8. kadencja, 59. posiedzenie, 4. dzień (06-03-2018)
36. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów podczas II wojny światowej (druki nr 1947 i 2020).
Poseł Joanna Scheuring-Wielgus:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Polacy, którzy ratowali Żydów w czasie II wojny światowej, to są nasi bohaterowie. Wszyscy tak uważamy tutaj na tej sali. To są ludzie najwyższej próby, którzy zasługują i na pamięć, i na szacunek, i na pomniki, i na muzea, i na swoje święto państwowe, i na bycie przede wszystkim przykładem dla każdego z nas. I co do tego nie ma żadnych wątpliwości - mówiłam to już z tej mównicy wiele razy.
Stojąc tutaj, podnoszę rękę za każdą osobę, która ratowała Żydów w trakcie II wojny światowej, za każdą z 6620 osób uhonorowanych odznaczeniem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, ale również za każdą, o której nie wiemy, która nie została jeszcze uhonorowana. Można byłoby powiedzieć, że wstydem jest, że przez 73 lata od zakończenia II wojny światowej Polska nie znalazła czasu, żeby bohaterstwo sprawiedliwych odpowiednio uhonorować, ale ustawa prezydenta Andrzeja Dudy procedowana w tej sytuacji, w sytuacji gigantycznego, proszę państwa, skandalu dyplomatycznego, skandalu historycznego i skandalu moralnego jest niczym innym, jak tylko uczynieniem z tych bohaterów instrumentu bieżącej walki politycznej, i to walki prowadzonej w złej wierze.
Klub Nowoczesna nie godzi się na takie właśnie instrumentalne traktowanie naszych bohaterów narodowych. (Oklaski) Nie godzimy się na to, aby naszych bohaterów narodowych używać jako łatek przykrywających nieudolność i niemoralność władz. Każdego dnia dzieje się coś nowego. Dzisiaj, proszę państwa, dowiedzieliśmy się o tym, że Stany Zjednoczone nie wpuszczą już do Białego Domu ani prezydenta Andrzeja Dudy, ani premiera Mateusza Morawieckiego...
(Głos z sali: Co pani opowiada?)
...za to właśnie, że wprowadziliście tę ustawę o IPN-ie, która jest...
(Poseł Krystyna Pawłowicz: Wejdzie, wejdzie.)
...skandaliczna.
(Poseł Anna Kwiecień: To jest kłamstwo!)
Szanowni Posłowie! Nie można, nie można w taki sposób banalizować heroizmu tych ludzi.
(Poseł Anna Kwiecień: Kłamstwo!)
Po prostu to jest niegodziwe. Oni na to nie zasługują. Ja naprawdę nie rozumiem, dlaczego to jest tak trudne do zrozumienia.
(Poseł Krystyna Pawłowicz: Ustawa weszła w życie. Niech pani uważa, co pani mówi. Ustawa o IPN weszła już w życie.)
(Głos z sali: Panie marszałku...)
Szanowni Państwo! To nie ta forma i nie ten czas. Jako klub Nowoczesna zasięgnęliśmy wielu opinii (Gwar na sali, dzwonek) przedstawicieli środowisk żydowskich w tej kwestii. Oni są zaniepokojeni tą inicjatywą, by właśnie teraz ustanawiać ten dzień, właśnie w tym momencie.
(Poseł Krystyna Pawłowicz: Michnik jest zaniepokojony.)
Wiemy również, że podejmowali interwencje u władz. Wszyscy mówią jedno i są zgodni w jednym: nie ten czas, proszę państwa. W każdym innym momencie nie mielibyśmy jako Nowoczesna oporu przed zagłosowaniem za uczczeniem ich pamięci...
(Poseł Teresa Wargocka: Za 100 lat?)
...bo Polacy ratujący Żydów wykazali się trudnym, powtórzę, trudnym do wyobrażenia sobie dziś bohaterstwem, bo to w sumie było bohaterstwo podwójne: z jednej strony ratowali Żydów przed nazistowskimi Niemcami, ale również ratowali ich często przed swoimi sąsiadami Polakami. (Poruszenie na sali) I dlatego, proszę państwa, domagając się szacunku dla sprawiedliwych, nie możemy brać udziału jako Nowoczesna w instrumentalizowaniu ich bohaterstwa. To jest po prostu niegodziwe.
(Poseł Teresa Wargocka: I bardzo dobrze.)
Powiem jeszcze o jednej dacie. Państwo złożyliście poprawkę, aby to była data 24 marca. To jest dosyć taka makabryczna koincydencja, bo 24 marca to jest również dzień życia ustanowiony tutaj w Sejmie. Dlatego jako klub Nowoczesna składamy poprawkę, aby taki dzień był, ale 4 grudnia - w dniu utworzenia ˝Żegoty˝ (Oklaski), Rady Pomocy Żydom. Szanowni państwo, przypomnę wam, bo może historii nie znacie. To była jedyna w okupowanej przez Niemców Europie instytucja państwowa ratująca ludność żydowską od zagłady.
Szanowni Państwo! Ustanowienie święta Polaków ratujących Żydów zostanie po tym wszystkim, co mieliśmy przez ostatnie tygodnie, uznane na świecie za kolejny akt forsowania heroicznej wersji historii, zgodnie z którą Polska była dla Żydów Rzecząpospolitą przyjaciół.
(Poseł Teresa Wargocka: Taka była nasza historia, heroiczna.)
Ofiarą padną sprawiedliwi - ostatni, którzy na to zasługują. Proszę o zastanowienie się nad tym i o przyjęcie naszej poprawki, aby to był dzień 4 grudnia, dzień utworzenia ˝Żegoty˝. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia