8. kadencja, 59. posiedzenie, 2. dzień (28-02-2018)

1. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o komornikach sądowych.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Patryk Jaki:

    Szanowny Panie Marszałku! Panowie Premierzy! Wysoki Sejmie! Chciałoby się odejść od tego populistycznego sformułowania pana posła Budki.

    (Poseł Sławomir Nitras: Czas najwyższy.)

    Jeżeli wymienia on te wszystkie czynności, którymi się zajmowaliśmy, i stwierdza, że rzekomo za co się weźmiemy, to jest źle, to wystarczyłoby wymienić tylko kilka takich przypadków, kilka takich spraw, którymi wcześniej zajmował się m.in. pan poseł Budka, a którymi dzisiaj my się zajmujemy.

    Okazało się, że więźniowie nigdy nie mogli pracować, a przyszła ekipa Prawa i Sprawiedliwości i teraz pracuje ich najwięcej w historii. (Poruszenie na sali)

    (Poseł Cezary Grabarczyk: Na 1/10 etatu.)

    System dozoru elektronicznego zostawiliście, leżał całkowicie, dzisiaj podniósł się o 100%.

    (Poseł Ewa Kopacz: Ale jak to się ma do komorników?)

    Reprywatyzacja, tu mógłbym długo wymieniać. Nagle się okazuje, że co się nie dało, to się daje. (Oklaski) Wystarczyło wprowadzić przepisy dotyczące przestępców i nagle jest konfiskata rozszerzona: skonfiskowano od przestępców 500 mln zł. (Dzwonek) Wcześniej się nie dało, teraz się da. Można byłoby długo wymieniać. Porozmawiajmy jednak o komornikach.

    (Poseł Ewa Kopacz: No właśnie, do rzeczy.)

    Wysoki Sejmie! To jest pierwsza od ponad 19 lat kompleksowa, nowa, ujednolicona ustawa o systemie komorniczym w Polsce...

    (Poseł Cezary Grabarczyk: To kłamstwo.)

    ...która zmienia wszystko, zmienia wektory, zmienia sposób myślenia o systemie egzekucji w polskim państwie.

    Już na samym wstępie pan poseł Budka nie sprawdził najważniejszego elementu. Mówicie, że za naszych rządów padają kancelarie komornicze. Szanowni państwo, Prawo i Sprawiedliwość doszło do władzy i mamy 230 kancelarii komorniczych więcej. Mamy również wyższą skuteczność. Skuteczność wzrosła, Wysoki Sejmie, o prawie 5%, jeżeli patrzymy na te najważniejsze elementy statystyczne, ale nie o tym przecież chcemy rozmawiać.

    Z drugiej strony słyszeliśmy zarzuty w stosunku do tej ustawy, że dłużnicy zapłacą więcej. Szanowni państwo, spójrzmy na liczby. Przecież dzisiaj opłata podstawowa to 8% i 15%. Średnio zresztą, jak państwu wielokrotnie pokazywaliśmy, dłużnik ponosi opłatę w wysokości ponad 12% i do tej pory to dłużnik musiał płacić VAT. Teraz system będzie przejrzysty i transparentny, ponieważ zamiast tych 15% i 12% dłużnicy zapłacą 10%. To będzie jasny system dla wierzyciela i dla dłużnika. Jeżeli ktoś z państwa próbuje powiedzieć, że 10% to więcej niż 15%, to nic na to nie poradzę. (Oklaski)

    Wysoki Sejmie! Co jest najważniejsze? Wymieniliście kilka takich elementów, kilka fundamentalnych zarzutów dotyczących tej ustawy. Po pierwsze, status komornika. Przyjęliśmy, i z tego się brały te gigantyczne patologie, które państwo codziennie mogliście obserwować w telewizji, nie wspominając o słynnym ciągniku, o tragedii rodzin, dzieci, którym był zabierany ostatni majątek, mimo że często w ogóle nie byli dłużnikami... Dlatego my sprawiamy, że w ustawie będzie zapis mówiący wprost: komornik jest organem władzy publicznej. Komornik znów będzie funkcjonariuszem publicznym, a nie tym, który będzie prowadził swoją działalność gospodarczą, egzekucyjną. (Oklaski) Wreszcie przywracamy działalność egzekucyjną państwu. To po pierwsze.

    Po drugie, jako zasadę wpisujemy to, że samorząd komorniczy nie będzie mógł prowadzić działalności gospodarczej. Wydawałoby się, że jest to coś absolutnie fundamentalnego, ale tak nie było. To jest status komornika. Drugi element, profesjonalizacja zawodu, wspominaliście państwo o tym w swoim wystąpieniu. Dzisiaj jest tak, nie wiem, czy Wysoki Sejm o tym wie, że nawet do 10% komorników nie ma wyższego wykształcenia, a 30% nie ma wykształcenia prawniczego. My to profesjonalizujemy, każdy komornik będzie musiał mieć wykształcenie prawnicze.

    (Głos z sali: Pan też nie ma.)

    (Poseł Krystyna Skowrońska: A pan?)

    Dodatkowo mówimy: koniec wysługiwania się asesorami. Wiele patologii, szczególnie tych, o których wielokrotnie mówiono w tej Izbie, np. w województwie łódzkim, brało się z tego, że państwo dopuściliście do tego, że osoby, które uczą się zawodu, mogły prowadzić brutalne egzekucje. Dlatego mówimy dosyć: aplikant to teoria, asesor może tylko uczyć się praktyki, ale czynności, jest to zasada, wykonują komornicy w terenie, gdyż do tego są powołani. To jest absolutna profesjonalizacja zawodu. Dodatkowo tworzymy w sądach sekcje i wydziały specjalistyczne, co pozwoli na wyższą jakość obsługi spraw egzekucyjnych.

    Trzeci element - humanitaryzm. To znaczy chcemy, żeby wreszcie zawód komornika był humanitarny, humanitarny, czyli każda egzekucja z zasady musi być nagrywana. Ponadto często było tak, że komornik wchodził do mieszkania przestraszonej rodziny i ta rodzina nawet nie wiedziała, jakie ma prawa i jak ma się przed tym bronić. Teraz komornik będzie miał obowiązek wręczyć takiej rodzinie wystandaryzowany formularz, który pokaże, jakie prawa ma dana rodzina, czyli zasadniczo pokaże, do kiedy i gdzie może się odwołać, tylko wypełniając ten właśnie formularz. Pomagamy również takim ludziom, którzy nie potrafili sobie poradzić z systemem prawniczym.

    Aktywna rola policji. Jeżeli policjant będzie widział, że komornik prowadzi egzekucję w sposób taki np. jak tę ze słynnym ciągnikiem, będzie miał wreszcie prawo interweniować. Nie będzie tak, że policjant mówi, że stał obok i widział, że coś jest nie tak, ale nie mógł nic zrobić, a taki system państwo tolerowaliście.

    (Głos z sali: Kończ już.)

    Dodatkowo wprowadzamy katalog przedmiotów, które nie będą podlegały egzekucji, ważnych dla dzieci, dla rodzin - pralki, lodówki. Ponadto jako zasadę wprowadzamy, że egzekucja nie będzie mogła być prowadzana z przedmiotów innych niż własność dłużnika. Wydawałoby się, że to sprawa elementarna w dzisiejszym świecie, ale nie jest tak.

    Likwidacja patologii komorniczych. Państwo mówiliście o patologiach komorniczych. Przecież ta ustawa raz na zawsze likwiduje tzw. hurtownie komornicze. Ponadto ogranicza ona w sposób znaczący handel długami, który jest jedną wielką patologią III Rzeczypospolitej. Nastąpi likwidacja starego komisu, aukcje jako całość - jak spojrzymy już jako na całość na sytuację komorników - z zasady będą elektroniczne.

    Kontrola nad komornikiem. Wysoki Sejmie, wreszcie wprowadzamy tu odpowiedzialny nadzór sprawowany przez prezesa sądu. Już nie będzie tak, że nie wiadomo, kto komornika kontroluje. Na danym obszarze to prezes sądu będzie odpowiedzialny za jego działalność. Wprowadzamy możliwość przeprowadzania kontroli prewencyjnych przez ministra sprawiedliwości, wprowadzamy obowiązkowe kontrole w każdej kancelarii komorniczej, wprowadzamy obowiązek uczestniczenia prezesa urzędu skarbowego przy tych kontrolach przeprowadzanych również pod względem finansowym. A więc to jest prawdziwa, profesjonalna kontrola, taka jaka powinna być w państwie. Dodatkowo wprowadzamy przejrzyste opłaty, ale o tym już wspominałem.

    No i, Wysoki Sejmie, my patrzymy na ten system, na ten nowy system komorniczy jako na całość, czyli nie tylko z perspektywy dłużnika, ale również z perspektywy wierzyciela. Dlatego będziemy promowali skuteczność i z zasady nie będzie już takich sytuacji, że jeden komornik zarabia 2 czy 3 mln, jeden komornik, który ma ponad 10 tys. spraw. Przecież to jest oczywiste, że komornik z reguły nie jest w stanie nawet przejrzeć akt tylu spraw w ciągu roku. Dlatego my jako zasadę wprowadzamy 2,5 tys. spraw dla kancelarii komorniczej, ale jeżeli któryś komornik wykaże się wyższą skutecznością, jeżeli wykaże się skutecznością na poziomie powyżej 35%, to będzie mogło być to do 5 tys. spraw. Dlatego, jednym słowem, wprowadzamy wreszcie prawdziwą, długo oczekiwaną przez społeczeństwo reformę systemu egzekucyjnego w Polsce, reformę, która będzie też widziała człowieka, reformę, która pozwoli na to, żeby człowiek, nawet jak wpadnie w problemy, mógł się z tego dźwignąć, żeby państwo mogło podać mu rękę, i wreszcie żeby wierzyciel mógł liczyć na skuteczne państwo. To jest właśnie ta propozycja. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia