8. kadencja, 6. posiedzenie, 1. dzień (21-12-2015)

17. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (druki nr 135 i 142).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Energii Grzegorz Tobiszowski:

    Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Bardzo serdecznie dziękuję za klimat tej dyskusji, za wyrozumiałość, iż rzeczywiście w trybie pilnym debatujemy nad tą ustawą, ale wszyscy rozumiemy okoliczności, w których żeśmy się znaleźli. Nieprzedłużenie obowiązywania tej ustawy spowodowałoby na przykład, że 1 stycznia kopalnia Makoszowy, która dzisiaj funkcjonuje jako zakład wydobywczy, uległaby likwidacji bez żadnych osłon, z wszystkimi konsekwencjami. A więc chociażby ten element nieprzyjęcia tej ustawy sprawia, że mielibyśmy sytuację bez precedensu.

    Chciałem, zanim przejdę do odpowiedzi na pytania, odnieść się... Bo padały tutaj cytaty z uzasadnienia, gdzie piszemy: ˝wygaszenie działalności jednostek˝. Chciałem państwu sprecyzować, co my tu mamy na myśli. Jednostka to m.in. ruch danego zakładu - a nie cała kopalnia - część kopalni. I to, co mówiłem na komisji: m.in. przez tę regulację chcemy przekazać do Spółki Restrukturyzacji Kopalń części już wygaszonych części kopalń. Na przykład mam na myśli: Rozbark 5, tzw. szyb Ryszard II obejmujący złoże Bytom II-1; następnie likwidowany ruch Anna jako oznaczona część zakładu górniczego KWK Rydułtowy-Anna, co pozwoli kopalni, części Rydułtowy, mieć całkowicie inną sytuację kosztową po odejściu tej części zakładu - ruchu Anna, który właściwie się sczerpuje; następnie mamy pole Bojków jako oznaczona część zakładu górniczego KWK Sośnica, i to również jest ten majątek, który obciąża funkcjonowanie kopalni Sośnica, a po przeniesieniu do SRK sprawia, że ta kopalnia dostaje pewien oddech odsuwający koszty związane z utrzymaniem pola Bojków; następnie mamy rejon Pawłów Górny jako oznaczona część zakładu górniczego KWK Bielszowice, i to również jest ta część, która już dawno przestała funkcjonować jako czynny zakład, i my ją przesuwamy do SRK; następnie mamy z KWK Wieczorek - część zakładu górniczego szyb Poniatowski - i tu również na tej samej zasadzie przesuwamy szyb Poniatowski, który nie jest już szybem, który jest niezbędny do funkcjonowania kopalni Wieczorek; jak również KWK Makoszowy, o sytuacji tej kopalni wspomniałem na początku. I przy tych niektórych częściach jednostek, w przypadku których rzeczywiście mówimy o wygaszaniu, bo one de facto przestały funkcjonować jako czynne części kopalń, używamy: ˝wygaszenie działalności jednostek˝. Tu bym chciał to doprecyzować, żebyście państwo zrozumieli, dlaczego to sformułowanie pojawiło się w naszym uzasadnieniu. Myśmy nie nakładali tego na całe kopalnie, na ruchy czynne, wydobywcze, które dzisiaj prowadzą czynną produkcję i wydobywanie węgla kamiennego.

    I tak, odpowiadając panu posłowi Gadowskiemu, chcę wspomnieć, że w tej naszej części dotyczącej zmiany co do obecnych zasad wypłacania kwot, jeśli dany pracownik przechodzący z majątkiem do SRK podejmie decyzję do 3 miesięcy, to dostanie wypłaconą największą gratyfikację - 12 miesięcy. Następnie schodzimy niżej: jeśli ktoś podejmie taką decyzję po 3 miesiącach, te wielkości będą mniejsze. W naszej ustawie jest zaproponowana ta gradacja, a więc jest ta sugestia, żeby jak najszybciej, jak to możliwe, w częściach, gdzie są osoby przypisane do tych wygaszanych części kopalń, można było przeprowadzić część restrukturyzacyjną związaną z gratyfikacjami osób przydzielonych do zakładów przenoszonych do SRK.

    Następnie odpowiadam panu posłowi Sitarskiemu, jeśli chodzi o kwestię decyzji Rady z 2010 r.: tak, rząd pani premier Beaty Szydło będzie podejmował działania, aby spróbować wzruszyć tę decyzję. Myśmy w owym czasie - i można to sprawdzić - na Komisji Europejskiej bardzo mocno nawoływali, aby ówczesny minister, Rostowski, wniósł zastrzeżenia do tej decyzji Rady, bo już się pojawiały pierwsze prognostyki, że może być dekoniunktura na rynku sprzedaży węgla i ta decyzja Rady zablokuje nam proces restrukturyzacji. Musimy mieć świadomość, że te procesy, jeśli już mamy coś zatwierdzone na poziomie pewnych gremiów europejskich, w tym przypadku jest to decyzja Rady... Jest to trudne do wzruszenia, natomiast mogę z całą odpowiedzialnością powiedzieć, bo jesteśmy po ustaleniach rządowych, że takie działania będą podejmowane i będziemy się starali pokazać, m.in. w ramach kontynuacji tego, co ostatnio wydarzyło się w Paryżu, że udało nam się przedłożyć troszkę inne spojrzenie na kwestię produkcji CO2, pokazując, że Wielka Brytania, która zamawia w innych krajach pewne produkty, pewien sprzęt, materiały, i tam pojawia się CO2, również jest producentem tego CO2 per saldo, patrząc globalnie.

    Jeśli chodzi o SRK, to rzeczywiście będziemy się zastanawiać nad funkcjonowaniem Spółki Restrukturyzacji Kopalń, bowiem ta spółka w momencie, kiedy przeprowadzamy tak duże operacje restrukturyzacyjne, nabiera trochę innego kształtu. Zobaczmy, że kopalnia Makoszowy, która jest dzisiaj czynną kopalnią w SRK... No, pojawia się również kwestia kadry menedżerskiej, nadzoru, a więc na pewno SRK będzie przedmiotem naszej analizy, chociażby w kontekście tego, że trochę dodatkowego majątku, co do tej pory nie miało miejsca w SRK... Będziemy na tę spółkę patrzeć bacznie i zastanawiać się nad jej wzmocnieniem, nad jej nadzorem właścicielskim.

    Jeśli idzie o pytanie pani poseł Rosy - w części też odpowiedziałem - dotyczące wygaszania działalności jednostek, chciałem pani poseł wspomnieć tylko, że właśnie przeszkodą dla państwa jest problem, że my utrzymujemy w ustawie restrukturyzacyjnej tzw. przywileje, chociaż to jest też kwestia umowna, co byśmy nazywali przywilejem w sektorze węgla kamiennego, ale to jakby jest na inny czas. Chcę powiedzieć, że w tej ustawie, pani poseł, naprawdę nie ma żadnych przywilejów. My tutaj wprowadzamy możliwość łagodnego przejścia osobom, które przechodzą do...

    (Poseł Krzysztof Gadowski: I tu ma rację. W tej ustawie nie ma.)

    ...Spółki Restrukturyzacji Kopalń, i tutaj nie ma żadnego utrzymywania wypłat barbórek, żadnych dodatkowych gratyfikacji. A więc jeśli to jest dla państwa przeszkodą, to, proszę mi wierzyć, w tej ustawie tego nie mamy. Natomiast intencją jest faktycznie zbudowanie jednego z instrumentów odciążenia czynnych kopalń od tego majątku, który jest kosztotwórczy, a nie ma wpływu na zwiększenie efektywności poszczególnej kopalni.

    Jeśli chodzi o pytanie pana posła Suskiego o decyzje, które do tej pory podejmował rząd czy Ministerstwo Energii, to muszę powiedzieć, że faktycznie zmierzyliśmy się z dwoma poważnymi zjawiskami. Pierwsze zjawisko dotyczyło Jastrzębskiej Spółki Węglowej i to muszę z pełną odpowiedzialnością powiedzieć, jest to spółka giełdowa, a więc o wielu danych nie można z trybuny sejmowej powiedzieć, ale, proszę mi wierzyć, byliśmy w sytuacji bardzo gorących analiz i decyzji. Mamy na szczęście dzisiaj sytuację taką, że został zbudowany w miarę pilnie i sprawnie pewien plan inwestycyjny, jeśli chodzi o poszczególne kopalnie, i nie tylko, jak również podjęliśmy decyzję, iż kapitały związane z koksownią Victoria i z Koksownią Przyjaźń będą to te aktywa, które mają być pomocne w pozyskaniu inwestorów w Jastrzębskiej Spółce Węglowej. Bo Jastrzębska Spółka Węglowa musi być wsparta podmiotami i zarazem środkami, też poszczególne kopalnie, i ten plan musi przewidywać nie tylko obniżenie kosztów, ale również sprawność funkcjonowania poszczególnych kopalń, bowiem praktycznie w dniu dzisiejszym, gdyby nie podjęto pewnych działań, mieliśmy spółkę w upadłości - a więc nieprzewidywalne skutki na rynku nie tylko sektora węgla kamiennego, a właściwie węgla koksującego - ale jako ważny podmiot życia gospodarczego.

    Natomiast jeśli chodzi o kwestię Kompanii Węglowej, to również to, co wspominałem na komisji. Mieliśmy pierwszą taką analizę w ministerstwie, następnie przygotowaliśmy założenia do tej ustawy i była wizyta w Brukseli z przedstawicielami kompanii, z przedstawicielami ministerstwa, aby wstępnie ustalić notyfikację tej ustawy, którą dzisiaj państwu przedkładamy, czyli otrzymać jakby pewne przyzwolenie na kształt tej ustawy, jak również na kształt planowanej, powstającej nowej kompanii. Tu chcę powiedzieć, że faktycznie pewne założenia poprzedniego rządu wykorzystujemy, ale też chcę jednoznacznie powiedzieć, że to, iż mamy wstępne ustalenia poczynione w trakcie pierwszej wizyty w Brukseli, które dają zielone światło do tego, iż nowa kompania może powstać w pewnym nowym kształcie akcjonariatu, to sprawia, że jest jednak zdecydowana, inna różnica w podejściu do budowania nowej kompanii, która będzie składała się z 11 kopalń, i jesteśmy obecnie w trakcie przygotowywania już wstępnych rozmów co do podmiotów, które będą tworzyć tę nową kompanię. I to jest ta istotna różnica, że poprzedni rząd niestety, proponując pewne założenia i nie będąc konsekwentny przy budowaniu nowej kompanii, jak wiemy, nie otrzymał tej notyfikacji i cała ta reforma posypała się de facto, a więc stracono ten cały czas od stycznia do września. Ale nie chcę się jakby odnosić do tego, co było, bowiem mamy pewien stan wyjściowy. Chcę odpowiedzieć, że w tym krótkim czasie naprawdę ministerstwo poczyniło bardzo istotne i duże starania ku temu, żebyśmy mogli być dzisiaj w innym miejscu, a więc nowa kompania do pierwszego półrocza ma powstać z 11 kopalń.

    Jesteśmy również po wizycie na Śląsku i po analizie przedstawionej przez zarząd, jak wygląda każda kopalnia, jakie są założenia inwestycyjne, jak również jesteśmy, co jest ważne, po pierwszym spotkaniu ze stroną społeczną, bo założenia, któreśmy sobie przyjęli... Chcielibyśmy, aby z jednej strony strategia, która musi być przygotowana w przyszłym roku i przyjęta, również była z jednej strony zaakceptowana, ale też w pracach nad tą strategią brała udział strona społeczna, i aby poszczególne podmioty reprezentujące pracowników w poszczególnych spółkach również na etapie budowania programu w nowej kompanii, w Jastrzębskiej Spółce Węglowej już wspólnie z nami budowały na naszych zaproponowanych założeniach, i w styczniu będziemy rozpoczynać turę rozmów ze stroną społeczną.

    Co do holdingu to jest trzeci podmiot - Katowicki Holding Węglowy. Jak państwo wiecie, jest tam pewien flirt podmiotu energetycznego, natomiast obecnie analizujemy sytuację na rynku energetycznym w podmiotach, jak również analizujemy i przechodzimy do tej spółki trzeciej, bowiem na początku analizowaliśmy najpierw Jastrzębską Spółkę Węglową i podejmowaliśmy stosowne decyzje, później przeszliśmy do działań aktywnych dotyczących powstania nowej kompanii i realizacji tej ustawy, która ma być jednym z narzędzi, które chcemy wykorzystać przy restrukturyzacji i naprawie sektora węgla kamiennego. Podkreślam: jednym z narzędzi. Następnie plan inwestycyjny. Rozważamy jeszcze inne aktywne działania rządu, ale to najpierw chcielibyśmy ze stroną społeczną wynegocjować, następnie przedłożyć opinii publicznej i w miarę możliwości przedkładać akty prawne na poszczególnych komisjach sejmowych.

    Serdecznie jeszcze raz dziękuję wszystkim za udział w dyskusji w poczuciu odpowiedzialności za sytuację w sektorze węgla kamiennego. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)


Przebieg posiedzenia