8. kadencja, 62. posiedzenie, 2. dzień (09-05-2018)

19. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (druki nr 2291, 2291-A i 2513).

Poseł Sprawozdawca Gabriela Masłowska:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - druki, które pan marszałek przed chwilą wymienił.

    Po pierwszym czytaniu w dniu 12 kwietnia projekt ustawy został skierowany do Komisji Finansów Publicznych, która w dniu 8 maja, w dniu wczorajszym, rozpatrzyła projekt ustawy i rekomenduje Wysokiej Izbie jego przyjęcie.

    Omawiany projekt wprowadza szereg korekt do obciążeń podatkowych na gruncie obowiązujących dziś przepisów, które to korekty są wynikiem oceny realizacji obecnie obowiązujących przepisów i mają na celu ich doprecyzowanie, a także zmniejszenie obciążeń podatkowych, a przez to ułatwienie funkcjonowania podatnikom poprzez sam fakt doprecyzowania przepisów. Mają one także na celu wykonanie zalecenia Komisji Europejskiej dotyczącego opodatkowania podatkiem minimalnym od przychodów z wynajmu nieruchomości.

    Do najważniejszych celów nowelizacji należy umożliwienie spadkobiercom środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych ponownego określenia wartości początkowej, a tym samym zezwolenie na ponowną amortyzację, co łagodzi przepisy, które pojawiły się w ustawie z 27 października 2017 r., a także umożliwienie obdarowanym dokonania odpisów amortyzacyjnych nie od wartości początkowej, ale według wartości określonej przez darczyńcę, co jest rozwiązaniem oczekiwanym przez firmy rodzinne.

    Celem projektu rządowego jest również zagwarantowanie jednolitego traktowania uczestników legalnych gier, prowadzonych zarówno przez koncesjonowane kasyna, jak i przez spółkę wykonującą monopol państwa, a także wprowadzenie zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych przychodów z tytułu pomocy udzielonej Policji przez osoby, które są przez nią chronione, w sytuacji gdy poprzez informacje, których udzielają, biorą udział w ujawnianiu przestępstw. Do dzisiaj ustawa zwalnia od opodatkowania wynagrodzenia od udzielania pomocy służbom państwowym wypłacane z funduszu operacyjnego. Natomiast co do kontaktu z Policją, te kwestie wzbudzały pewne wątpliwości, wymagały one uściślenia, co uczyniono w niniejszym projekcie.

    Rozszerzono także katalog dziedzin, w których można korzystać z możliwości zastosowania 50-procentowych kosztów uzyskania przychodów - m.in. w zakresie inżynierii budowalnej, tłumaczeń, gier komputerowych. W tym względzie podczas prac komisji została zgłoszona poprawka rozszerzająca katalog tych przywilejów o działalność badawczo-rozwojową, naukowo-dydaktyczną oraz dydaktyczną prowadzoną przez nauczycieli akademickich oraz nauczycieli szkół ponadpodstawowych. Poprawka ta jednak nie uzyskała akceptacji członków komisji. Głosowało za nią 12 posłów, 25 było przeciw i nikt się nie wstrzymał.

    Na szczególną uwagę zasługują dobrodziejstwa ustawy związane ze zwolnieniem od opodatkowania umorzeń odsetek od kredytów mieszkaniowych tzw. starego portfela. Otóż spłata kredytów mieszkaniowych starego portfela, inaczej nazywanych kredytami balcerowiczowskimi, była uregulowana ustawą z 1997 r. Dotyczyło to kredytów zaciąganych do 31 maja 1992 r. Otóż tą ustawą o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych m.in. wprowadzono przejściowy wykup odsetek od tych kredytów ze środków budżetu państwa.

    Była to forma rekompensaty za ogromny ciężar, który spadł na kredytobiorców z tego powodu, że, po pierwsze, naliczano odsetki od odsetek, czyli dokonywano kapitalizacji odsetek, mimo że spłaty były terminowe i mimo że kredytobiorcy w momencie zawierania umów nie wyrazili na to zgody, a także dokonano komercjalizacji odsetek wbrew przepisom Prawa bankowego. To skutkowało ogromnymi obciążeniami części kredytobiorców, którzy, spłacając kredyt przez wiele lat, dokonali spłat stanowiących równowartość dwu- albo nawet trzykrotnej wartości mieszkania. To jest bardzo bolesna sprawa w polskim mieszkalnictwie, w Polsce, ponieważ bardzo duża liczba kredytobiorców, członków spółdzielni mieszkaniowych doznała ogromnej krzywdy w postaci niczym niewytłumaczalnej lichwy.

    My w poprzednich kadencjach podjęliśmy dwukrotną próbę zmiany ustawy, żeby zmniejszyć te obciążenia chociażby przez to, żeby w inny sposób naliczać tę pomoc z państwa: zaliczać na spłatę nie odsetek, tylko samego kapitału, co by powodowało, że kapitał na nowo nie kreowałby tych odsetek. Niemniej próba ta nie uzyskała akceptacji ówczesnej większości, czego bardzo żałujemy.

    Otóż nowelizacją z 1997 r. wprowadzono ustawę o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych. Umożliwiono umorzenie w ciężar budżetu państwa zarówno odsetek przejściowo wykupionych, jak i odsetek skapitalizowanych. Ustawa ta mówi, że jeżeli kredytobiorcy spłacali czy spłacają regularnie przez 20 lat zaciągnięte kredyty - dotyczy to i osób fizycznych, i spółdzielni mieszkaniowych, począwszy od 1 stycznia 1998 r., ale nie później niż od 1 stycznia 2006 r. - to po terminowej, regularnej spłacie przez okres 20 lat mają zagwarantowane ustawą umorzenie w ciężar budżetu państwa właśnie tych obciążeń wynikających z odsetek przejściowo wykupionych i odsetek skapitalizowanych. Są to duże kwoty, proszę państwa, bo nawet na rok 2018 na ten cel zostało zarezerwowanych w budżecie państwa 390 mln zł. Obciążenie to mierzone jest z kolei na jednego członka spółdzielni i średnio waha się od kilkuset złotych do ponad 100 tys. zł. Również duże jest obciążenie - rzędu nawet 1 mln zł - przypadające na spółdzielnie mieszkaniowe. To są kwoty umorzeń.

    Ponieważ z dniem 1 stycznia 2018 r. rozpoczęło się najbardziej masowe korzystanie z tego przywileju - z przepisu dla członków spółdzielni mieszkaniowych, którzy właśnie te warunki spełniają - pojawił się problem. Z jednej strony osoby te mają zagwarantowane ustawą umorzenie odsetek, ale z drugiej strony pojawił się problem podatku od tego umorzenia. Otóż banki przestrzegały spółdzielnie, a także członków spółdzielni mieszkaniowych, że na gruncie obowiązującego obecnie prawa, co jest zgodne z prawdą, jest to przysporzenie, które podlega opodatkowaniu. I tutaj powstał problem do rozwiązania. Bardzo jestem zadowolona i dziękuję ministrowi finansów, że po wnikliwym przeanalizowaniu, po pierwotnej próbie rozwiązania problemu tylko poprzez rozporządzenie w tej chwili, ponieważ nie było to możliwe przez projekt ustawy, wychodzi naprzeciw temu zagadnieniu, czyli te osoby, które spełniają warunki do umorzenia po 20 latach spłaty z ustawy o pomocy państwa, od momentu wejścia w życie tej ustawy, którą dzisiaj omawiamy, mogą się nie obawiać opodatkowania korzyści z tytułu tego umorzenia. Śmiało więc można składać wnioski o skorzystanie z ustawy o pomocy państwa, prowadzącej do umorzenia odsetek. Jeszcze raz podkreślam, że jest to bardzo ważna rzecz, ponieważ budziła ona wątpliwości, pewien niepokój społeczny.

    Oczywiście pozostają jeszcze inne wątpliwości, np. co z tymi osobami, które mimo że miały ustawowe prawo do umorzenia, obawiając się konsekwencji w postaci opodatkowania, nadal te umorzenia spłacały. Mam nadzieję, że Ministerstwo Finansów wspólnie z innymi ministerstwami przystąpi jak najszybciej do wyjaśnienia sprawy i uspokojenia tych członków spółdzielni mieszkaniowych i samych spółdzielni i ten problem wspólnie rozwiążemy. My oczywiście jesteśmy gotowi do pracy, współpracy w tym kierunku. To są właściwie najważniejsze kwestie, które ustawa porusza.

    Jest jeszcze jedna ważna sprawa, ponieważ w obliczu agresywnej walki o to, aby, mówiąc krótko, były ukrywane, głównie przez duże podmioty gospodarcze, podatki z wynajmu wielkich powierzchni nieruchomości, wprowadzony został przez obecny resort finansów podatek minimalny. Komisja Europejska wniosła co do tego pewne zastrzeżenia, sugerując, że ten podatek dochodowy powinien obejmować wszystkie nieruchomości, budynki, z wyłączeniem budynków mieszkalnych, które zostały oddane w użytkowanie w ramach programów rządowych i samorządowych. Zalecono więc stosowanie minimalnego podatku dochodowego w stosunku do tych nieruchomości lub ich części, które są wynajmowane. I to również wymagało korekty w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych, czego dokonano.

    Wobec tego, opowiadając się za potrzebą tych rozwiązań, które ustawa wdraża, i za rozwiązaniem problemów, którym stawia czoło, po dyskusji, która odbyła się w dniu wczorajszym, komisja jednoznacznie opowiedziała się za przyjęciem projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia