8. kadencja, 60. posiedzenie, 2. dzień (21-03-2018)

Oświadczenia.

Poseł Stefan Romecki:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 26 marca 2018 r. minie doniosła rocznica związana z życiem polskiego astronoma, który zadziwił świat. Jego życie i pasja doczekały się ekranizacji. Ma on też swój pomnik nieopodal domu, z którego dachu obserwował sfery niebieskie przez własnoręcznie wykonane instrumenty astronomiczne. W mieście, z którym związał swe losy, jego imieniem nazwano szkołę i rondo komunikacyjne.

    Tą wybitną i wyjątkową postacią nie jest Mikołaj Kopernik, choć w jego życiowej drodze do gwiazd można odnaleźć wiele zdumiewających podobieństw: naukową ciekawość i pasję połączoną z pokorą wobec Stwórcy. Tą postacią jest Adam Giedrys, mieszkaniec Szczecinka na Pomorzu Środkowym. Postać niezwykła. Krawiec z zawodu, astronom z powołania.

    Urodził się w Wilnie 26 marca 1918 r., a więc u progu polskiej niepodległości. Został mistrzem krawiectwa i uprawiał swój zawód w Nowym Dworze koło Poniewieża, z którego pochodził wybitny inżynier i konstruktor Stanisław Kierbedź, twórca słynnego mostu w Warszawie, nazwanego od jego nazwiska mostem Kierbedzia.

    W czasie wojny należał do Armii Krajowej - Okręg Wilno. Po wojnie, w 1946 r., osiedlił się w Szczecinku. W 1948 r. został aresztowany za działalność antykomunistyczną i trafił do więzienia we Wronkach. Tam ciężko zachorował. Znalazł się w szpitalu w Olsztynie, gdzie doszło do wydarzenia, które później zmieniło jego życie. Dostrzegł książkę o astronomii, zaczął ją czytać i już nie mógł przestać. Astronomia pochłonęła go zupełnie i wypełniła jego życie.

    Z okularowych soczewek skonstruował lunetę do obserwacji nieba. Na dachu kamienicy, w której mieszkał, zbudował z pomocą władz i ludzi dobrej woli kopułę obserwacyjną. Wiedzy astronomicznej nie trzymał dla siebie. Szybko odkrył w sobie talent pedagogiczny i potrzebę dzielenia się tajemnicami nieba z młodym pokoleniem. Przyjmował wycieczki szkolne, organizował odczyty i seminaria. Nie ograniczał swojej pracy do Szczecinka, ale uczestniczył w międzynarodowych kongresach, prowadził korespondencję z ośrodkami naukowymi, a nawet z astronautami. Przygotował wielu zarażonych astronomiczną pasją następców.

    Jego wyjątkowość dostrzegła NASA - agencja rządu USA zajmująca się astronautyką i badaniem kosmosu. W dowód uznania dla jego budzącej podziw pasji jako pierwszy Polak otrzymał z NASA próbkę gruntu księżycowego z misji Apollo 11 z 1969 r., pierwszego lądowania człowieka na Księżycu, którą poza wielkimi ośrodkami naukowymi prezentowano tylko w Szczecinku w 1971 r.

    Adam Giedrys zmarł w Szczecinku 26 grudnia 1997 r.

    Wysoka Izbo! Legenda Adama Giedrysa jest już częścią historii Pomorza Środkowego - tej historii, którą po wojnie tworzyli ludzie przybyli z różnych stron Polski, odkrywając tutaj nowy, nieznany świat. Zdobywali go pasją, pomysłowością, odwagą, poświęceniem i patriotyzmem. W roku 100-lecia narodzin Polski odrodzonej, w 100. rocznicę urodzin Adama Giedrysa składamy hołd jemu oraz pokoleniu odkrywców, którzy odbudowali, zagospodarowali i zintegrowali z Polską ten nowy, nieznany świat. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia