8. kadencja, 59. posiedzenie, 3. dzień (01-03-2018)

Oświadczenia.

Poseł Sylwester Chruszcz (tekst niewygłoszony):

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Obchodzimy dzisiaj 74. rocznicę tragicznych wydarzeń w Hucie Pieniackiej. 28 lutego 1944 r. żołnierze 4. pułku policji złożonego z ukraińskich ochotników do SS-Galizien pod dowództwem niemieckim, z udziałem UPA i ukraińskich chłopów, dokonali masakry polskiej ludności we wsi Huta Pieniacka na Kresach dawnej Rzeczypospolitej. Według różnych szacunków zamordowano tego dnia od 600 do 1500 osób.

    Leżąca na Ukrainie, wyludniona dziś wieś Huta Pieniacka do 1945 r. należała do powiatu brodzkiego województwa tarnopolskiego II Rzeczypospolitej. Na początku 1944 r. mieszkało w niej ponad 1000 osób w 172 gospodarstwach. Wśród nich znalazła się spora liczba uciekinierów z ogarniętego falą ukraińskiego terroru Wołynia.

    28 lutego 1944 r. ok. godz. 6 rano Huta została otoczona przez kilkusetosobowy oddział SS, którego przewodnikami byli Ukraińcy z pobliskiej wsi, wsparty przez bojówki UPA dowodzone przez Włodzimierza Czerniawskiego. Na sygnał z rakiety wieś została ostrzelana z broni maszynowej i moździerzy. Oprawcy wywlekali ludzi z domów, które następnie podpalali, i pędzili ich do kościoła w centrum wsi. Do stawiających opór i uciekających strzelano. Po południu rozpoczęto wyprowadzanie z kościoła kilkudziesięcioosobowych grup, które doprowadzano do stodół i innych drewnianych zabudowań. Później zabudowania ostrzeliwano z broni maszynowej i podpalano. To, co nie spłonęło, było plądrowane, a dobytek rozkradany.

    Ocalało ok. 160 osób - głównie członków samoobrony i AK, którzy dzień wcześniej schronili się w lesie, oraz tych, którym udało się uciec z pogromu. Większość z nich znalazła schronienie w Hucie Werchobuskiej, Majdanie Pieniackim i innych okolicznych miejscowościach. Ciężej poszkodowani trafili do szpitala w Złoczowie. Pomordowanych pochowano w dwóch zbiorowych mogiłach koło kościoła i szkoły.

    28 kwietnia 2008 r. zostało oficjalnie zarejestrowane Stowarzyszenie Huta Pieniacka zrzeszające ocalonych z zagłady, członków ich rodzin oraz sympatyków. Stowarzyszenie zostało zawiązane w celu upamiętnienia zbrodni ludobójstwa dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów 28 lutego 1944 r.

    Szanowni Państwo! Pamiętajmy o pomordowanych w tej straszliwej zbrodni oraz o tych, którzy przeżyli.

Przebieg posiedzenia