8. kadencja, 62. posiedzenie, 3. dzień (10-05-2018)
46. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Unii Europejskiej o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie przyszłego kształtu polityki spójności w Unii Europejskiej (druki nr 2427 i 2484).
Poseł Izabela Kloc:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Chciałam przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec projektu uchwały w sprawie przyszłego kształtu polityki spójności w Unii Europejskiej.
Uchwała procedowana jest w sytuacji, gdy kilka dni temu, 2 maja, Komisja Europejska przedstawiła wstępne propozycje wieloletnich ram finansowych. Pakiety rozporządzeń szczegółowych dla tych polityk inicjatyw sektorowych, w tym polityki spójności, mają zostać opublikowane 29 maja. Przedstawione propozycje mają charakter bardzo ogólny, określają proponowaną wysokość środków i ich przyporządkowanie określonym politykom, ale nie zawierają rozwiązań szczegółowych, np. informacji dotyczących tzw. kopert narodowych. Przedstawione propozycje niczego nie przesądzają na obecnym etapie i będą musiały być przyjęte jednomyślnie przez wszystkie kraje członkowskie.
Jeszcze w lutym tego roku premier Morawiecki zaprezentował racjonalną wizję budżetu na lata po 2020 r. Niektóre nowe cele Unii Europejskiej, szczególnie w zakresie bezpieczeństwa, migracji, granic zewnętrznych, oczywiście wymagają wsparcia finansowego. Nie może się to jednak odbywać przez proste przesunięcia kosztem Europy Środkowej. Na ostatniej prostej przed zaprezentowaniem projektu budżetu przez Komisję Europejską Polsce udało się obronić znaczną część interesów regionu i wyhamować najbardziej radykalne propozycje cięć, najbardziej radykalne propozycje zmian, propozycje prawdziwego zrewolucjonizowania budżetu unijnego. Natomiast ta propozycja to jeszcze bardzo niedoskonały dokument, który jedynie wytycza perspektywę porozumienia, natomiast do tego porozumienia jest jeszcze daleko. I to dopiero początek bardzo trudnego i nerwowego procesu negocjowania wieloletniego budżetu w nowych okolicznościach politycznych w Unii Europejskiej.
Dlatego też na tym etapie jest potrzebne zaangażowanie Sejmu. Będziemy mieć dwie uchwały, jedną dotyczącą wspólnej polityki rolnej, drugą - polityki spójności. W toku negocjacji możliwe są oczywiście kolejne uchwały Sejmu, nie zamykamy drogi.
Aby generalnie ocenić propozycje Komisji Europejskiej, trzeba wziąć pod uwagę ogólny kontekst polityczny w Unii. Mamy brexit, a więc zmniejszenie wpływów do budżetu Unii w ostatnich latach to było 10-12 mld euro. Kraje Północy są pod jeszcze większą presją na rzecz oszczędności, często ze strony sił populistycznych i otwarcie antyeuropejskich. Kraje Południa wciąż trwają w sytuacji kryzysowej, jeśli chodzi o bezrobocie. Europa Środkowa na tej mapie jest przyczółkiem stabilizacji politycznej i wzrostu gospodarczego. Z tych też powodów będą to najtrudniejsze negocjacje budżetowe w historii. Polska, premier Mateusz Morawiecki, należy do kluczowych graczy przy stole negocjacji budżetowych. Wzrost znaczenia Polski podkreślił również wczoraj goszczący w Polsce Pat Cox, przewodniczący Parlamentu Europejskiego z czasów akcesji. Wszyscy w Europie, także w Komisji Europejskiej, mają świadomość, że bez porozumienia z Polską nie można uchwalić wieloletniego budżetu. Polska w debacie budżetowej należy do najaktywniejszych państw Unii Europejskiej, razem z szeroką koalicją państw od ponad 2 lat przedstawiamy dobrze uzasadnione postulaty we wszystkich obszarach budżetu.
Pomimo że Komisja Europejska zaproponowała redukcję budżetu polityki spójności - co jeszcze będzie przedmiotem negocjacji - Polska i tak pozostanie największym beneficjentem tej polityki. Pierwszy sukces już jest, polityka spójności została uznana za ważny filar działań Unii Europejskiej.
Jednocześnie jako parlamentarzyści w tej Izbie przynajmniej powinniśmy wszyscy razem reprezentować interes Polski i Polaków. Nie możemy nie zauważyć i pominąć faktu, że jedna z propozycji Komisji dotyczy ogólnie korzystania ze środków unijnych w powiązaniu z poszanowaniem praworządności. Ta propozycja pod płaszczykiem ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej prowadzi w istocie do nierównowagi instytucjonalnej i używa niespotykanego dotąd trybu rozpatrywania propozycji Komisji Europejskiej przez Radę Europejską w postaci odwróconej większości kwalifikowanej.
Mając na względzie powyższe oraz mając na względzie interes mniejszych krajów, krajów Europy Środkowo-Wschodniej, polskich regionów i obywateli dla których znaczenie ma polityka spójności i wspólna polityka rolna - bo to największe budżety - chciałabym zaproponować poprawkę polegającą na dopisaniu akapitu w treści: Uważamy, że pieniądze europejskiego podatnika powinny być wydawane w sposób efektywny, transparentny i uczciwy. Polska, reprezentując wysokie (Dzwonek) standardy wydatkowania pieniędzy unijnych...
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Dziękuję, pani poseł, bardzo dziękuję.
Poseł Izabela Kloc:
...krytycznie odnosi się do przedstawionych propozycji dotyczących powiązania budżetu z kontrolą praworządności.
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Bardzo dziękuję, pani poseł.
Poseł Izabela Kloc:
Całość poprawki w tej chwili wręczę panu marszałkowi. Dziękuję. (Oklaski)
(Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie)
Przebieg posiedzenia