8. kadencja, 59. posiedzenie, 1. dzień (27-02-2018)

2. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o kosztach komorniczych (druki nr 1581 i 2030).

Poseł Marcin Święcicki:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przedstawiony projekt ustawy o kosztach komorniczych jest właściwie całkowicie, powiedziałbym, spójny i współzależny od poprzedniej ustawy, o której mówiliśmy, o komornikach sądowych, ponieważ część zasad jest przedstawiona również w tamtej ustawie.

    Otóż zapowiadali tutaj państwo, rząd zapowiadał, że te ustawy mają tworzyć pewien spójny system działalności komorniczej. Natomiast w kwestii finansowej tego systemu, bo przede wszystkim do niej chciałem się odnieść, nasuwają się tutaj, wydaje się, rozmaite wątpliwości co do spójności tego systemu. Z jednej strony bowiem na komorników nakłada się rozmaite dodatkowe obowiązki, choćby filmowanie działań komorniczych, choćby dodatkowe obowiązki sprawozdawcze, ogranicza się możliwości przerzucania pewnych prac na asesorów, bo zakres prac, jakie mogą wykonywać, jest mniejszy, a jednocześnie przychody komorników podlegają rozmaitym dodatkowym opłatom.

    Jeśli chodzi o ujednoliconą opłatę, która została ujednolicona na poziomie 10%, to sam pan minister powiedział, że dotychczas średnia opłata z tych 8% i 15% wynosiła 12%, więc mamy tutaj niewątpliwie obniżenie tych przychodów. Okazało się, że komornicy muszą płacić VAT od swoich przychodów brutto. To jest kolejne obciążenie, które na nich spada. Teraz te opłaty stosunkowe. Do tej pory miały one swoje minimum i swoje maksimum, które były związane ze średnią płacą. Minimum to była średnia płaca, a maksimum to było 30 średnich płac, czyli było to powiązane ze wzrostem średniej pracy, było to jakoś indeksowane. Teraz państwo wprowadzacie tutaj opłaty kwotowe na poziomie mniej więcej o połowę niższym od obecnie obowiązujących poziomów i bez takiej indeksacji. A więc to jest jakieś kolejne obniżenie.

    W sumie może to prowadzić do tego, że obroty całej tej, że tak powiem, branży istotnie spadną. Moim zdaniem najbardziej dyskusyjną rzeczą, która tu już wielokrotnie była podnoszona, jest to, co wnosi ta poprzednia ustawa, mianowicie ten taki haracz na rzecz państwa, sięgający nawet 40% pobranych opłat. Rozumiem, że chodzi tu o jakąś kontrolę, o to, żeby to nie był funkcjonariusz publiczny tylko z nazwy, w związku z czym pewna część opłaty musi być odprowadzana, ale mogłoby to wynosić 1%, jeśli chodzi o te wszystkie opłaty. Zapewniałoby to i kontrolę, i pewien jakiś wizerunek tego, ile się płaci. Natomiast dochodzenie do 40% ma faktycznie, tak jak tutaj pan poseł powiedział, razem z ograniczeniem liczby prowadzonych spraw zredukować działalność dużych kancelarii, które prowadzą jednak bardzo wiele spraw.

    Tych dużych kancelarii może być nie tak wiele, ale one prowadzą dziesiątki tysięcy spraw. Może trzeba jakiegoś rozproszenia, może trzeba bardziej otworzyć dostęp do zawodu, żeby można było łatwiej zostać komornikiem, żeby nie było sprzeciwów, żeby tych komorników jakoś, nie wiem, równomiernie rozprowadzić w kraju, żeby może był łatwiejszy dostęp do tego zawodu. Ja się zgadzam: większa konkurencji, więcej komorników, łatwiejszy dostęp do zawodu, oczywiście przy jakimś nadzorze i jakiejś kontroli.

    Jednocześnie takie uderzenie w duże kancelarie, które prowadzą najwięcej spraw czy prowadzą sprawy o największym ciężarze gatunkowym, może jednak istotnie odbić się na sprawności egzekwowania wierzytelności, a więc również na sprawności obrotu gospodarczego, na zaufaniu do obrotu gospodarczego, na ochronie prawnej wyroków sądowych i ochronie prawnej wierzycieli, którzy uzyskali takie wyroki.

    Natomiast też absolutnie podzielam te wszystkie wątpliwości, które były zgłaszane, że ta opłata na rzecz państwa, te 40%, które państwo ściąga, że to naprawdę nie jest niczym uzasadnione. To mogłaby być symboliczna opłata 1-procentowa, a nie 40%, co nabija państwu kasę, a nie jest korzystne ani dla wierzycieli, ani dla dłużników, ani dla komorników. To jest tylko jakiś haracz państwowy, nałożony nie wiadomo dlaczego i po co.

    Następna rzecz: Czy dochody państwa z tego powodu się zwiększą? Jeśli kancelarie będą miały mniejszy obrót, jeśli zwolnią cześć pracowników, nawet jeśli w sumie liczba komorników się nie zmniejszy, bo może faktycznie nastąpią jakieś przesunięcia, będzie mniej asesorów, więcej filmujących i może będzie więcej komorników, bo asesorzy szybciej będą zostawali komornikami... Przecież pamiętajmy, że komornicy płacą PIT, płacą składki ubezpieczeniowe, a więc są już obciążeni rozmaitymi daninami państwowymi. Jeśli ich obroty spadną, to w sumie również te dochody systemu finansów publicznych mogą spaść.

    Są te szacunki, nie opinie, ale szacunki przedstawione przez PricewaterhouseCoopers, które pan nazywa opiniami. To nie są opinie. To są wyliczenia oparte na konkretnych danych księgowych, na konkretnych liczbach i z nich wyłania się rzeczywiście dosyć negatywny obraz. Według tych obliczeń obroty mogą spaść z 1,5 mld do 770 mln zł. To oznaczałoby, nawet przy tym haraczu dla Skarbu Państwa, że brutto te dochody Skarbu Państwa po doliczeniu dochodów z VAT-u, z PIT-u, opłat ubezpieczeniowych w sumie też mogą ulec zmniejszeniu. A więc wydajność tego sektora spadnie i jego dochody również mogą spaść. Są to bardzo istotne niebezpieczeństwa i nie wiem, czy poprawki, które państwo tutaj proponują, rozwiążą ten problem. Mnie się zdaje, że one go nie rozwiążą, bo ten haracz dalej zostaje, on jest w ogóle nieruszony.

    Tak że będziemy jeszcze w tej sprawie dyskutowali na posiedzeniu komisji, natomiast w tej chwili nie możemy zadeklarować, jak będziemy nad tym głosowali, bo to zależy od wyników tych dyskusji. Teraz nie mogę tego zadeklarować, bo ta ustawa razem z poprzednią ustawą, jeśli chodzi o rozwiązania finansowe, niesie bardzo duże ryzyko, że ta ważna dla egzekwowania wierzytelności i egzekwowania wyroków sądowych instytucja zostanie istotnie osłabiona. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia