8. kadencja, 60. posiedzenie, 1. dzień (20-03-2018)

9. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druki nr 2160 i 2340).

Poseł Krzysztof Paszyk:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Chciałbym w imieniu Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

    Celem projektowanej nowelizacji jest rozszerzenie katalogu pism, które nie podlegają opłacie, o pozwy w sprawach roszczeń majątkowych o ochronę dóbr osobistych. Nowe przepisy obejmą kombatantów, niektóre osoby będące ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i ich zstępnych. Ponadto bez ponoszenia kosztów będą mogły rozpocząć procesy organizacje, których statutowym celem jest ochrona wizerunku Rzeczypospolitej Polskiej, narodu polskiego lub patriotycznych zmagań z okupantami, nazizmem i komunizmem, w przypadku gdy sprawa dotyczy Rzeczypospolitej i Polaków. Obecnie takie powództwa są objęte ogólną zasadą, zgodnie z którą opłata od ich skutecznego wniesienia wynosi 5% wartości przedmiotu sporu.

    Wysoka Izbo! Prawo do dochodzenia przed sądem ochrony dóbr osobistych jest jednym z ważniejszych przysługujących nam praw. Opłaty za pozwy mają jednak swój konkretny cel. Celem jest odsianie osób, które zalałyby sądy niezliczoną ilością pozwów, oskarżając każdego wokół o naruszenie ich dóbr. Wszyscy wiemy, że istnieje kategoria osób nad wyraz wrażliwych na swym punkcie. Istnieje też kategoria organizacji chcących pozwać cały świat za to, że nie podziela określonej wersji historii.

    Musimy pamiętać, że postępujące ograniczenie stosowania opłat może doprowadzić do niekontrolowanego przyrostu spraw w sądach i w efekcie jeszcze bardziej spowolnić ich działanie. Należy też zauważyć, że brzmienie projektu nie pozwala precyzyjnie określić, komu będzie przysługiwało zwolnienie i co oznacza słowo ,,ofiara˝. Nie ma w projekcie zdefiniowanego pojęcia ˝ofiara˝. Rodzi to określone trudności interpretacyjne i może utrudnić stosowanie przepisów ustawy. Zwraca też uwagę to, że autorzy projektu nie podają spodziewanych kosztów wprowadzenia projektu, nie mówią nam, jakie będą skutki finansowe wejścia w życie tych przepisów.

    Wysoka Izbo! Niewątpliwie powinno nam wszystkim zależeć na ochronie dobrego imienia kombatantów - tu należy zrobić ukłon w stronę projektodawców - tak samo jak na ochronie wizerunku Polski i narodu polskiego. Jednak omawiany projekt nie przybliży nas do tego celu, a jedynie może wywołać falę pozwów mających prawnie usankcjonować jedną, wyraźnie określoną politycznie wersję historii lub co najmniej może wywołać w nas takie obawy. Myślę, Wysoka Izbo, panie ministrze, że trzeba nam też wyciągnąć z tego pewną lekcję i z pokorą spojrzeć na doświadczenia ostatnich tygodni, jeśli chodzi o nowelizację ustawy o IPN-ie, żeby nie powielać pewnych błędów, które mogą potem bardzo, bardzo wiele nas kosztować, także wizerunkowo.

    Klub Poselski Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów niestety nie widzi możliwości poparcia projektu w tym kształcie. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia