8. kadencja, 62. posiedzenie, 2. dzień (09-05-2018)
22. i 23. punkt porządku dziennego:
22. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2446).
23. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2447).Poseł Jan Klawiter:
Pani Marszałek! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Nauka to jest jeden z filarów naszej cywilizacji. Przez dziesiątki lat była traktowana po macoszemu -przez 19 lat byłem pracownikiem naukowym na Politechnice Gdańskiej, znam sytuację, wiem, że niestety wiele, wiele tam było w tym wszystkim układów, a chęci rozwoju niewiele. Oczywiście była drastycznie niedofinansowana. Musimy zrozumieć ważność tego filaru naszej cywilizacji, nauka powinna być dla nas tak samo ważna jak zdrowie i powinniśmy dokonać absolutnie maksymalnych wysiłków po to, żeby finansowanie nauki poprawić. Oczywiście nie można poprawiać finansowania nauki bez poprawiania spraw związanych z funkcjonowaniem uczelni wyższych i badań naukowych. Tutaj chciałbym zwrócić uwagę na parę spraw, bo niestety ten układ, powiedzmy sobie, uczelniany jest dosyć skostniały.
Celowa wydaje się likwidacja stopnia naukowego doktora habilitowanego, a także tytułu naukowego profesora. Profesor powinien być wyłącznie kontraktowy, jak w USA. Ma to szczególnie duże znaczenie w Polsce, gdzie zdobywanie habilitacji jest po prostu często ewidentną stratą czasu, a profesorowie w dużej części zaczynają spoczywać na laurach, a do tego okopują się i często utrudniają rozwój bardziej zdolnym, stanowiącym dla nich konkurencję.
Także taka sprawa - określenie liczby studentów przypadających na jednego nauczyciela akademickiego na poziomie 13 jest z pewnością celowe w naukach humanistycznych, politologicznych, jednakże w naukach technicznych, w tym technologii chemicznej, biotechnologii, architekturze czy budowie okrętów, jest to liczba zbyt wysoka, jeżeli poziom kształcenia ma być wysoki. To jest niestety pewna specyfika nauk technicznych, że wymagają one bardziej zindywidualizowanego nauczania. Nie wystarczy jeden wykładowca, którego słucha, powiedzmy sobie, 300 studentów, ale musi być wykonana konkretna laboratoryjna praca.
Trzeba też zwrócić uwagę na taką sprawę jak kwestie... W starych przypadkach naukowcy należeli do PZPR, ZSL i SD. Cieszę się, że ten projekt ustawy wprowadza pewne ograniczenia, jeśli chodzi o osoby, które współpracowały z aparatem, ze służbami bezpieczeństwa, natomiast nie zwraca się jednak uwagi, że - wtedy i także teraz - zostało sporo osób, które w tym czasie działały partyjnie. Nawet gdy w okresie ˝Solidarności˝ rzucili legitymacje - przy czym należy mieć świadomość, że wielu z nich rzuciło legitymacje na zlecenia - nie powinni oni móc zajmować kierowniczych stanowisk w nauce i technice, a szczególnie w szkolnictwie wyższym, gdzie mają istotny wpływ na wychowanie młodego pokolenia.
Powyższe powinno też dotyczyć byłych pracowników lub rozpoznanych tajnych agentów Wojskowych Służb Informacyjnych oraz Służby Bezpieczeństwa, zatrudnionych w nauce i technice w szkolnictwie wyższym. Te osoby nie powinny również mieć biernego prawa wyborczego w nauce i technice w szkolnictwie wyższym. Oczywiście mogą pracować jako wykładowcy i badacze, jednak trzeba mieć świadomość, że zdecydowana większość z nich to ludzie, którzy wstępowali do PZPR, czyli podpisali współpracę z SB, z WSI, nie po to, żeby w sposób efektywny rozwijać naukę i technikę, tylko po to, żeby robić karierę. Autentyczny rozwój nauki i techniki wymaga intensywnej pracy oraz inwencji twórczej, a nie tylko robienia kariery.
Chciałbym jeszcze raz zwrócić uwagę na finansowanie, równolegle przy sprawach związanych z porządkowaniem. Cieszę się, że np. będzie powiązanie wynagrodzeń pracowników badawczych i dydaktycznych ze średnim wynagrodzeniem. Tak powinno być w większości instytucji, również w Sejmie - tutaj odnoszę się do rządu - wynagrodzenia powinny być w proporcji do średniego wynagrodzenia i wtedy uniknęłoby się wielu problemów. Tak że to też jest jakieś dobre rozwiązanie.
Apeluję o dalszy wzrost (Dzwonek) finansowania uczelni wyższych i nauki. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia