha, tj. 0,6% powierzchni Polski, co wygląda mało imponująco przy rezerwatach np. w Niemczech - prawie 4% powierzchni Niemiec, w których mieszkańców jest dwa razy więcej.

    Ustawa o lasach nakazuje jednakowe traktowanie trzech funkcji: produkcyjnej, rekreacyjnej i ochronnej. Lasy Państwowe zarabiają jedynie na pozyskanym drewnie, nie mają obowiązku zwiększania powierzchni obszarów chronionych, więc nie są zobligowane do realizowania funkcji ochronnej i rekreacyjnej na optymalnym społecznie poziomie.

    Na skutek zmian klimatu nasila się występowanie katastrof naturalnych i pożarów. W tej kwestii informacja ma bardzo ogólny opis.

    Cóż, może jeszcze powiem na koniec o Puszczy Białowieskiej, o której tutaj państwo (Dzwonek) wspominaliście.

    Wicemarszałek Beata Mazurek:

    Pani poseł, proszę kończyć.

    Poseł Ewa Lieder:

    Kończę.

    W tym projekcie powiedzieliście, o czym wspomniał tutaj pan minister, że katastrofą...

    Wicemarszałek Beata Mazurek:

    Pani poseł, dziękuję, ale pani czas minął.

    Poseł Ewa Lieder:

    Dobra, dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia