8. kadencja, 6. posiedzenie, 2. dzień (22-12-2015)

11. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2016 Rokiem Feliksa Nowowiejskiego (druki nr 35 i 59).

Poseł Sprawozdawca Urszula Pasławska:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność w imieniu Komisji Kultury i Środków Przekazu przedstawić sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2016 Rokiem Feliksa Nowowiejskiego. Uchwała została przygotowana i złożona przez posłów Polskiego Stronnictwa Ludowego.

    Wysoka Izbo! Feliks Nowowiejski to postać kultury muzycznej, która za pomocą nut walczyła o pamięć i propagowanie kultury polskiej. Mimo że nie urodził się w Polsce, bo urodził się w Prusach Wschodnich, w Barczewie, jego postawa i działalność na rzecz kraju dała wyraz temu, że był prawdziwym patriotą.

    Grał w orkiestrze pułku grenadierów, gdzie swoimi pieśniami uświetniał i wspierał przemarsze, parady i defilady batalionowe. W 1898 r. otrzymał pierwszą nagrodę stowarzyszenia The British Musician na konkursie kompozytorskim w Londynie za utwór ˝Pod sztandarem pokoju˝, który zgodnie z tytułem nawoływać miał do pokoju w ojczyźnie. W 1902 r. otrzymał nagrodę za oratorium ˝Powrót syna marnotrawnego˝ i ˝Uwerturę romantyczną˝. Przez swoją muzykę oddawał hołd kulturze polskiej i nawoływał do walki o ojczyznę. Jego pieśni budziły emocje, zagrzewały do walki i upamiętniały najważniejsze historyczne wydarzenia.

    15 lipca 1910 r. w Krakowie, w 500. rocznicę bitwy pod Grunwaldem zebrane na pl. Matejki przed odsłoniętym pomnikiem Władysława Jagiełły chóry pod batutą Feliksa Nowowiejskiego zaśpiewały po raz pierwszy słowa ˝Roty˝ Marii Konopnickiej, do którego to wiersza Nowowiejski napisał muzykę. ˝Rota˝ powstała w 1908 r. pod wpływem oburzenia prześladowaniami polskości w zaborze pruskim, z którego się przecież wywodził. Dopiero 2 lata później Nowowiejski ułożył do niej melodię. ˝Rota˝ była również śpiewana w czasie stanu wojennego.

    Po wojnie Feliks Nowowiejski osiadł w Poznaniu i czynnie włączył się w nurt odradzającego się życia kulturalnego miasta - organizował koncerty symfoniczne i chóralne, występował z recitalami organowymi.

    Nowowiejski swoim pieśniami krzepił serca Polaków, dodawał im otuchy do walki z wrogiem i wnosił w ich życie pierwiastek kultury.

    Był postacią cenioną nie tylko w Polsce, ale również poza granicami naszego kraju. Jego twórczość doceniały najwybitniejsze postaci kultury muzycznej, do dziś jest inspiracją dla twórców.

    Wyrazem wdzięczności i pokłonem za jego działalność i twórczość jest nazwanie jego imieniem orkiestry symfonicznej w Olsztynie, Akademii Muzycznej w Bydgoszczy oraz szkół muzycznych m.in. w Gdańsku, Gnieźnie, Szczecinie i Tucholi. W Poznaniu działa Towarzystwo im. Feliksa Nowowiejskiego, które od 1994 r. jest organizatorem międzynarodowego konkursu organowego.

    W jego domu, w rodzinnym Barczewie na Warmii, mieści się od 1961 r. muzeum, a od 2007 r. nosi ono nazwę Salonu Muzycznego im. Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia