8. kadencja, 62. posiedzenie, 2. dzień (09-05-2018)
20. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe (druki nr 2413 i 2500).
Poseł Dariusz Piontkowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ponieważ kilka pytań było skierowanych do wnioskodawców, więc w ich imieniu postaram się na nie odpowiedzieć.
Po pierwsze, projekt w żaden sposób nie miał zamiaru dyskryminowania jakiegokolwiek związku zawodowego w sprawie wyboru przedstawicieli do komisji konkursowych wybierających dyrektorów szkół i placówek, tylko unormowanie przepisów i doprowadzenie do tego, aby wola ustawodawcy wyrażona w ustawie Prawo oświatowe była wszędzie tak samo i jednolicie interpretowana. Słuchaliśmy przedstawicieli ZNP, oni nie mieli wątpliwości takich jak Forum Związków Zawodowych, wbrew temu, co pani mówiła, tylko mówili o konieczności wyraźnego rozdzielenia tych związków federacyjnych od konfederacyjnych. Wsłuchując się w ich postulaty, poważnie zmieniliśmy zapisy dotyczące wyłaniania reprezentacji związków zawodowych i ten element został tam uwzględniony.
Druga uwaga jednego z posłów w trakcie posiedzenia komisji dotyczyła tego, aby nie ingerować w sprawę tego, czy związek zawodowy działa na terenie danej szkoły, czy tylko obejmuje zakresem swojego działania daną placówkę działającą w gminie czy w danym powiecie. To odnosi się częściowo także do pytania czy sugestii jednego z posłów. My utrzymaliśmy tutaj dotychczasowe orzecznictwo sądowe, które jednoznacznie stwierdza: jeżeli dana organizacja związkowa obejmuje zakresem swego działania także tę szkołę lub tę placówkę, to także ma prawo do tego, aby wysłać tam swojego przedstawiciela do komisji konkursowej, i w tej sprawie niczego nie zmieniamy.
Obawy forum o jakąś dyskryminację naszym zdaniem są nieuzasadnione. Oni, tak jak w dotychczasowych zapisach, będą mieli prawo do wyłonienia jednego reprezentanta i będą to robili według swoich zasad, nie będziemy już im na drodze ustawowej wskazywali, w jaki sposób tego swojego reprezentanta będą wyłaniali. W ten sposób więc zapewnimy sytuację, w której każdy z reprezentatywnych związków zawodowych będzie miał po jednym przedstawicielu. To także spowoduje ustabilizowanie składu komisji konkursowych we wszystkich konkursach w kraju, a nie tak jak dotąd, gdy czasami dopisywanie kolejnego reprezentanta związków zawodowych zwiększało liczbę przedstawicieli zarówno organu nadzoru pedagogicznego, jak i organu prowadzącego, co jeszcze bardziej by zakłócało pracę kuratorium - idąc tu za głosem jednej z pań poseł.
Element kolejny, dotyczący upolitycznienia szkół. Ja o tym już wspominałem w komisji, powtórzę dzisiaj jeszcze raz: projekt ustawy w żaden sposób nie dotyka innych instytucji, środowisk, które wysyłają swoich przedstawicieli do komisji konkursowych, odnosi się tylko i wyłącznie do związków zawodowych. A więc doprecyzowanie tylko i wyłącznie tych zapisów, zdaniem moim i każdego, kto na to patrzy, nie powoduje upolitycznienia komisji konkursowych i samego przeprowadzania konkursów.
Natomiast pytała pani o coś innego, o to, czy zwiększenie liczby reprezentantów organu nadzoru pedagogicznego, które nastąpiło kilkanaście miesięcy temu - nie w tym projekcie ustawy, tylko kilkanaście miesięcy temu, gdy nowelizowaliśmy bardzo szeroko Prawo oświatowe - to upolitycznia. Można zapytać w ogóle, czy udział kuratora bądź przedstawiciela organu prowadzącego upolitycznia konkurs, bo jeżeli wójt, burmistrz, starosta czy prezydent miasta ma związek z jakąś partią polityczną i wysyła swoich przedstawicieli do komisji konkursowej, to trzeba zapytać, czy jego przedstawiciele są polityczni, czy nie. Państwo, jak rozumiem, sugerują, że nigdy przedstawiciel samorządu nie jest polityczny, bez względu na to, czy wójt, burmistrz, prezydent jest partyjny, czy nie. Natomiast naszym zdaniem w bardzo wielu wypadkach wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast, starostowie, marszałkowie mający konotację polityczną - już nie wskazując, jaką - kierują się także przesłankami politycznymi.
Element drugi, na który państwo tylko i wyłącznie zwracają uwagę, dotyczy kuratora. Dziś państwo mówią, że przedstawiciele kuratora w komisji są polityczni, dlatego że rządzi Prawo i Sprawiedliwość, natomiast gdy PO i PSL miały swój rząd, to wówczas nie słyszałem z państwa strony o sytuacjach czy sugestii, że kurator z Platformy lub z PSL jest politycznym urzędnikiem i politycznie zachowuje się na posiedzeniu komisji konkursowej.
(Poseł Elżbieta Gapińska: Ale było ich dwóch.)
Proszę więc zdecydować się, czy z państwa punktu widzenia przedstawiciel kuratora jest polityczny bądź przedstawiciele kuratora są polityczni, czy nie.
Zwiększyliśmy liczbę, tak jak mówiła pani minister, z dwóch do trzech. Chcemy to wyraźnie podkreślić. Jeszcze raz podkreślę, działo się to kilkanaście miesięcy temu, a nie w tym projekcie ustawy. Nastąpiło to dlatego, że uznajemy, iż państwo musi mieć realny wpływ na politykę oświatową, a nie tylko i wyłącznie...
(Poseł Krystyna Szumilas: Nie państwo, tylko PiS chce mieć wpływ.)
Pani Poseł! Starałem się pani nie przerywać. Proszę o kulturę. Ta obowiązuje także na sali, także w trakcie dyskusji.
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Pani poseł, proszę się uspokoić.
Poseł Dariusz Piontkowski:
O, właśnie.
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Jeszcze raz bardzo proszę panią o spokój, spokojne reagowanie na próbę merytorycznej rozmowy, jeżeli państwo są w stanie taką próbę podjąć.
Uznaliśmy, że kurator będzie realizatorem polityki oświatowej państwa, bo dotąd nie miał prawie żadnego wpływu na to, co działo się w szkołach. Trzeba było więc doprowadzić do tego, aby państwo, które merytorycznie nadzoruje pracę w szkołach, miało również realny wpływ na to, kto zostaje dyrektorem.
(Poseł Krystyna Szumilas: Dzisiaj państwo chce wpływać na światopogląd i wszystko.)
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Pani poseł, ostrzegam panią, proszę nie przeszkadzać.
Poseł Dariusz Piontkowski:
Wbrew temu, co państwo sugerują, to nie sam kurator wybiera dyrektora szkoły. Nie ma on większości w komisji konkursowej, ponieważ komisja konkursowa składa się z kilkunastu osób, a kurator ma zaledwie trzech przedstawicieli. Jest to więc 1/3 czy nawet 1/4 całej reprezentacji, całej komisji konkursowej. Trudno więc, nie wiem, jak państwo to potrafią liczyć, że 1/4 składu wybiera dyrektora szkoły. To jest absurdalne. Tylko i wyłącznie we współpracy ze środowiskiem nauczycieli, rodziców, związków zawodowych, a czasami także w porozumieniu z samorządem, gdy głosy się zgadzają, wybierany jest dyrektor szkoły. Zgadzam się z państwem. Te głosy padają ze wszystkich stron. Nie zawsze wybór dyrektora podoba się każdemu i nie zawsze wydaje się być wyborem optymalnym. Natomiast na razie nie znaleziono innego sposobu, który byłby całkowicie obiektywny i zawsze wybierał najlepsze kandydatury spośród tych, które zgłosiły się do danego postępowania konkursowego, niż działanie komisji konkursowej. Wyraźnie odpowiadając na kilkukrotne pytania, czy upolityczniamy szkołę, jednoznacznie mówię: ten projekt ustawy nie upolitycznia szkoły. Reguluje tylko i wyłącznie sposób wyłaniania reprezentacji związkowej do komisji konkursowej.
Odpowiadając na pytanie pani poseł Michałek, po pierwsze, dziękuję za to pytanie, bo ono rzeczywiście ze strony nauczycieli bardzo często padało. My, idąc za tymi głosami, uregulowaliśmy to w ten sposób, aby zarówno przy wyłanianiu kandydatów do komisji konkursowej, jak i przy opiniowaniu w jakikolwiek sposób przedłużenia choćby dalszej pracy dyrektora czy wicedyrektora szkoły będzie zapewnione tajne głosowanie. A więc nauczyciele, nie obawiając się jakichś restrykcji ze strony dyrekcji, będą mogli swobodnie wyrażać swoją wolę. Chyba o to nam tak naprawdę chodziło, aby nauczyciele w sposób swobodny mogli wyrażać swoją wolę, kto ewentualnie miałby ich reprezentować w komisji konkursowej. Oczywiście przyjrzymy się tym poprawkom, które tutaj wpłynęły. Jutro pewnie zdecydujemy. Nauczyciele i samorządowcy czekają na szybką realizację tej ustawy, tak aby móc jednoznacznie wybierać komisje konkursowe bez żadnych problemów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia