8. kadencja, 60. posiedzenie, 3. dzień (22-03-2018)
17. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju Artur Soboń:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Programy zarządzane centralnie przez Komisję Europejską i środki, które są dostępne dla polskich beneficjentów, stanowią oczywiście ważny obszar, jak powiedzieli panowie posłowie. Chodzi o dostępne środki potrzebne do finansowania w wielu obszarach: nowoczesnych sieci transeuropejskich, projektów w zakresie sieci elektroenergetycznych, sieci gazowych, e-usług, w sektorze telekomunikacji, w sektorze badań naukowych, rozwoju, ochrony klimatu i środowiska. Służą one wyrównywaniu szans i poziomu rozwoju poszczególnych obszarów w ramach Unii Europejskiej. Ich charakter jest zawsze międzynarodowy, tzn. mamy międzynarodowe konsorcja, i to stanowi wartość dodaną tych projektów.
Chcę też powiedzieć, że znaczenie tych projektów będzie rosło i spodziewamy się, że w przyszłej perspektywie to znaczenie będzie coraz większe. Także w strategii odpowiedzialnego rozwoju przyjęliśmy, że wskaźnik, który mamy, będzie dużo wyższy.
A co mamy dzisiaj? Dzisiaj mamy takie projekty jak ˝Łącząc Europę˝. To jest najważniejszy w Unii Europejskiej projekt dotyczący transportu, telekomunikacji i energetyki - ok. 30 mld euro, w tym transport - 24 mld euro. Mamy program ˝Horyzont 2020˝ dotyczący badań naukowych i innowacji - ok. 80 mld euro, mamy program w zakresie inwestycji w małe i średnie firmy - 2,3 mld euro, program w zakresie ochrony środowiska - ok. 3,4 mld euro oraz ˝Erasmus+˝, czyli zagraniczne studia, staże i wolontariat - ok. 14,7 euro. W przypadku programu ˝Łącząc Europę˝ w zakresie transportu mamy także koperty narodowe, które dotyczą Polski. Udział Polski w kwocie transferów w ramach tych projektów wynosi 0,8% za rok 2016. Spodziewam się, że w roku 2017 ten udział będzie większy.
W ramach strategii odpowiedzialnego rozwoju przewidzieliśmy działania, które będą wzmacniały polskie podmioty starające się o te środki. Projekt w zakresie wsparcia i koordynacji udziału polskich podmiotów w programach zarządzanych centralnie przez Komisję Europejską jest ważnym elementem naszej polityki. I mamy tutaj oczywiście dobre przykłady. Taki dobry przykład dotyczy CEF Energetyki. Gaz-System realizuje duże projekty inwestycyjne na kwotę 200 mln euro właśnie w ramach tego programu, który jest na poziomie europejskim, i dobrze sobie radzi.
Dzisiaj nasze firmy najczęściej są partnerami w konsorcjach, nie są wiodące, bo wiodącymi firmami wciąż są te z największych państw, takich jak Niemcy, Francja, Włochy czy Hiszpania, ale zależy nam na tym, aby polskie firmy również miały wiodące znaczenie w ramach tych projektów, bo wtedy wartość dodana jest najwyższa i największa jest też korzyść z punktu widzenia polskich beneficjentów.
Jeśli chodzi o to, co zrobiliśmy, to w ramach Komitetu do spraw Umowy Partnerstwa został powołany Podkomitet do spraw koordynacji środków Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych na lata 2014-2020. Składa się on z przedstawicieli administracji rządowej, samorządowej, punktów kontaktowych, programów zarządzanych centralnie, partnerów społecznych i gospodarczych. Zaplanowano przeprowadzenie analiz barier udziału polskich podmiotów w instrumentach takich jak CEF, ˝Horyzont 2020˝, LIFE, COSME czy ˝Erasmus˝. Wszystkie analizy, poza tą dotyczącą ˝Erasmusa˝, zostały już zakończone. W ramach przeprowadzonych analiz udziału polskich podmiotów w tych programach będą stworzone rekomendacje, które będą stanowiły podstawę wdrożenia rozwiązań, aby tak środki, które są do dyspozycji, wykorzystać w znacznie większym stopniu.
Zaplanowaliśmy stworzenie systemu koordynacji w zakresie korzystania przez stronę polską z programów, które są zarządzane centralnie. Chcielibyśmy wypracować ustandaryzowane procedury nakierowane na zwiększenie liczby podmiotów, które aplikują o środki zarządzane w Unii Europejskiej na poziomie Komisji Europejskiej. W ramach tej koordynacji chcielibyśmy zapewnić, aby system podziału odpowiedzialności za poszczególne programy był jasny, aby przepływ informacji był sprawny, chcielibyśmy wspierać beneficjentów, którzy decydują się aplikować o ośrodki, i opracować model współpracy, który jest pożądany, pomiędzy poszczególnymi instytucjami zarządzającymi funduszami, tak aby ta koordynacja była spójnym, efektywnym systemem.
Tak jak powiedziałem, z punktu widzenia Polski znaczenie tych środków będzie coraz większe. Dzisiaj, ze względu na łatwiej dostępne środki z polityki spójności, te programy są może mniej doceniane przez beneficjentów, natomiast chcielibyśmy, aby docelowo były one jednak doceniane, i planujemy kolejne konferencje, podczas których odpowiednie informacje będą przekazywane (Dzwonek) potencjalnym beneficjentom.
Przebieg posiedzenia