8. kadencja, 60. posiedzenie, 3. dzień (22-03-2018)

17. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Patryk Jaki:

    Dziękuję bardzo.

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Jednym z podstawowych zadań Służby Więziennej w wypadku wykonywania kary pozbawienia wolności jest prowadzenie działań resocjalizacyjnych. Praktyka ich realizacji opiera się na pracy, zwłaszcza sprzyjającej zdobywaniu odpowiednich kwalifikacji zawodowych, nauczaniu, zajęciach kulturalno-oświatowych, podtrzymywaniu kontaktów z rodziną i środkach terapeutycznych.

    W warunkach izolacji rola pracy jest szczególna i nie polega tylko na zagospodarowaniu czasu osoby pozbawionej wolności i tym samym na zapobieganiu bezczynności. Praca daje często możliwość zdobycia kwalifikacji zawodowych niezbędnych do podjęcia zatrudnienia, a także uczy legalnego zdobywania pieniędzy, współpracy z innymi, odpowiedzialności i punktualności oraz szeregu innych umiejętności niezbędnych do życia zgodnego z normami społecznymi po wyjściu z jednostki penitencjarnej. Wykonywanie pracy w czasie pobytu w izolacji jest czynnikiem sprzyjającym readaptacji społecznej osób pozbawionych wolności oraz sprzyja osiągnięciu stabilizacji życiowej po odbyciu kary. Pozwala także na realizowanie posiadanych zobowiązań.

    Zatrudnienie skazanych i ukaranych przed ogłoszeniem rządowego programu ˝Praca dla więźniów˝ rządu Zjednoczonej Prawicy, jak przychodziliśmy, wynosiło ledwie ponad 20 tys. osób. Na koniec 2017 r. zatrudnionych było łącznie prawie 36 tys. skazanych, co jest rekordem w III Rzeczypospolitej, nigdy wcześniej tylu więźniów nie pracowało. Gdyby porównać stan zatrudnienia rok do roku od grudnia 2017 r. do grudnia 2015 r., odnotowany wzrost liczby osób w liczbach bezwzględnych to jest dodatkowo grubo ponad 10 tys. osób świadczących pracę. Ponadto, Wysoki Sejmie, w roku 2017 oddano do użytkowania sześć hal produkcyjnych oraz rozpoczęto budowę następnych. W 2018 r. planowane jest oddanie kolejnych 17 hal produkcyjnych, w których powstanie prawie 2 tys. nowych miejsc pracy. Dochody osadzonych osiągnęły w 2017 r wartość 238 887 tys. zł i były wyższe od dochodów w 2015 r. o prawie 100 mln. Jeśli chodzi o wzrost liczby zatrudnionych odpłatnie oraz dochodów osiąganych przez osadzonych w połączeniu ze zwiększeniem potrąceń dokonywanych na Fundusz Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy z dwudziestu kilku procent do 45%, spowodowało to, że wpływy do funduszu zwiększyły się w stosunku do roku 2015 o 54 922 tys. zł, wpływy wyniosły 98 395 tys. zł. To jest odpowiedź na główne pytanie.

    W ilu przypadkach praca osadzonych wykonywana jest poza zakładami karnymi? Średnia liczba skazanych i ukaranych zatrudnionych poza terenem jednostki penitencjarnej w systemie bez konwojenta wyniosła w 2017 r. 9477 osób. Oznacza to, że codziennie blisko 9,5 tys. osadzonych pracowało poza zakładami karnymi i aresztami śledczymi. Oczywiście muszę dodać, że są to osoby skazane za lżejsze przestępstwa, używając języka powszechnego, ponieważ wydałem bezwzględny zakaz pracy poza zakładami karnymi osobom skazanym za najcięższe przestępstwa i ten zakaz jest przestrzegany.

    Jak wyglądają kwestie wynagrodzenia osadzonych świadczących pracę i jakie wprowadzono rozwiązania? W tym przypadku skazanych zatrudniono na podstawie skierowania do pracy. Zgodnie z art. 123 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego wynagrodzenie ustala się w sposób zapewniający osiągnięcie kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przy przepracowaniu pełnego miesięcznego wymiaru czasu pracy lub wykonywaniu pełnej miesięcznej normy pracy. W wypadku przepracowania niepełnej miesięcznej normy pracy lub niewykonania pełnej miesięcznej normy pracy wynagrodzenie wypłaca się proporcjonalnie do ilości czasu lub wykonanej normy pracy. W razie zatrudnienia skazanego w niepełnym wymiarze czasu pracy najniższe wynagrodzenie ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin zatrudnienia, biorąc za podstawę kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

    Skazani, którym umożliwia się wykonywanie pracy, zatrudnieni na podstawie indywidualnych umów z przedsiębiorstwami, otrzymują wynagrodzenie zgodne z zawartą umową. W tej formie zatrudnienia wykonywanie pracy jest możliwe wyłącznie na wniosek skazanego, zawierający potwierdzenia pracodawcy o chęci zatrudnienia danej osoby. Dziękuję uprzejmie.

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Beata Mazurek)

Przebieg posiedzenia